ภาวะผู้นำของผู้บริหารสตรีที่ส่งผลต่อการบริหารงานของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสตูล

ผู้แต่ง

  • นัศรีน มูนะ สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยหาดใหญ่ https://orcid.org/0009-0006-6014-223X
  • อุบลรัตน์ ศรีวิเชียรอำไพ คณะศึกษาศาสตร์และศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยหาดใหญ่ https://orcid.org/0009-0000-1301-651X
  • จรัส อติวิทยาภรณ์ คณะศึกษาศาสตร์และศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยหาดใหญ่ https://orcid.org/0009-0002-2929-6653

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e290073

คำสำคัญ:

ภาวะผู้นำ, การบริหารงานของสถานศึกษา, ผู้บริหารสตรี

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ภาวะผู้นำของผู้บริหารสตรีมีความสำคัญต่อการพัฒนาการบริหารจัดการสถานศึกษาในยุคปัจจุบัน สถานศึกษาจึงต้องการผู้บริหารสตรีที่มีวิสัยทัศน์ และสมรรถนะในการขับเคลื่อนสถานศึกษาให้มีประสิทธิภาพ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาภาวะผู้นำของผู้บริหารสตรีของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสตูล 2) ศึกษาการบริหารงานของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสตูล 3) หาความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำของผู้บริหารสตรี และการบริหารงานของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสตูล 4) ศึกษาภาวะผู้นำของผู้บริหารสตรีที่ส่งผลต่อการบริหารงานของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสตูล และ 5) หาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำของผู้บริหารสตรีที่ส่งผลต่อการบริหารงานของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสตูล

ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ โดยการเก็บข้อมูลแบ่งเป็น 2 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 เป็นการเก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากแบบสอบถาม มีกลุ่มตัวอย่าง คือ ครูและบุคลากรทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสตูล จำนวน 270 คน และระยะที่ 2  เป็นการเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์แล้ววิเคราะห์ข้อมูลโดยการพรรณนา กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้บริหารสตรี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสตูล จำนวน 5 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถาม ซึ่งมีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ .98 และแบบสัมภาษณ์ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์อย่างง่ายของเพียร์สัน การวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ

ผลการวิจัย: พบว่า 1. ภาวะผู้นำของผู้บริหารสตรี  โดยรวมอยู่ในระดับมาก 2. การบริหารงานของสถานศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมาก 3. ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำของผู้บริหารสตรีกับการบริหารงานของสถานศึกษา โดยรวมมีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับสูง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิตที่ระดับ .01 (rxy =.798**)  4. ภาวะผู้นำของผู้บริหารสตรี 2 ด้านที่สามารถพยากรณ์การบริหารงานของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสตูล ประกอบด้วย ด้านการมีความคิดริเริ่ม และด้านการประสานงาน 5. แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำของผู้บริหารสตรีที่ส่งผลต่อการบริหารงานของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสตูล พบว่า ภาวะผู้นำด้านการมีความคิดริเริ่ม เป็นองค์ประกอบที่สำคัญในการขับเคลื่อนการบริหารสถานศึกษาให้มีประสิทธิภาพ ท่ามกลางบริบททางการศึกษาที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ความคิดริเริ่มในที่นี้ไม่ได้จำกัดเพียงการมีความคิดใหม่เท่านั้น แต่หมายรวมถึงความกล้าในการลงมือทำ การกล้าตัดสินใจ และการกล้ารับผิดชอบ เมื่อเกิดผลลัพธ์จากการเปลี่ยนแปลงด้วย ส่วนภาวะผู้นำด้านการประสานงาน ถือเป็นบทบาทที่เชื่อมโยงคน กลุ่ม และหน่วยงานต่าง ๆ ให้สามารถทำงานร่วมกันได้อย่างราบรื่น และมีพลังสนับสนุนซึ่งกันและกัน ข้อมูลที่ได้จากการสัมภาษณ์ผู้บริหารสะท้อนให้เห็นว่า การประสานงานที่มีประสิทธิภาพเป็นหัวใจสำคัญที่ทำให้การดำเนินงานในด้านต่าง ๆ สำเร็จตามเป้าหมายที่กำหนด

