การส่งเสริมสมรรถนะวิชาชีพการสาธารณสุขสำหรับนักศึกษาสาขาวิชาสาธารณสุขชุมชนผ่านการปฏิบัติจริงในชุมชน
DOI:
https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e292155คำสำคัญ:
สมรรถนะวิชาชีพการสาธารณสุข, การปฏิบัติจริงในชุมชน, นักศึกษาสาขาวิชาสาธารณสุขชุมชนบทคัดย่อ
ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: สมรรถนะ คือ คุณลักษณะเชิงพฤติกรรม อันเกิดจากการบูรณาการระหว่างความรู้ ทักษะ เจตคติ และคุณลักษณะส่วนบุคคล ซึ่งส่งผลให้การปฏิบัติงานเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสมรรถนะวิชาชีพการสาธารณสุขของนักศึกษาสาขาวิชาสาธารณสุขชุมชนผ่านการปฏิบัติจริงในชุมชน 2) ศึกษาความคิดเห็นของพี่เลี้ยงเกี่ยวกับการปฏิบัติจริงในชุมชนของนักศึกษาสาขาวิชาสาธารณสุขชุมชน และ 3) ศึกษาความพึงพอใจของนักศึกษาสาขาวิชาสาธารณสุขชุมชนผ่านการปฏิบัติจริงในชุมชน
ระเบียบวิธีการวิจัย: ประชากรที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ นักศึกษาสาขาวิชาสาธารณสุขชุมชน คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง ชั้นปีที่ 2 และชั้นปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 จำนวน จำนวน 56 คน
เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แบบประเมินทักษะจากการปฏิบัติจริง 2) แบบประเมินสมรรถนะวิชาชีพการสาธารณสุขของนักศึกษาสาขาวิชาสาธารณสุขชุมชนผ่านการปฏิบัติจริงในชุมชน 3) แบบสอบถามความคิดเห็นพี่เลี้ยง และ 4) แบบสอบถามความพึงพอใจของนักศึกษาของนักศึกษาสาขาวิชาสาธารณสุขชุมชนผ่านการปฏิบัติจริงในชุมชน การวิเคราะห์ข้อมูลในการวิจัยครั้งนี้ใช้สถิติเชิงพรรณนา แสดงข้อมูล ค่าเฉลี่ย และ ส่วนเบี่ยงเบนการวิเคราะห์เนื้อหาโดยการสรุปประเด็นสำคัญนำมาจัดหมวดหมู่ของข้อมูล ในแบบบันทึกการสนทนากลุ่ม
และวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัย: ผลการศึกษาค้นคว้า พบว่า 1) สมรรถนะวิชาชีพการสาธารณสุขของนักศึกษาสาขาวิชาสาธารณสุขชุมชนผ่านการปฏิบัติจริงในชุมชน อยู่ในระดับมากที่สุด (\bar{x} = 4.55, S.D.=0.50) 2) ความคิดเห็นของพี่เลี้ยงเกี่ยวกับการปฏิบัติจริงในชุมชนของนักศึกษาสาขาวิชาสาธารณสุขชุมชน อยู่ในระดับมากที่สุด (\bar{x} = 4.79, S.D.=0.49) และ 3) ความพึงพอใจของนักศึกษาสาขาวิชาสาธารณสุขชุมชนผ่านการปฏิบัติจริงในชุมชน อยู่ในระดับมากที่สุด (\bar{x} = 4.50, S.D.=0.64)
สรุปผล: การปฏิบัติจริงในชุมชนมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาสมรรถนะวิชาชีพ ความสามารถในการทำงานร่วมกับชุมชน และสร้างความพึงพอใจต่อการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ของนักศึกษาสาขาวิชาสาธารณสุขชุมชน
เอกสารอ้างอิง
กนกวรรณ เอี่ยมชัย, อารีรัตน์ เกษประทุม, ศิริพร บุญมาก, สุรีย์รัตน์ พงษ์ประยูร, และสุนิสา ใจเสน. (2567). การจัดการเรียนรู้ผ่านการปฏิบัติการอย่างมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสมรรถนะการบริหารจัดการสุขภาพชุมชนของภาคีเครือข่าย: กรณีศึกษาเขตสุขภาพที่ 1. วารสารวิจัยการพยาบาลและสุขภาพ, 25(1), 111–129.
