ความร่วมมือของรัฐและเอกชนกับการจัดระบบสนับสนุนการเรียนรู้ของโรงเรียนในโครงการโรงเรียนร่วมพัฒนา : กรณีศึกษาในโรงเรียนร่วมพัฒนาในพื้นที่ภาคกลางและภาคตะวันออก

ยุทธพงษ์ คำจันทร์; พร้อมพิไล บัวสุวรรณ; วรรณวิศา  สืบนุสรณ์ คล้ายจำแลง

doi:10.60027/iarj.2026.e290101

ผู้แต่ง

ยุทธพงษ์ คำจันทร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ https://orcid.org/0009-0008-9118-9406
พร้อมพิไล บัวสุวรรณ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ https://orcid.org/0000-0002-1119-6083
วรรณวิศา สืบนุสรณ์ คล้ายจำแลง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ https://orcid.org/0000-0001-5975-8148

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e290101

คำสำคัญ:

ความร่วมมือรัฐเอกชน, ระบบสนับสนุนการเรียนรู้, โรงเรียนร่วมพัฒนา

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การปฏิรูปการศึกษาไทยเริ่มจากพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 ที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางและกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น ต่อมาในทศวรรษที่สอง รัฐบาลส่งเสริมความร่วมมือจากภาคเอกชนผ่านโครงการสานพลังประชารัฐ จนนำสู่การจัดตั้ง “โครงการโรงเรียนร่วมพัฒนา” ที่เปิดโอกาสให้เอกชนมีบทบาทในการบริหารและพัฒนาโรงเรียนอย่างรอบด้าน งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาระดับความร่วมมือของรัฐและเอกชน และระดับการจัดระบบสนับสนุนการเรียนรู้ของโรงเรียนในโครงการโรงเรียนร่วมพัฒนา และ 2) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความร่วมมือของรัฐและเอกชนกับการจัดระบบสนับสนุนการเรียนรู้ในด้านต่าง ๆ

ระเบียบวิธีวิจัย: กลุ่มตัวอย่างคือผู้บริหารและครูจาก 10 โรงเรียนร่วมพัฒนาในภาคกลางและตะวันออก จำนวน 165 คน ใช้แบบสอบถาม 2 ฉบับ คือ แบบสอบถามความร่วมมือรัฐ–เอกชน (19 ข้อ) และแบบสอบถามระบบสนับสนุนการเรียนรู้ (15 ข้อ) โดยผ่านการตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือ (IOC และ Cronbach’s Alpha = 0.967 และ 0.899 ตามลำดับ) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน

ผลการวิจัย: พบว่าระดับความร่วมมือของรัฐและเอกชน และระดับการจัดระบบสนับสนุนการเรียนรู้ของโรงเรียนอยู่ในระดับมาก และมีความสัมพันธ์ทางบวกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .01)

สรุปผล: ความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชนในโรงเรียนร่วมพัฒนาช่วยยกระดับระบบสนับสนุนการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะด้านทักษะอาชีพ สภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่ทันสมัย และการส่งเสริมการเรียนรู้ดิจิทัล ซึ่งส่งผลดีต่อการพัฒนาผู้เรียนในโลกยุคใหม่

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). คู่มือการดำเนินงานโครงการโรงเรียนร่วมพัฒนา (Partnership School Project). กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.

กลุ่มมิตรผล. (2561). โครงการโรงเรียนร่วมพัฒนา (Partnership School Project). สืบค้นเมื่อ 26 เมษายน 2567, จาก https://www.mitrphol.com

กาญจนา จันทร์ศิริ. (2561). ปัจจัยแห่งความร่วมมือในการพัฒนาโรงเรียนประชารัฐ. วารสารศึกษาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 46(3), 1–20. สืบค้นเมื่อ 26 เมษายน 2567, จาก https://digital.car.chula.ac.th

ฐิติมา ชาลีกุล. (2566). Partnership School Project ต้นแบบลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา “โรงเรียนร่วมพัฒนา” ยกระดับการศึกษา พัฒนาคุณภาพเด็กไทย. สืบค้นเมื่อ 14 ตุลาคม 2567, จาก https://www.obec.go.th/archives/806984

ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์. (2561). การปฏิรูปโรงเรียนในศตวรรษที่ 21: โรงเรียนร่วมพัฒนา. สืบค้นจาก https://www.moe.go.th

บุญชม ศรีสะอาด. (2556). วิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.

ปรัชญา เวสารัชช์. (2561). ความร่วมมือระหว่างรัฐและเอกชนในโครงการโครงสร้างพื้นฐาน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ธรรมศาสตร์.

พร้อมพิไล บัวสุวรรณ. (2551). Corporate social responsibility (CSR) กับการสนธิพลังเพื่อพัฒนาสถานศึกษาอัจฉริยะ. วารสารเกษตรศาสตร์ธุรกิจประยุกต์, 2(1), 1–12.

พร้อมพิไล บัวสุวรรณ. (2567). ทักษะที่จำเป็นต่อชีวิตสำหรับผู้เรียนในโลกยุคใหม่: รวมพลังสร้างกรอบทักษะ ระบบนิเวศการเรียนรู้ และแนวทางการขับเคลื่อน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์วิช.

ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2562). การจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

วิจารณ์ พานิช. (2563). การเรียนรู้เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21: การเรียนรู้ที่แท้จริงเพื่อชีวิตที่ดีของผู้เรียน. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสถาบันส่งเสริมการศึกษาเพื่อศิษย์.

วุฒิสภา. (2563). รายงานการพิจารณาศึกษาเรื่องรูปแบบการจัดการศึกษาเพื่อแก้ปัญหาความยากจนและลดความเหลื่อมล้ำ. สืบค้นเมื่อ 26 เมษายน 2567, จาก https://www.senate.go.th

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2564). รายงานผลการดำเนินงานโครงการโรงเรียนร่วมพัฒนา ปีงบประมาณ 2564. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ. (2557). รายงานการวิจัย แนวทางการพัฒนาการศึกษาไทยกับการเตรียมความพร้อมสู่ศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). การมีส่วนร่วมพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษา. สืบค้นเมื่อ 26 เมษายน 2567, จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/pacific/article/view/262446

สุรศักดิ์ ปาเฮ. (2563). องค์ประกอบของระบบสนับสนุนการเรียนรู้ในสถานศึกษา. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 17(2), 45–60.

LaRocque, N., & Lee, S. (2022). Public-private partnerships in education: Learning support systems. Washington, DC: World Bank.

Patrinos, H. A., & Sosale, S. (2023). Public-private partnerships in education: New actors and modes of governance. Education Economics, 31(2), 134–156.

The World Bank. (2021). Public-private partnerships reference guide version 3. Washington, DC: World Bank.

Verger, A., & Moschetti, M. (2023). Public-private partnerships and education outcomes: A political economy perspective. International Journal of Educational Development, 99, 102792. https://doi.org/10.1016/j.ijedudev.2023.102792