ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสุขในการปฏิบัติงานของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC)

กนกวรรณ ทิพยจันทร์; ปุณณิฐฐา มาเชค; ณัฐฉณ ฟูเต็มวงค์

doi:10.60027/iarj.2026.e289606

ผู้แต่ง

กนกวรรณ ทิพยจันทร์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา https://orcid.org/0009-0002-6874-7955
ปุณณิฐฐา มาเชค คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา https://orcid.org/0009-0001-1649-5576
ณัฐฉณ ฟูเต็มวงค์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา https://orcid.org/0009-0003-5223-6293

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e289606

คำสำคัญ:

ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสุข, ความสุขในการทำงาน, ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา, เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC)

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: จากการสัมภาษณ์ครูและบุคลากรทางการศึกษาในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) พบว่า ครูจำนวนมากต้องรับภาระงานอื่นนอกเหนือจากการสอน ค่าตอบแทนและภาระงานที่ไม่เหาะสมส่งผลให้ประสิทธิภาพในการสอนและความสุขในการปฏิบัติงานลดลง ผู้วิจัยจึงมีความสนใจในการศึกษาเรื่องปัจจัยที่ส่งผลต่อความสุขในพื้นที่ดังกล่าว โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาระดับความสุขในการปฏิบัติงานของข้าราชการครู และบุคลากรทางการศึกษาในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) 2) เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อความสุขในการปฏิบัติงานของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) 3) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยด้านสัมพันธภาพกับบุคคลอื่น ด้านค่าตอบแทนและสวัสดิการ ด้านความสำเร็จของงาน และด้านการสนับสนุนจากผู้บังคับบัญชา กับความสุขในการปฏิบัติงานของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) และ 4) เพื่อสร้างสมการพยากรณ์ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสุขในการปฏิบัติงานของข้าราชการครู และบุคลากรทางการศึกษาในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC)

ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) ปีการศึกษา 2567 จำนวน 375 คน กำหนดโดยใช้ตารางของ Krejcie and Morgan และใช้การสุ่มแบบแบ่งชั้นตามสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา เครื่องมือในการวิจัยเป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ผ่านการตรวจสอบความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญ และมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.979 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสหสัมพันธ์เพียร์สัน และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ

ผลการวิจัย: 1) ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกมีระดับความสุขในการปฏิบัติงานในระดับมาก 2) ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสุขในการปฏิบัติงานโดยรวมและรายด้านอยู่ในระดับมาก 3) ปัจจัยด้านสัมพันธภาพกับบุคคลอื่น ค่าตอบแทนและสวัสดิการ ความสำเร็จของงาน และการสนับสนุนจากผู้บังคับบัญชา มีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับสูงกับความสุขในการปฏิบัติงาน 4) ปัจจัยที่สามารถพยากรณ์ความสุขในการปฏิบัติงานได้ดีที่สุด ได้แก่ 1) สัมพันธภาพกับบุคคลอื่น 2) ความสำเร็จของงาน และ 3) การสนับสนุนจากผู้บังคับบัญชา ซึ่งสามารถร่วมกันพยากรณ์ความสุขในการทำงานได้ร้อยละ 59.60 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยได้สมการพยากรณ์ในรูปคะแนนดิบดังนี้

\widehat{Y} = 0.388 + 0.455(X₁) + 0.147(X₃) + 0.266(X₄)

หรือสมการพยากรณ์ในรูปคะแนนมาตรฐาน

\widehat{Z} = 0.461(Z₁) + 0.149(Z₃) + 0.362(Z₄)

สรุปผล: การส่งเสริมสัมพันธภาพที่ดีในองค์กร การยอมรับในความสำเร็จของงาน และการสนับสนุนจากผู้บังคับบัญชา เป็นปัจจัยสำคัญที่สามารถส่งเสริมความสุขในการปฏิบัติงานของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เอกสารอ้างอิง

จิราภรณ์ ภู่สมบูรณ์. (2556). แรงจูงใจในการทำงานของข้าราชการครูโรงเรียนมัธยมศึกษา จังหวัดสุพรรณบุรี (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

ปิยวรรณ คิดการ. (2560). ความสัมพันธ์ระหว่างแรงจูงใจในการทำงานกับความผูกพันของบุคลากรในองค์การ. มหาวิทยาลัยกรุงเทพ.

ภณิดา บุญทวี. (2561). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความผูกพันของบุคลากรในองค์การภาครัฐแห่งหนึ่ง. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

ลัทธกิตติ์ ลาภอดุมการ. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างแรงจูงใจกับการคงอยู่ในองค์กรของพนักงาน. มหาวิทยาลัยรังสิต.

วนัชพร เล่าฮะ, และ ชิณโสณ์ วิสิฐนิธิกิจา. (2562). ปัจจัยจูงใจที่ส่งผลต่อความผูกพันของพนักงานในบริษัทเอกชนแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร. วารสารบริหารธุรกิจ, 15(1), 45–59.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). รายงานการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของประเทศ พ.ศ. 2566. สำนักงานฯ.

สุวรรณี ฉลาดเอื้อ. (2565). บทบาทของผู้นำในการส่งเสริมความผูกพันของพนักงานในองค์การ. มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.

อดิศร ศรีอำนวย. (2565). ความสัมพันธ์ของแรงจูงใจภายในกับความพึงพอใจในการทำงานของบุคลากรภาครัฐในจังหวัดเชียงราย. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

Cronbach, L. J. (1990). Essentials of psychological testing (5th ed.). Harper & Row.

Gattiker, U. E., & Larwood, L. (1986). Predictors for managers’ career mobility, success, and satisfaction. Human Relations, 39(6), 569–591.

Herzberg, F. (1968). Work and the nature of man. World Publishing Company.

House, R. J. (1981). A path-goal theory of leader effectiveness. Administrative Science Quarterly, 16(3), 321–339.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.

Manion, J. (2003). Joy at work: Creating a positive workplace. The Journal of Nursing Administration, 33(12), 652–659.

Maslow, A. H. (1954). Motivation and personality. Harper & Row.

Schaufeli, W. B., & Bakker, A. B. (2004). Job demands, job resources, and their relationship with burnout and engagement: A multi‐sample study. Journal of Organizational Behavior, 25(3), 293–315.

Seligman, M. E. P. (2011). Flourish: A visionary new understanding of happiness and well-being. Free Press.