ประสิทธิผลของโปรแกรมเสริมสร้างการฟื้นคืนสภาพจิตใจในนักกีฬาประเภททีม

ณัฏฐ์พจน์  สาระวิถี; ลัดดาวัลย์  แก้วใส; ยูรสิน  วัฒนพยุงกุล; มานิตา  อัศวปัญญากุล

doi:10.60027/iarj.2026.e291832

ผู้แต่ง

ณัฏฐ์พจน์ สาระวิถี มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี https://orcid.org/0009-0006-1943-4636
ลัดดาวัลย์ แก้วใส มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร https://orcid.org/0009-0006-3269-8265
ยูรสิน วัฒนพยุงกุล มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี https://orcid.org/0009-0001-0414-7099
มานิตา อัศวปัญญากุล มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี https://orcid.org/0009-0003-1464-4659

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e291832

คำสำคัญ:

การฟื้นคืนสภาพจิตใจ, กีฬา, การยอมรับและพันธสัญญา, โปรแกรม

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการเสริมสร้างการฟื้นคืนสภาพจิตใจของนักกีฬาฟุตบอลหญิงของมหาวิทยาลัยบูรพา โดยใช้แนวคิดการบำบัดด้วยการยอมรับและคำมั่นสัญญา (Acceptance and Commitment Therapy: ACT) เป็นกรอบแนวคิดหลัก โปรแกรมประกอบด้วย 7 กิจกรรมที่มุ่งเสริมสร้างการฟื้นคืนสภาพจิตใจ การรับรู้ตนเอง การยอมรับความคิดและความรู้สึก รวมถึงการจัดการความเครียด

ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยนี้ใช้รูปแบบกึ่งทดลองแบบ One Group Pretest-Posttest Design กลุ่มตัวอย่างเป็นนักกีฬาฟุตบอลหญิงจำนวน 16 คน โดยวิธีการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) ที่ผ่านการคัดเลือกตามเกณฑ์ที่กำหนด เครื่องมือที่ใช้ในการวัดผลคือแบบสอบถาม Child and Youth Resilience Measure (CYRM-28) ซึ่งได้รับการปรับให้เหมาะสมกับบริบทของทีมกีฬา กิจกรรมในโปรแกรมประกอบด้วยการแยกความคิด (Defusion) การตระหนักรู้ถึงร่างกาย (Awareness of Body) การยอมรับ (Acceptance) และการฝึกอยู่กับปัจจุบัน (Mindfulness)

ผลการวิจัย: ผลการวิจัยพบว่า ระดับการฟื้นคืนสภาพจิตใจของนักกีฬาเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติภายหลังการเข้าร่วมโปรแกรม แสดงให้เห็นถึงผลในเชิงบวกของโปรแกรมในการพัฒนาความสามารถในการรับมือกับสถานการณ์ที่ท้าทายและความเครียด

สรุปผล: โปรแกรมเสริมสร้างการฟื้นคืนสภาพจิตใจโดยใช้แนวคิด ACT มีประสิทธิภาพในการส่งเสริมความเข้มแข็งทางจิตใจของนักกีฬา สอดคล้องกับงานวิจัยที่ผ่านมา ทั้งยังมีศักยภาพในการประยุกต์ใช้ในการฝึกอบรมและพัฒนาศักยภาพของนักกีฬาในบริบทอื่น ๆ เพื่อเสริมสร้างความพร้อมและประสิทธิภาพในการแข่งขันและการดำเนินชีวิตอย่างมีคุณภาพ

เอกสารอ้างอิง

ดุษฎี อินทรประเสริฐ. (2563). แบบแผนการวิจัยเชิงทดลองและการวิเคราะห์ทางสถิติ (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์.

Arai, A., Ko, Y. J., & Ross, S. (2014). Branding athletes: Exploration and conceptualization of athlete brand image. Sport Management Review, 17(2), 97–106. https://doi.org/10.1016/j.smr.2013.04.003

Brewer, M. L., Van Kessel, G., Sanderson, B., Naumann, F., Lane, M., Reubenson, A., & Carter, A. (2019). Resilience in higher education students: A scoping review. Higher Education Research & Development, 38(6), 1105–1120. https://doi.org/10.1080/07294360.2019.1626810

Fletcher, D., & Sarkar, M. (2012). A grounded theory of psychological resilience in Olympic champions. Psychology of Sport and Exercise, 13(5), 669–678. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2012.04.007

Fletcher, D., & Sarkar, M. (2016). Mental fortitude training: An evidence-based approach to developing psychological resilience for sustained success. Journal of Sport Psychology in Action, 7(3), 135–157. https://doi.org/10.1080/21520704.2016.1233921

Gardner, F. L., & Moore, Z. E. (2007). The psychology of enhancing human performance: The mindfulness-acceptance-commitment (MAC) approach. Springer Publishing Company.

Hayes, S. C., Strosahl, K. D., & Wilson, K. G. (2006). Acceptance and commitment therapy: An experiential approach to behavior change. The Guilford Press.

Josefsson, T., Ivarsson, A., Gustafsson, H. et al. Effects of Mindfulness-Acceptance-Commitment (MAC) on Sport-Specific Dispositional Mindfulness, Emotion Regulation, and Self-Rated Athletic Performance in a Multiple-Sport Population: an RCT Study. Mindfulness. 10, 1518–1529 (2019). https://doi.org/10.1007/s12671-019-01098-7

Lutkenhouse, J. (2010). Career opportunities in the field of exercise and sport psychology.

Maguire, J., & Falcous, M. (2010). Sport and migration: Borders, boundaries and crossings. Routledge.

Mahoney, J., & Hanrahan, S. J. (2011). A brief educational intervention using acceptance and commitment therapy: Four injured athletes’ experiences. Journal of Clinical Sport Psychology, 5(3), 252–273. https://doi.org/10.1123/jcsp.5.3.252

McKenna, E. (2020). Business psychology and organizational behaviour. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429273896

Moore, Z. E., Gardner, F. L., & Moore, A. L. (2010). Mindfulness and acceptance in sport: How to help athletes perform and thrive under pressure. New Harbinger Publications.

Varela, S. (2017). Resilience in sport: The development of a resilience program for young athletes (Doctoral dissertation, University of Queensland).