กาญจนา สานุกูล, กาญจนา จัตุพันธ์, และภัทรินทร์ หอมปลื้ม. (2563). ความพร้อมของนักศึกษาฝึกงานหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูงสาธารณสุขศาสตร์ (เทคนิคเภสัชกรรม) วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จ.ขอนแก่น. ใน การประชุมหาดใหญ่วิชาการระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 8 (วันที่ 22 มิถุนายน 2560). มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.
ขจรศักดิ์ บัวระพันธ์. (2554). การวิจัยเชิงคุณภาพไม่ใช่เรื่องยากอย่างที่คิด. นครปฐม: สถาบันนวัตกรรมการเรียนรู้ มหาวิทยาลัยมหิดล.
จิตราภรณ์ สายสุพันธุ์. (2567). การวิเคราะห์องค์ประกอบสมรรถนะของนักวิชาการสาธารณสุขที่ปฏิบัติงานในหน่วยบริการปฐมภูมิ เพื่อป้องกันการแพร่ระบาดโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ในจังหวัดชลบุรี (วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยบูรพา, คณะสาธารณสุขศาสตร์.
ชลิตา มิ่งขวัญ. (2563). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้จากการปฏิบัติการในชั้นเรียนเพื่อส่งเสริมความสามารถในการออกแบบเว็บสำหรับการฝึกอบรมออนไลน์ของนักศึกษาปริญญาตรี คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร (วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร, คณะศึกษาศาสตร์.
ชาติ ไทยเจริญ, และนันธิยา ไทยเจริญ. (2563). กระบวนการเรียนรู้ตามสภาพจริง: ประสบการณ์จากการนำมาใช้ในการสอนนักศึกษาพยาบาล. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9, 4(34), 259–270.
ดรุณี รุจกรกานต์. (2541). การจัดการเรียนการสอนทางการพยาบาล. ขอนแก่น: ศิริภัณฑ์ออฟเซ็ท.
ทิศนา แขมมณี และคณะ. (2565). แนวคิดพื้นฐานเกี่ยวกับสมรรถนะและการศึกษาฐานสมรรถนะ. เอกสารต้นฉบับไม่ได้ตีพิมพ์.
ธีระวุฒิ วชิรมโนวาทย์, สกุล วงษ์กาฬสินธุ์, และศิริวดี วิวิธคุณากร. (2568). การพัฒนาสมรรถนะทนายความมืออาชีพของผู้ประกอบวิชาชีพทนายความในเขตศาลยุติธรรมภาค 3. Interdisciplinary Academic and Research Journal, 5(4), 29–42. DOI: https://doi.org/10.60027/iarj.2025.283862
เนตรนภา พรหมมา, และพรพนา สมจิตร. (2562). ผลการฝึกงานวิชาชีพสาธารณสุขชุมชนของนิสิตสาธารณสุขศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 28(2), 346–355.
บังอร เสรีรัตน. (2565). ครูกับการพัฒนาสมรรถนะผู้เรียน. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 14(1), 1–11.
ปภาชุดา อึ้งภากรณ์. (2552). การพัฒนาสมรรถนะที่จำเป็นสำหรับหัวหน้าสถานีอนามัย (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
ประกาย จิโรจน์กุล. (2553). คู่มือการสอบใบอนุญาตประกอบวิชาชีพการพยาบาล เล่ม 2: ทบทวนสาระและตัวอย่างข้อสอบ. กรุงเทพฯ: เซนเกจ เลินนิ่ง (ประเทศไทย).
