Administration of the School Lunch Program in Schools under the Saraburi Primary Educational Service Area Office 2

นิริสา  พรหมติ๊บ; พจน์  เจริญสันเทียะ; วิรัลพัชร  วงศ์วัฒน์เกษม

doi:10.60027/iarj.2026.e288491

ผู้แต่ง

นิริสา พรหมติ๊บ วิทยาลัยนครราชสีมา https://orcid.org/0009-0003-2780-9176
พจน์ เจริญสันเทียะ วิทยาลัยนครราชสีมา https://orcid.org/0009-0005-2281-8609
วิรัลพัชร วงศ์วัฒน์เกษม วิทยาลัยนครราชสีมา https://orcid.org/0009-0002-4379-2397

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e288491

คำสำคัญ:

การบริหารสถานศึกษา, โครงการอาหารกลางวัน, การบริหารจัดการโครงการอาหารกลางวัน

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบระดับความคิดเห็นของบุคลากรต่อการบริหารจัดการโครงการอาหารกลางวันของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี เขต 2 จำแนกตาม ตำแหน่ง และขนาดสถานศึกษา และเพื่อศึกษาแนวทางการบริหารจัดการโครงการอาหารกลางวันของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี เขต 2

ระเบียบวิธีการศึกษา: กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย จำนวน 313 คน โดยได้มาโดยการสุ่มแบบแบ่งชั้น (Stratified random sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ โดยมีค่า IOC ระหว่าง 0.80 – 1.00 และค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.83 และแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง สถิติใช้การวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที (t-test) ค่าเอฟ (F-test)

ผลการศึกษา: ผลการวิจัยพบว่า 1. การบริหารจัดการโครงการอาหารกลางวันของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี เขต 2 โดยรวมอยู่ในระดับ มาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า อยู่ในระดับมาก ทุกด้าน 2. การบริหารจัดการโครงการอาหารกลางวันของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี เขต 2 จำแนกตาม ตำแหน่ง ไม่แตกต่างกัน 3. การบริหารจัดการโครงการอาหารกลางวันของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี เขต 2 จำแนกตาม ขนาดสถานศึกษาโดยภาพรวม ไม่แตกต่างกัน และรายด้านแตกต่างกันในด้านการบริการ 4. แนวทางพัฒนาการบริหารจัดการโครงการอาหารกลางวันของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี เขต 2 พบว่า ควรเน้นการจัดบริการสุขภาพและการดูแลโภชนาการนักเรียนอย่างต่อเนื่อง โดยบูรณาการด้านเกษตร อาหาร และสุขภาพเพื่อสร้างการเรียนรู้ นอกจากนี้ ควรเสริมสร้างมาตรการด้านสุขาภิบาล เช่น การป้องกันสัตว์และแมลงนำโรค รวมถึงส่งเสริมให้นักเรียนรักษาสุขอนามัยส่วนบุคคลอย่างเคร่งครัด สำหรับด้านโภชนาการ ควรพัฒนาระบบบริหารจัดการให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น เพื่อให้นักเรียนได้รับสารอาหารครบถ้วนและเพียงพอ ขณะเดียวกัน ด้านการเงินและงบประมาณ ควรจัดการใช้งบประมาณให้ตรงตามวัตถุประสงค์ และสนับสนุนทรัพยากรด้านการเรียนการสอนและงานครัวเพื่อยกระดับคุณภาพโครงการโดยรวม

สรุปผล: การบริหารจัดการโครงการอาหารกลางวันของสถานศึกษาควรมีการดูแลโภชนาการและสุขภาพของนักเรียนอย่างต่อเนื่อง โดยเน้นการบูรณาการด้านเกษตร อาหาร และสุขภาพ ต้องเสริมสร้างมาตรการด้านสุขาภิบาลและการป้องกันโรค พร้อมพัฒนาระบบการบริหารจัดการให้มีประสิทธิภาพ การใช้งบประมาณควรตรงตามวัตถุประสงค์ และสนับสนุนทรัพยากรที่เกี่ยวข้องเพื่อยกระดับคุณภาพโครงการอาหารกลางวัน

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2567). คู่มือการดำเนินงานโครงการอาหารกลางวัน ประจำปีการศึกษา 2567. สำนักพัฒนากิจกรรมนักเรียน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กระทรวงศึกษาธิการ.

จรรยา ทีปาลา. (2564). แนวทางการบริหารสถานศึกษาตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงอำเภอบ้านไร่สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุทัยธานีเขต 2. วารสารวิทยวิชการ, 4(3), 45-60.

ชัยครุฑ สุพรรณ. (2563). รูปแบบการบริหารจัดการโครงการอาหารกลางวันของโรงเรียนเอกชนในกรุงเทพฯ. วารสารวิชาการสถาบันวิทยาการจัดการแห่งแปซิฟิก, 7(3), 558-579.

บุญชม ศรีสะอาด. (2553). การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 8. กรุงเทพฯ : สุวีริยาสาส์น.

พรทิพย์ ใจตรงกล้า. (2562). การบริหารสถานศึกษาเพื่อเตรียมความพร้อมเข้าสู่ประชาคมอาเซียนตามทัศนะของผู้บริหารและครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์เขต 3. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี.

สายเพ็ญ บุญทองแก้ว. (2563). การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะอาชีพสำหรับนักเรียนในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 2. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี : สุราษฎร์ธานี.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี. (2567). รายงานประจำปี 2567. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี. สระบุรี.

สิโรธร ดวงสุวรรณ์. (2565). ปัญหา และแนวทางแก้ปัญหาการบริหารโครงการอาหารกลางวันของ สถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1. สาขาวิชาการบริหารการศึกษา, มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา.

สุทธิภัทร เผาะสูงเนิน. (2567). สภาพปัญหาการบริหารจัดการโครงการอาหารกลางวันของผู้บริหารสถานศึกษา ขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 3. วารสาร มจร กาญจนปริทรรศน์, 4(3), 470–480.

สุบัน พรเวียง. (2564). กลไกการขับเคลื่อนการประกันคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษานำร่องสำหรับพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดเชียงใหม่. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ, 21(1), 51-66.

หทัยชนก บุญรัง. (2567). การบริหารโครงการอาหารกลางวันในโรงเรียนของกลุ่มเครือข่ายแม่นาชลภายใต้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 6. วารสาร MCU Haripunchai ,8(3), 244–257.

อารีรัตน์ ลำเจียกมงคล. (2554). ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการพัฒนาความก้าวหน้าในอาชีพของกลุ่มวิชาชีพครูในสังกัดเทศบาล กลุ่มการศึกษาท้องถิ่นที่ 1. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยศิลปากร.

อินทุอร มากเอี่ยม และภูมิพิพัฒน์ รักพรมงคล. (2566). แนวทางพัฒนาการบริหารโครงการอาหารกลางวันของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากำแพงเพชร เขต 1. วารสารครุศาสตร์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร, 7(14), 59-77

Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and psychological measurement, 30(3), 607-610.