ปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจเลือกใช้ขนส่งสาธารณะเข้าสู่พื้นที่กรุงเทพมหานครเปรียบเทียบระหว่างรถตู้กับรถไฟฟ้าของประชาชนในพื้นที่ อำเภอบางใหญ่ จังหวัดนนทบุรี

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การคมนาคมและการขนส่งเป็นปัจจัยพื้นฐานที่มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งต่อ การขับเคลื่อนเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิตของประชาชน โดยเฉพาะในเขตกรุงเทพมหานครซึ่งเป็นศูนย์กลางของการจ้างงาน การศึกษา และบริการต่าง ๆ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาถึงความแตกต่างกันของปัจจัยส่วนบุคคลที่ส่งผลต่อการตัดสินใจเลือกใช้ขนส่งสาธารณะเข้าสู่พื้นที่กรุงเทพมหานคร เปรียบเทียบระหว่าง รถตู้กับรถไฟฟ้า และ 2) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยในการเลือกการเดินทาง ได้แก่ ด้านราคา ด้านเวลา ด้านการเข้าถึงบริการ ด้านความสะดวกสบาย กับการเลือกใช้ขนส่งสาธารณะเข้าสู่พื้นที่กรุงเทพมหานคร เปรียบเทียบระหว่างรถตู้กับรถไฟฟ้า

ระเบียบวิธีวิจัย: เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ โดยใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 400 คน ซึ่งได้จากการสุ่มแบบชั้นภูมิ (Stratified Sampling) จากประชาชนในเขตอำเภอบางใหญ่ที่เคยใช้บริการรถตู้หรือรถไฟฟ้าสายสีม่วง การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ การทดสอบความแตกต่างค่าเฉลี่ย (Independent Samples t-test) และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ (Multiple Regression Analysis) เพื่อทดสอบสมมติฐานการวิจัย

ผลการวิจัย: 1) ปัจจัยส่วนบุคคลได้แก่ อายุ ระดับการศึกษา อาชีพ และรายได้ มีผลต่อการตัดสินใจเลือกใช้รูปแบบขนส่งสาธารณะเข้าสู่พื้นที่กรุงเทพมหานครอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยเฉพาะในกลุ่มรายได้ พบว่าผู้ที่มีรายได้ระหว่าง 30,001–45,000 บาท มีแนวโน้มเลือกใช้รถไฟฟ้ามากกว่ารถตู้ ในขณะที่กลุ่มผู้มีรายได้ไม่เกิน 15,000 บาท มักเลือกใช้รถตู้มากกว่า นอกจากนี้ยังพบว่า ปัจจัยด้านระดับการศึกษาและความคุ้นเคยกับการใช้บริการทั้งรถตู้และรถไฟฟ้า ล้วนมีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการเลือกใช้รูปแบบขนส่งสาธารณะในเขตกรุงเทพมหานคร 2) ความสัมพันธ์ของปัจจัยในการเลือกการเดินทาง ได้แก่ ด้านราคา ด้านเวลา ด้านการเข้าถึงบริการ และด้านความสะดวกสบาย ในมุมมองของลูกค้า พบว่าปัจจัยเหล่านี้มีความสัมพันธ์กับการเลือกใช้ขนส่งสาธารณะอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยเฉพาะในด้านของความคุ้มค่าและความสะดวกในการเข้าถึงระบบขนส่ง แต่ละประเภท ผลการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแสดงให้เห็นว่า ตัวแปรอิสระที่ศึกษา สามารถอธิบายพฤติกรรม การเลือกใช้รูปแบบขนส่งสาธารณะได้ในสัดส่วนร้อยละ 56.1 (R² = 0.561) ซึ่งสะท้อนถึงความสามารถ ในการคาดการณ์พฤติกรรมของผู้ใช้บริการได้ในระดับปานกลางถึงสูง

สรุปผล: ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่า ทั้งปัจจัยส่วนบุคคลและปัจจัยเชิงพฤติกรรมการเดินทางมีอิทธิพลต่อการตัดสินใจเลือกใช้ขนส่งสาธารณะเข้าสู่พื้นที่กรุงเทพมหานครอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะความคุ้นเคยในการใช้บริการรถตู้ ความคุ้นเคยในการใช้บริการรถไฟฟ้า รายได้ และระดับการศึกษา ซึ่งล้วนเป็นตัวแปรสำคัญที่ส่งผลต่อพฤติกรรมผู้โดยสาร การเข้าใจความแตกต่างในปัจจัยเหล่านี้สามารถนำไปสู่การออกแบบและพัฒนาระบบขนส่งสาธารณะที่ตอบโจทย์ความต้องการของประชาชนในแต่ละกลุ่มได้อย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