ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มเปราะบางรายครัวเรือนของศูนย์คุ้มครองและเสริมสร้างคุณภาพชีวิตจังหวัดมหาสารคาม : กรณีศึกษาพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลพระธาตุ
DOI:
https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e293363คำสำคัญ:
ปัจจัย, คุณภาพชีวิต, กลุ่มเปราะบางบทคัดย่อ
ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มเปราะบางรายครัวเรือนของศูนย์คุ้มครองและเสริมสร้างคุณภาพชีวิตจังหวัดมหาสารคาม การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) เพื่อศึกษาระดับปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มเปราะบางรายครัวเรือน 2) เพื่อศึกษาระดับความสำเร็จในการพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มเปราะบางรายครัวเรือน 3) เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มเปราะบางรายครัวเรือน 4) เพื่อศึกษาข้อเสนอแนะปัญหาและแนวทางแก้ไขปัญหาการพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มเปราะบางรายครัวเรือนขององค์การบริหารส่วนตำบลพระธาตุ อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม
ระเบียบวิธีการวิจัย: กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ครัวเรือนเปราะบางจัดการรายกรณี จำนวน 144 คน จากการใช้สูตรทาโร ยามาเน่ ใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือการเก็บรวบรวมข้อมูล เครื่องมือวิจัยได้แก่ 1) แบบสอบถามเกี่ยวกับข้อมูลทั่วไปของผู้ตอบแบบสอบถาม 2) แบบสอบถามปลายปิดเกี่ยวกับปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จ และ 3) แบบสอบถามปลายปิดเกี่ยวกับความสำเร็จในการพัฒนาคุณภาพชีวิต สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ การแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติสัมประสิทธิ์เพียร์สัน การวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณเชิงเส้นตรง โดยวิธี Enter ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ .05
ผลการวิจัย: พบว่า 1) ระดับปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มเปราะบางรายครัวเรือน พบว่าอยู่ในโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง (\bar{x} = 2.93) 2) ระดับความสำเร็จในการพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มเปราะบางรายครัวเรือน พบว่า อยู่ในระดับปานกลาง (\bar{x} = 2.99) 3) ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มเปราะบางรายครัวเรือน พบว่า มีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์พหุคูณเท่ากับ .951 (R = .951) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 4) ข้อเสนอแนะปัญหา พบว่า ปัญหางบประมาณไม่เพียงพอ ไม่ทั่วถึง การพัฒนาอาชีพ รายได้ ไม่มีงานทำ การตกสำรวจ รายได้ผู้สูงอายุ มีหลานเด็กอยู่ ทำให้ค่าใช้จ่ายไม่เพียงพอ ปัญหาหนี้สิน ปัญหาโรคประจำตัว การรักษาพยาบาล ปัญหาโรคประจำตัว การรักษาพยาบาล และข้อเสนอแนะแนวทางแก้ไขปัญหา พบว่า สร้างอาชีพ หาอาชีพ หางาน ส่งเสริม ฝึกอาชีพอาชีพให้ชุมชน เช่น สานตะกร้าพลาสติก ปลูกผักในโฟม และอื่นๆ การฝึกอาชีพให้กับผู้สูงอายุ และแก้ปัญหาหนี้สินให้ผู้สูงอายุ การให้ความช่วยเหลือและเข้าถึงของหน่วยงานรัฐ เช่น เงินอุดหนุน การตรวจเยี่ยมบ้านผู้สูงอายุกลุ่มเปราะบางบ่อยๆ และทั่วถึง
สรุปผล: ปัจจัยพื้นเป็นปัจจัยผู้นำชุมชนผู้นำท้องที่ ได้แก่ ปัจจัยอาสาสมัคร ปัจจัยเครือญาติหรือเพื่อน ปัจจัยครอบครัว ปัจจัยส่วนบุคคล ปัจจัยฐานข้อมูลร่วม และปัจจัยหน่วยงาน/องค์กร/ภาคีเครือข่าย ส่งผลต่อความสำเร็จในการพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มเปราะบางรายครัวเรือน
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2567). การจัดการความรู้ การพัฒนาคุณภาพชีวิตครัวเรือนเปราะบางแบบบูรณาการ. สำนักส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ 10, กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.
ซาราห์ บินเย๊าะ. (2564). การศึกษารูปแบบการพัฒนาแนวทางการส่งคนไร้ที่พึ่งกลับคืนสู่สังคมของสถานคุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง. สำนักงานปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.
ณัฐพงษ์ จันทร์งาม, โชติ บดีรัฐ, & ภาสกร ดอกจันทร์. (2567). ประสิทธิผลการขับเคลื่อนสวัสดิการสังคมด้านที่อยู่อาศัยสำหรับกลุ่มเปราะบางในเขตพื้นที่อำเภอวัดโบสถ์ จังหวัดพิษณุโลก. วารสาร มจร เพชรบุรีปริทรรศน์, 7(3), 30-44.
