ผลกระทบของการบริหารพัสดุตามหลักธรรมาภิบาลที่มีต่อประสิทธิภาพ การปฏิบัติงานของส่วนราชการผู้เบิกในจังหวัดมหาสารคาม

ประภาพรรณ กัณทวงษ์; นาวา มาสวนจิก; ศิรินทร  เลียงจินดาถาวร

doi:10.60027/iarj.2026.e290846

ผู้แต่ง

ประภาพรรณ กัณทวงษ์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม https://orcid.org/0009-0002-8826-1012
นาวา มาสวนจิก มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม https://orcid.org/0000-0002-5050-144X
ศิรินทร เลียงจินดาถาวร มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม https://orcid.org/0000-0002-7042-4322

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e290846

คำสำคัญ:

การบริหารพัสดุ, หลักธรรมาภิบาล, ประสิทธิภาพการปฏิบัติงาน

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การบริหารพัสดุของส่วนราชการผู้เบิกในจังหวัดมหาสารคาม เป็นเครื่องมือที่มีความสำคัญและเป็นปัจจัยในการสนับสนุนให้การเบิกจ่ายเงินงบประมาณรายจ่ายประจำปีเป็นไปตามเป้าหมายที่กำหนด ซึ่งส่งผลต่อระบบเศรษฐกิจของจังหวัดมหาสารคาม การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาการบริหารพัสดุตามหลักธรรมาภิบาลของส่วนราชการผู้เบิกในจังหวัดมหาสารคาม 2) เพื่อศึกษาประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของส่วนราชการผู้เบิกในจังหวัดมหาสารคาม และ 3) เพื่อทดสอบผลกระทบของการบริหารพัสดุตามหลักธรรมาภิบาลที่มีต่อประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของส่วนราชการผู้เบิกในจังหวัดมหาสารคาม

ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยเชิงปริมาณ โดยการเก็บรวบรวมข้อมูลจากเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานด้านพัสดุของส่วนราชการผู้เบิกในจังหวัดมหาสารคาม จำนวน 247 คน และแบบสอบถามเป็นเครื่องมือการวิจัย สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สหสัมพันธ์พหุคูณ และการวิเคราะห์ถดถอยเชิงพหุแบบขั้นตอน

ผลการวิจัย: 1) การบริหารพัสดุตามหลักธรรมาภิบาลของส่วนราชการผู้เบิก ในจังหวัดมหาสารคาม เจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานด้านพัสดุของส่วนราชการผู้เบิกในจังหวัดมหาสารคาม มีความคิดเห็นด้วยเกี่ยวกับการบริหารพัสดุตามหลักธรรมาภิบาลเป็นรายด้าน อยู่ในระดับมากที่สุด จำนวน 4 ด้าน ได้แก่ หลักคุณธรรม หลักความโปร่งใส หลักนิติธรรม หลักความรับผิดชอบ และอยู่ในระดับมาก จำนวน 2 ด้าน ได้แก่ หลักความคุ้มค่า และหลักการมีส่วนร่วม 2) ประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของส่วนราชการผู้เบิกในจังหวัดมหาสารคาม โดยรวมอยู่ในระดับมาก และเมื่อพิจารณารายด้านอยู่ในระดับมากทุกด้าน ประกอบด้วย ด้านคุณภาพงาน ด้านปริมาณงาน ด้านค่าใช้จ่าย และด้านเวลา 3) การบริหารพัสดุตามหลักธรรมาภิบาล ประกอบด้วย หลักนิติธรรม หลักคุณธรรม หลักความโปร่งใส หลักการมีส่วนร่วม หลักความรับผิดชอบ และหลักความคุ้มค่า มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับประสิทธิภาพการปฏิบัติงาน และการบริหารพัสดุตามหลักธรรมาภิบาล ประกอบด้วย หลักความคุ้มค่า หลักการมีส่วนร่วม หลักนิติธรรม และหลักความรับผิดชอบ มีผลกระทบเชิงบวกต่อประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของส่วนราชการผู้เบิกในจังหวัดมหาสารคาม ส่วนด้านหลักคุณธรรม และหลักความโปร่งใส ไม่มีผลกระทบต่อประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของส่วนราชการผู้เบิกในจังหวัดมหาสารคาม

สรุปผล: ประสิทธิภาพการดำเนินงานของหน่วยงานจ่ายเงินในจังหวัดมหาสารคามได้รับผลกระทบเชิงบวกจากการบริหารจัดการวัสดุที่เน้นการกำกับดูแลอย่างยอดเยี่ยม โดยเน้นเป็นพิเศษที่มูลค่าคุ้มราคา การมีส่วนร่วม หลักนิติธรรม และความรับผิดชอบ แม้จะมีการให้ความสำคัญสูง แต่คุณธรรมและความโปร่งใสก็มีผลเพียงเล็กน้อยต่อประสิทธิภาพการดำเนินงาน

เอกสารอ้างอิง

พรอนันต์ แสนศรี. (2563). อิทธิพลของการรับรู้วัฒนธรรมองค์กรและธรรมาภิบาลที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของที่ทำการปกครองอำเภอนาแก จังหวัดนครพนม (วิทยานิพนธ์ปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

ระบบจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ. (2567). ระบบจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ. สืบค้นเมื่อ 30 เมษายน 2568 จาก https://www.gprocurement.go.th/new_index.html

ศุภเชษฐ์ สิทธิสุนทรวงศ์. (2565). ประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของบุคลากรสำนักงานตรวจสอบภายในสำนักงานตำรวจแห่งชาติ (วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สำนักงานคลังจังหวัดมหาสารคาม. (2567). รายงานผลการเบิกจ่ายงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. มหาสารคาม: สำนักงานคลังจังหวัดมหาสารคาม.

สุพิศ ขำพงษ์ไผ่. (2567). ปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพการปฏิบัติงานภายใต้พระราชบัญญัติและระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ของเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานพัสดุสังกัดสํานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารศาสตร์สาธารณสุขและนวัตกรรม, 4(1), 16–28.

สุภัค กรุดทอง, & ฐิติมา โห้ลำยอง. (2566). ประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของข้าราชการและบุคลากร สำนักงานเขตยานนาวา กรุงเทพมหานคร. วารสารการจัดการภาครัฐและการเมือง, 1(3), 21–31.

สุวารินทร์ จอมคำ, & จิรวัฒน์ เมธาสุทธิรัตน์. (2564). ธรรมาภิบาลในกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐด้วยระบบอิเล็กทรอนิกส์ขององค์การบริหารส่วนตำบลในจังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิจัยวิชาการ, 4(4), 25–38.