การพัฒนาทักษะการใช้ภาษา Python ด้วยการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานเป็นฐานของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1

จิตกร  อุดมอริยทรัพย์; ชัยวัฒน์  สุภัควรกุล; สมาน  เอกพิมพ์

doi:10.60027/iarj.2026.e289629

ผู้แต่ง

จิตกร อุดมอริยทรัพย์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม https://orcid.org/0009-0005-2139-738X
ชัยวัฒน์ สุภัควรกุล มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม https://orcid.org/0000-0002-5211-497X
สมาน เอกพิมพ์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e289629

คำสำคัญ:

การพัฒนาทักษะ, การจัดการเรียนรู้แบบโครงงานเป็นฐาน, ภาษา Python

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์ : การจัดการเรียนการสอนแบบโครงงานเป็นฐานมาใช้ในการจัดการเรียนการสอน วิทยาศาสตร์จะยิ่งทำให้นักเรียนได้ใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ นักเรียนจะได้ใช้ทักษะการคิดขั้นสูงที่ซับซ้อนขึ้น สามารถสร้างแรงจูงใจในสืบค้นข้อมูล การเรียนรู้ และการทำงานให้แก่นักเรียนได้

ระเบียบวิธีการวิจัย : การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาทักษะการใช้ภาษา Python ด้วยการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานเป็นฐานของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 70/70 2) ศึกษาทักษะการใช้ภาษา Python ด้วยการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานเป็นฐาน 3) ศึกษาความพึงพอใจต่อการพัฒนาทักษะการใช้ภาษา Python ด้วยการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานเป็นฐาน กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนร่องคำวิทยานุกูล สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 1 จำนวน 12 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้แบบโครงงาน แบบวัดทักษะการใช้ภาษา Python และแบบสอบถามความพึงพอใจ สถิติที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าร้อยละ และทดสอบสมมุติฐานโดยใช้ t-test (One sample t-test)

ผลการวิจัย: 1) การจัดการเรียนรู้แบบโครงงานเป็นฐานเพื่อพัฒนาทักษะการใช้ภาษา Python มีประสิทธิภาพ (E₁/E₂) เท่ากับ 77.01/75.83 2) ทักษะการใช้ภาษา Python ของนักเรียนที่เรียนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานเป็นฐานโดยเฉลี่ย คิดเป็นร้อยละ 75.83 และ 3) นักเรียนมีความพึงพอใจต่อการพัฒนาทักษะการใช้ภาษา Python ด้วยการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานเป็นฐาน โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด

สรุปผล : การจัดการเรียนรู้แบบโครงงานเป็นฐานสำหรับพัฒนาทักษะการใช้ภาษา Python ที่ครูผู้สอนได้เอาใจใส่ในทุกขั้นตอนตั้งแต่การวางแผน เตรียมความพร้อมก่อนการจัดการเรียนรู้ การเป็นผู้อำนวยความสะดวกให้คำแนะนำอย่างใกล้ชิดและทั่วถึงระหว่างจัดกิจกรรมการเรียนรู้ และการวัดและประเมินผลที่เหมาะสม ทำให้นักเรียนมีบทบาทในการทำงาน รู้จักวิธีการแสวงหาข้อมูล แก้ปัญหา และมีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ สามารถนำไปต่อยอดในการออกแบบโปรแกรมต่าง ๆ ได้

เอกสารอ้างอิง

เฉลิมพล เขตขันธ์. (2566). การศึกษาการจัดการเรียนรู้ด้วยแนวคิด Active Learning เพื่อส่งเสริมการคิดอย่างมีวิจารณญาณในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งมหาวิทยาลัย.

ชุติมา ลัดนอก. (2562). การพัฒนาบทเรียนออนไลน์ร่วมกับรูปแบบการสอนแบบโครงงานเป็นฐาน เรื่องการออกแบบผลิตภัณฑ์ด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์ วิชาเทคโนโลยีสารสนเทศ มัธยมศึกษาปีที่ 2 (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา.

ธิติวัฒน์ ทองคำ. (2563). การพัฒนากิจกรรมการจัดการเรียนรู้วิทยาการคำนวณแบบผสมผสานร่วมกับวิชวลโปรแกรมมิ่งเพื่อส่งเสริมกระบวนการคิดเชิงคำนวณสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 1 (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาเทคโนโลยีการศึกษา). มหาวิทยาลัยศิลปากร.

นนทลี พรธาดาวิทย์. (2559). การจัดการเรียนรู้แบบ Active Learning (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: ทริปเพิ้ลเอ็ดดูเคชั่น.

พงศกร แพ่งสองคร, และคณะ. (2562). รูปแบบการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐานเพื่อพัฒนาทักษะในศตวรรษที่ 21 ของนักเรียนมัธยมศึกษา. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

พรพรรณ ไวทยางกูร. (2552). การวิจัยทางการศึกษา: แนวทางการพัฒนาและการประเมินผล. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พิมพันธ์ เดชะคุปต์, & พเยาว์ ยินดีสุข. (2559). สอนเด็กทำโครงงาน สอนอาจารย์ทำวิจัยปฏิบัติการในชั้นเรียน (PBL–CAR). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ภัทร ลีลาพฤทธิ์. (2565). A comparative study on vectorization methods for non-functional requirements classification. Information and Software Technology, 150, 9–10.

ระพีพัฒน์ หาญโสภา, และคณะ. (2563). การพัฒนาทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 สำหรับโรงเรียนร่มโพธิ์ทองธรรมวิทย์. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 5(11), 18–31.

ละอองดี สีหันต์. (2565). นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะการคิดในศตวรรษที่ 21. นครราชสีมา: มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา.

วศิณีส์ อิศรเสนา ณ อยุธยา. (2559). จิตวิทยาการเรียนรู้สำหรับครู (พิมพ์ครั้งที่ 2, หน้า 54). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

วัชรพงษ์ ฦๅชา. (2566). การออกแบบการเรียนรู้ด้วยการใช้สื่อดิจิทัลเพื่อส่งเสริมทักษะแห่งอนาคต. กรุงเทพฯ: สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา.

วิจารณ์ พานิช. (2556). การสร้างการเรียนรู้สู่ศตวรรษที่ 21 (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ: มูลนิธิสยามกัมมาจล.

ศูนย์นวัตกรรมการเรียนรู้ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2563). Active Learning: การเรียนรู้เชิงรุก (หน้า 2). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุรศักดิ์ ปาเฮ. (2565). การศึกษาอัจฉริยะ: ทฤษฎีและการวิจัยสู่การปฏิบัติ (พิมพ์ครั้งที่ 2). ลำปาง: โรงพิมพ์คำนำ.

อังคณา ตุงคะสมิต. (2559). การสอนเพื่อสร้างการคิดอย่างมีวิจารณญาณ (หน้า 82). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Almulla, M. A. (2020). The effectiveness of the project-based learning (PBL) approach as a way to engage students in learning. SAGE Open, 10(3), 1–15. https://doi.org/10.1177/2158244020938702

Ambiyar, A., & Afifah, N. (2019). The effect of project-based learning on student achievement in the electrical machines and energy conversion subject. Journal of Physics: Conference Series, 1387(1), 012087. https://doi.org/10.1088/1742-6596/1387/1/012087

Frydenberg, M., & Mentzer, K. (2020). Experiencing MIS (8th ed.). Pearson Education.

Shin, M. H. (2018). Effects of grit on academic achievement and career-related attitudes of college students in Korea. Social Behavior and Personality: An International Journal, 46(10), 1657–1668. https://doi.org/10.2224/sbp.7159