นฤพล สายวิลัย, & จิราภรณ์ ผันสว่าง. (2566). สมรรถนะของผู้บริหารสถานศึกษาศตวรรษที่ 21 ในสหวิทยาเขตสาเกตนคร สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาร้อยเอ็ด. วารสารการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตร้อยเอ็ด, 3(1), 14–26.
นิภาวรรณ เจริญลักษณ์, เริงวิชญ์ นิลโคตร, & ชาตรี ลุนดำ. (2566). การวิจัยและพัฒนาเครือข่ายจิตอาสาในการสร้างเสริมสุขภาพกลุ่มเปราะบางในชุมชน. วารสารสันติศึกษานิทรรศน์ มจร, 11(3), 848–861.
ประเสริฐ ณ นคร. (2555). หลักการวิจัยทางสังคมศาสตร์. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2563). เหตุปัจจัยในปฏิจจสมุปบาทและกรรม. วัดญาณเวศกวัน. https://www.watnyanaves.net/en/book-reading/473/2
ภัสสร เกษลักษณ์. (2561). ปัจจัยความสำเร็จของผู้ประกอบการธุรกิจให้บริการติดตั้งประตูหน้าต่างอลูมิเนียมในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล (การค้นคว้าอิสระ ปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
มนตรี เกิดมีมูล. (2559). ปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพชีวิตของคนไทย. วารสารพัฒนบริหารศาสตร์, 56(1), 158–186.
ราชกิจจานุเบกษา. (2561, 13 ตุลาคม). ประกาศ เรื่อง ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561–2580). ราชกิจจานุเบกษา, 135(ตอนที่ 82 ก).
ศูนย์คุ้มครองและเสริมสร้างคุณภาพชีวิตจังหวัดมหาสารคาม. (2568). รายงานผลการดำเนินงานประจำปี 2568. ศูนย์คุ้มครองและเสริมสร้างคุณภาพชีวิตจังหวัดมหาสารคาม
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. (2560). เสริมพลังกลุ่มเปราะบาง สร้างสังคมที่ไม่ทอดทิ้งกัน: โครงการสุขภาพคนไทย 2560. ผู้แต่ง.
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. (2562). ครอบครัวเปราะบาง เมื่อการเปลี่ยนแปลงของสังคมอาจทำร้ายและทิ้งใครบางคนไว้เบื้องหลัง (พิมพ์ครั้งที่ 1). ผู้แต่ง.
สรัญญา ศรีทองมาศ, & ชาคริต ศรีสกุน. (2564). กลยุทธ์การบริหารจัดการเชิงบูรณาการตามแนวคิดแมคคินซีย์ที่ส่งผลต่อการรับรองมาตรฐานโฮมสเตย์ไทย กรณีศึกษา: โฮมสเตย์เกาะเกิด จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารวิทยาลัยดุสิตธานี, 15(1), 152–164.
อนุสรณ์ แน่นอุดร, & พัชราภัณฑ์ ไชยสังข์. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะเปราะบางและคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพของผู้สูงอายุ อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี. วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย, 15(2), 148-160.
Bullen, C. V., & Rockart, J. F. (1981). A primer on critical success factors. Sloan School of Management, Massachusetts Institute of Technology. (Working Paper No. 1220-81)
Eveleigh, E. R., Nixon, L., O’Donoghue, M., Singh, P., McDonald, R., Ucci, M., & Sheringham, J. (2025). Interconnected factors influencing family health and wellbeing in overcrowded homes and points for intervention – A qualitative study in London. Wellbeing, Space and Society, 8, 100250. https://doi.org/10.1016/j.wss.2025.100250 DOI: https://doi.org/10.1016/j.wss.2025.100250
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). Harper & Row.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 Interdisciplinary Academic and Research Journal

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์ในบทความใดๆ ใน Interdisciplinary Academic and Research Journal ยังคงเป็นของผู้เขียนภายใต้ ภายใต้ Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License การอนุญาตให้ใช้ข้อความ เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ของสิ่งพิมพ์ ผู้ใช้ใดๆ เพื่ออ่าน ดาวน์โหลด คัดลอก แจกจ่าย พิมพ์ ค้นหา หรือลิงก์ไปยังบทความฉบับเต็ม รวบรวมข้อมูลเพื่อจัดทำดัชนี ส่งต่อเป็นข้อมูลไปยังซอฟต์แวร์ หรือใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางกฎหมายอื่นใด แต่ห้ามนำไปใช้ในเชิงพาณิชย์หรือด้วยเจตนาที่จะเป็นประโยชน์ต่อธุรกิจใดๆ






