ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารที่ส่งผลต่อการเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพในสถานศึกษาสังกัดกรุงเทพมหานคร กลุ่มกรุงธนใต้

ทวิตา  นาโท; ปฐมพร  อินทรางกูร ณ อยุธยา; วิเชียร  อินทรสมพันธ์

doi:10.60027/iarj.2026.e290431

ผู้แต่ง

ทวิตา นาโท มหาวิทยาลัยธนบุรี https://orcid.org/0009-0001-5584-7431
ปฐมพร อินทรางกูร ณ อยุธยา มหาวิทยาลัยธนบุรี https://orcid.org/0009-0009-0860-2149
วิเชียร อินทรสมพันธ์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา https://orcid.org/0009-0004-7527-3748

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e290431

คำสำคัญ:

ภาวะผู้นำทางวิชาการ, การเป็นชุมชนแห่งหารเรียนรู้, โรงเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานคร, กลุ่มกรุงธนใต้

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ผู้วิจัยมีความสนใจที่จะศึกษาภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารที่ส่งผลต่อการเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพในสถานศึกษาสังกัดกรุงเทพมหานคร กลุ่มกรุงธนใต้ วัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1. ระดับภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดกรุงเทพมหานคร กลุ่มกรุงธนใต้ 2. ระดับการเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพในสถานศึกษาสังกัดกรุงเทพมหานคร กลุ่มกรุงธนใต้ 3. ระดับภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารที่ส่งผลต่อการเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพในสถานศึกษาสังกัดกรุงเทพมหานคร กลุ่มกรุงธนใต้

ระเบียบวิธีการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ ได้แก่ ผู้บริหาร และครูผู้สอน กำหนดขนาดของกลุ่มตัวอย่างจากจำนวน 2,990 คน ได้กลุ่มตัวอย่างจำนวน 353 คน ประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 22 คน และครูผู้สอน จำนวน 331 คน และใช้วิธีสุ่มแบบแบ่งชั้น เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามมีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.95 (a= 0.95) สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ (Percentage) ค่าเฉลี่ย ( \bar{x}) ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และการวิเคราะห์การถดถอยแบบพหุคูณขั้นตอน

ผลการวิจัย: 1. ระดับภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดกรุงเทพมหานคร กลุ่มกรุงธนใต้ โดยภาพรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด 2. เพื่อศึกษาระดับการเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพในสถานศึกษาสังกัดกรุงเทพมหานคร กลุ่มกรุงธนใต้ โดยภาพรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด และ 3) ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพในสถานศึกษาสังกัดกรุงเทพมหานคร กลุ่มกรุงธนใต้ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 สูงกว่าสมมุติฐานที่ตั้งไว้

สรุปผล: ตัวแปรที่มีอิทธิพลในการทำนายตามลำดับจากมากที่สุดได้แก่ ด้านการกำกับติดตามและจัดให้มีการสะท้อนผลกระบวนการเรียนและการสอน (X₃) การกำหนดเป้าหมายร้วมกันและสร้างความเข้าใจกับเป้าหมาย (X₂) ในโรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานคร กลุ่มกรุงธนใต้ สามารถพยากรณ์ปัจจัยทั้งหมดสามารถร่วมกันทำนายตัวแปรการเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ ได้ร้อยละ 69.20 (R² = 0.692)

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). คู่มือการอบรมคณะกรรมการขับเคลื่อนกระบวนการ PLC (Professional Learning Community) ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพสู่สถานศึกษาระดับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา. สำนักพัฒนาครูและบุคลากรการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

กลุ่มแผนงานและสารสนเทศส่วนนโยบายและแผนการศึกษา สำนักงานยุทธศาสตร์การศึกษา. (2566). รายงานสถิติการศึกษา ปีการศึกษา 2566 โรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานคร. สำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร.

ชนะการ เลี้ยงอำนวย. (2566). แนวทางการพัฒนาชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพของโรงเรียนศรีวิชัยวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครปฐม (การค้นคว้าอิสระศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ไชยา ภาวะบุตร. (2560). การบริหารจัดการสถานศึกษาเพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษา. กรุงเทพฯ: เอมพันธ์.

ธาดา วิกัยวราภรณ์. (2567). ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดกรุงเทพมหานคร กลุ่มกรุงธนเหนือ. Journal of Modern Learning Development, 8(7), 98–114.

ธิดารัตน์ ศรีวารีรัตน์. (2567). วัฒนธรรมองค์กรที่ส่งผลต่อองค์กรแห่งการเรียนรู้ของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสมุทรสาคร สมุทรสงคราม. วารสารสถาบันวิจัยญาณสังวร มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 15(2), 41–53.

ธีรพงศ์ ใจซื่อ. (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารโรงเรียนกับการเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพของโรงเรียน ศูนย์เครือข่ายห้วยไคร้ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 2 (การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง). มหาวิทยาลัยพะเยา. https://updc.up.ac.th

วัชรพร แสงสว่าง. (2563). การพัฒนาแนวทางการส่งเสริมชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษายโสธร เขต 2 (วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต).

สำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร. (2564). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ 3 พ.ศ. 2564–2569. กรุงเทพมหานคร: สำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2552). คู่มือการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2560). คู่มือการขับเคลื่อนการพัฒนาคุณภาพการศึกษาโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน (SBM). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

สำนักพัฒนาครูและบุคลากรการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). คู่มือการอบรมคณะกรรมการขับเคลื่อนกระบวนการ PLC (Professional Learning Community) ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพสู่สถานศึกษาระดับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.

สุพรรณี บุญหนัก. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารกับการเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 2 (วิทยานิพนธ์). มหาวิทยาลัยมหามกุฎราชวิทยาลัย วิทยาเขตศรีล้านช้าง. http://www.repository

อัญชัญ อันชัยศรี. (2565). เพิ่มโอกาส สร้างงาน หยุด เด็ก-เยาวชน กระทำผิดซ้ำ. สืบค้นเมื่อ 2 มีนาคม 2568, จาก https://shorturl.asia/3TV40

Alig-Mielcarek, J. M., & Hoy, W. K. (2005). A theoretical and empirical analysis of the nature, meaning and influence of instructional leadership. The Ohio State University.

Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis. Harper & Row.