ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำดิจิทัลกับประสิทธิผลการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ผู้บริหารสถานศึกษามีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาปรับใช้ในการบริหารจัดการ เพื่อให้สามารถพัฒนาคุณภาพการศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ แนวคิดเกี่ยวกับภาวะผู้นำดิจิทัลจึงเป็นหัวข้อที่ได้รับความสนใจเป็นอย่างมาก โดยผู้นำที่มีภาวะผู้นำดิจิทัลจะสามารถนำพาสถานศึกษาให้ก้าวทันต่อการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี และสามารถปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมทางการศึกษาที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว (Bass & Riggio, 2006) โดยการวิจัยครั้งนี้มุ่งประสงค์จะศึกษาคุณลักษณะของผู้นำดิจิทัลภายใต้บริบทสถานศึกษาไทย พร้อมทั้งสำรวจแนวทางการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาประยุกต์ใช้ในการบริหารสถานศึกษา เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการจัดการศึกษา ทั้งนี้ การศึกษาดังกล่าวจะเป็นประโยชน์ต่อผู้บริหารสถานศึกษาและผู้กำหนดนโยบาย ในการวางแผนพัฒนาสถานศึกษาให้มีความทันสมัย สามารถตอบสนองความต้องการของสังคมดิจิทัลได้อย่างเหมาะสมและมีประสิทธิผล การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาระดับภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา กรุงเทพมหานคร เขต 2 2) เพื่อศึกษาระดับประสิทธิผลการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา กรุงเทพมหานคร เขต 2 3) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำดิจิทัลกับประสิทธิผลการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา กรุงเทพมหานคร เขต 2

ระเบียบวิธีการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้คือ ข้าราชการครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา กรุงเทพมหานคร เขต 2 โดยกำหนดขนาดของกลุ่มตัวอย่างจากการใช้ตารางสำเร็จรูป Cohen et al. (2018, p.206) ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ .05 ได้กลุ่มตัวอย่างจำนวน 357 คน ได้รับการตอบกลับ ทั้งหมดจำนวน 328 ฉบับ คิดเป็นร้อยละ 91.88 ซึ่งได้มาโดยวิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน (Multi-Stage  Random Sampling) ประกอบด้วย การสุ่มตัวอย่างแบบชั้นภูมิ (Stratified Random Sampling) เพื่อสุ่มกลุ่มตัวอย่างโรงเรียนเป็นกลุ่มตัวอย่างของแต่ละขนาดโรงเรียน และ การสุ่มตัวอย่างแบบง่าย (Simple Random Sampling) เพื่อสุ่มกลุ่มตัวอย่างครูผู้ตอบแบบสอบถามจากโรงเรียนที่เป็นกลุ่มตัวอย่าง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามภาวะผู้นำดิจิทัลกับประสิทธิผลการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา กรุงเทพมหานคร เขต 2 สถิติที่ใช้ ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน (Pearson’ Product-Moment Correlation Coefficient)

ผลการวิจัย:  (1) ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา กรุงเทพมหานคร เขต 2 โดยรวมอยู่ระดับมาก เมื่อพิจารณาจำแนกรายด้าน พบว่าอยู่ระดับมาก จำแนกเป็นรายด้าน โดยเรียงลำดับค่าเฉลี่ยจากมากไปหาน้อย ดังนี้ การสื่อสารดิจิทัล การเป็นมืออาชีพด้านดิจิทัล การมีวิสัยทัศน์ดิจิทัล และการสร้างเครือข่ายดิจิทัลเพื่อการเรียนรู้ ตามลำดับ (2) ประสิทธิผลการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา กรุงเทพมหานคร เขต 2 โดยรวมอยู่ระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาจำแนกรายด้าน พบว่าอยู่ระดับมากที่สุด จำแนกเป็นรายด้านโดยเรียงลำดับค่าเฉลี่ยจากมากไปหาน้อย ดังนี้ การวัดผลและประเมินผลการเรียน การพัฒนากระบวนการเรียนรู้ การพัฒนาหลักสูตรของสถานศึกษา ตามลำดับ (3) ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา กรุงเทพมหานคร เขต 2 ผู้วิจัยได้วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา กรุงเทพมหานคร เขต 2  โดยรวมมีความสัมพันธ์กันทางบวกในระดับสูงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01

สรุปผล:  ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าผู้บริหารโรงเรียนในเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาตอนปลายกรุงเทพมหานคร เขต 2 มีประสิทธิผลอย่างมากในทุกด้านของการบริหารวิชาการและภาวะผู้นำด้านดิจิทัล นอกจากนี้ ยังแสดงให้เห็นความสัมพันธ์เชิงบวกที่มีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างความสำเร็จของการบริหารวิชาการและภาวะผู้นำด้านดิจิทัล ซึ่งเน้นย้ำถึงอิทธิพลของความสามารถด้านดิจิทัลที่มีต่อผลลัพธ์ของการจัดการการศึกษา