สรุปผล: ภาวะผู้นำของผู้บริหารสตรีและการบริหารงานของสถานศึกษาโดยรวมอยู่ในระดับมาก แสดงถึงประสิทธิภาพในการบริหารที่มีคุณภาพ และทั้งสองปัจจัยมีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับสูง โดยภาวะผู้นำด้านการมีความคิดริเริ่มและด้านการประสานงานสามารถร่วมกันพยากรณ์การบริหารงานของสถานศึกษาได้ ด้านความคิดริเริ่ม ผู้บริหารสตรีส่วนใหญ่เน้นความกล้าในการคิด ลงมือทำ ตัดสินใจ และรับผิดชอบต่อผลลัพธ์ ส่วนด้านการประสานงาน ผู้บริหารสตรีส่วนใหญ่เป็นคนที่ช่วยเชื่อมโยงบุคคลและหน่วยงานให้ทำงานร่วมกันได้อย่างราบรื่น ดังนั้นภาวะผู้นำของผู้บริหารสตรี โดยเฉพาะในด้านการมีความคิดริเริ่มและการประสานงาน จึงถือว่ามีบทบาทสำคัญต่อความสำเร็จในการบริหารสถานศึกษาอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กนกอร สมปราชญ์. (2562). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาตามทัศนะของครูในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 1. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์.

กาญจนา กลิ่นบัว. (2561). บทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาในการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียน. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม.

เกศรา มัญชุศรี. (2563). การบริหารโรงเรียนตามแนวคิดภาวะผู้นำเชิงจริยธรรม. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา.

เขมจิรา สนอุทา. (2559). ภาวะผู้นำของผู้บริหารกับการพัฒนาครูในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

ธิดา เมฆวะทัต. (2562). ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษากับความพึงพอใจในการปฏิบัติงานของครู. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี.

ธีระ รุญเจริญ. (2564). บทบาทของผู้นำการเปลี่ยนแปลงในยุคไทยแลนด์ 4.0. วารสารการบริหารและพัฒนา, 6(1), 15–24.

บุญเสริม วีสกุล. (2552). หลักการวิจัยทางการศึกษา. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

บุษบา กนกศิลปะ. (2562). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษากับความผูกพันในองค์การของครู. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์.

มัชฌิมา วงษ์จันทร์เพ็ง. (2564). การพัฒนาภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาตามแนวคิดผู้นำเชิงจริยธรรม. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.

ราชกิจจานุเบกษา. (2560). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2560. http://www.ratchakitcha.soc.go.th

วิโรจน์ สารรัตนะ. (2561). การศึกษาไทยในศตวรรษที่ 21: การพัฒนาที่ยั่งยืน. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2563). รายงานผลการประเมินคุณภาพการศึกษาในระดับเขตพื้นที่การศึกษา ปีการศึกษา 2562. สพฐ.

สำนักงานสถิติจังหวัดสตูล. (2565). รายงานสถิติจังหวัดสตูล ประจำปี 2565. สำนักงานสถิติแห่งชาติ.

สุนทร โคตรบรรเทา. (2563). รูปแบบภาวะผู้นำทางจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.

อเนก สิทธิประศาสน์. (2553). การบริหารสถานศึกษากับการพัฒนาคุณภาพชีวิตครู. สำนักพิมพ์พัฒนาวิชาการ.

Griffiths, D. E. (1956). Administrative theory. Appleton-Century-Crofts.

House, R. J. (1971). A path-goal theory of leader effectiveness. Administrative Science Quarterly, 16(3), 321–339. https://doi.org/10.2307/2391905

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-03-11

รูปแบบการอ้างอิง

มูนะ น. ., ศรีวิเชียรอำไพ อ. . ., & อติวิทยาภรณ์ จ. . (2026). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสตรีที่ส่งผลต่อการบริหารงานของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสตูล. Interdisciplinary Academic and Research Journal, 6(2), e290073. https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e290073

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