มณฑาทิพย์ ไชยศักดิ์. (2543). ระเบียบวิธีการสอนการพยาบาลในคลินิก. นนทบุรี: ยุทธรินทร์การพิมพ์.
วัลลภา บุญรอด. (2548). การพัฒนาเครื่องมือและโมเดลการวัดประสิทธิผลการเป็นพี่เลี้ยงทางการพยาบาลสำหรับโรงพยาบาลในสังกัดกองทัพบก (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วารุณี มีเจริญ, และจุฬารัตน์ ห้าวหาญ. (2565). การศึกษารูปแบบการจัดการศึกษาบุคลากรสุขภาพโดยชุมชนมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา พยาบาลของวิทยาลัยพยาบาลในสังกัดคณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก. วารสารศิลปศาสตร์ มทร.กรุงเทพ, 7(1), 1–14.
วิจารณ์ พานิช. (2558). การวัดผลประเมินผลแห่งศตวรรษที่ 21. สืบค้นจาก https://www.gotoknow.org/posts/58
สถิตพงศ์ ธนวิริยะกุล. (2556). การออกแบบการสอนเชิงปฏิบัติจริงในรายวิชาระบบยาและสุขภาพ. วารสารเภสัชกรรมไทย, 5(1), 16–23.
สุริยะ วงศ์คงคาเทพ. (2550). แนวคิดการสอนแบบบูรณาการในการพัฒนาหลักสูตรและการจัดการเรียนการสอนแบบบูรณาการ. นนทบุรี: สถาบันบรมราชชนก กระทรวงสาธารณสุข.
อุบลทิพย์ ไชยแสง, นิวัติ ไชยแสง, และอาบาดี เจ๊ะอาแดร์. (2567). ทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 และแนวทางการสร้างเสริมทักษะการเรียนรู้สำหรับนักศึกษาวิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดยะลา. วารสารวิชาการนอร์ทเทิร์น, 10(2), 44–61.
เอกพล กาละดี และวช่อผกา กิติชัยวรรณ (2564). แนวปฏิบัติการจัดการเหตุการณ์ความรุนแรงในโรงพยาบาล สำหรับโรงพยาบาลยางตลาด จังหวัดกาฬสินธุ์. การศึกษาอิสระ—วิทยาศาสตร์สุขภาพ, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
Hamer, L. O. (2000). The additive effects of semi-structured classroom activities on student learning: An application of classroom-based experiential learning techniques. Journal of Marketing Education, 22(1), 25–34. https://doi.org/10.1177/0273475300221004 DOI: https://doi.org/10.1177/0273475300221004
McClelland, D. C. (1993). Testing for competence rather than for intelligence. American Psychologist, 28(1), 1–14. DOI: https://doi.org/10.1037/h0034092
Millenbah, F. K., & Millspaugh, J. J. (2003). Using experiential learning in wildlife courses to improve retention, problem solving, and decision-making. Wildlife Society Bulletin, 31(1), 127–137.
Spencer, L. M., & Spencer, S. M. (1993). Competency at work: Models for superior performance. New York, NY: Wiley & Sons.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 Interdisciplinary Academic and Research Journal

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์ในบทความใดๆ ใน Interdisciplinary Academic and Research Journal ยังคงเป็นของผู้เขียนภายใต้ ภายใต้ Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License การอนุญาตให้ใช้ข้อความ เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ของสิ่งพิมพ์ ผู้ใช้ใดๆ เพื่ออ่าน ดาวน์โหลด คัดลอก แจกจ่าย พิมพ์ ค้นหา หรือลิงก์ไปยังบทความฉบับเต็ม รวบรวมข้อมูลเพื่อจัดทำดัชนี ส่งต่อเป็นข้อมูลไปยังซอฟต์แวร์ หรือใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางกฎหมายอื่นใด แต่ห้ามนำไปใช้ในเชิงพาณิชย์หรือด้วยเจตนาที่จะเป็นประโยชน์ต่อธุรกิจใดๆ






