The Implementation of Sappurisa Dhamma in Personnel Management by School Administrators under the Rayong Primary Educational Service Area Office 2

ณัฐณิชา  จอมเกาะ; พจน์  เจริญสันเทียะ; วิรัลพัชร  วงศ์วัฒน์เกษม

doi:10.60027/iarj.2026.e288473

ผู้แต่ง

ณัฐณิชา จอมเกาะ วิทยาลัยนครราชสีมา https://orcid.org/0009-0008-3451-2596
พจน์ เจริญสันเทียะ วิทยาลัยนครราชสีมา https://orcid.org/0009-0005-2281-8609
วิรัลพัชร วงศ์วัฒน์เกษม วิทยาลัยนครราชสีมา https://orcid.org/0009-0002-4379-2397

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e288473

คำสำคัญ:

หลักสัปปุริสธรรม 7, การบริหารงานบุคคล, ผู้บริหารสถานศึกษา

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การบริหารงานบุคคลในสถานศึกษาถือได้ว่าเป็นหัวใจสำคัญในการส่งเสริมศักยภาพของบุคลากร เพื่อให้สามารถตอบสนองต่อพันธกิจของสถานศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ การนำแนวทางที่สามารถมาใช้ในการพัฒนาการบริหารงานบุคคลได้อย่างมีประสิทธิภาพคือการประยุกต์ใช้หลักธรรม โดยเฉพาะการนำหลักสัปปุริสธรรม 7 ซึ่งเป็นหลักธรรมในพุทธศาสนาที่เกี่ยวข้องกับการเป็นผู้นำและการบริหารที่มีคุณธรรม การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาการใช้หลักสัปปุริสธรรม 7 ในการบริหารงานบุคคลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 2 2) เพื่อเปรียบเทียบการใช้หลักสัปปุริสธรรม 7 ในการบริหารงานบุคคลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 2 3) เพื่อศึกษาแนวทางการใช้หลักสัปปุริสธรรม 7 ในการบริหารงานบุคคลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 2

ระเบียบวิธีการศึกษา: กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการตอบแบบสอบถาม ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา ครูและบุคลากร ทางการศึกษาในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 2 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 274 คน กำหนดขนาดโดยใช้ตารางเครจซี่และมอร์แกน และได้มาโดยการสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิ (Stratified Random Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ และแบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง สถิติที่ใช้การวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที (t-test) และค่าเอฟ (F-test)

ผลการศึกษา: ผลการวิจัยพบว่า 1. การใช้หลักสัปปุริสธรรม 7 ในการบริหารงานบุคคลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 2 โดยรวมอยู่ในระดับมากเมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า อยู่ในระดับมากทุกด้าน 2. ผลการเปรียบเทียบการใช้หลักสัปปุริสธรรม 7 ในการบริหารงานบุคคลของผู้บริหารสถานศึกษา จำแนกตามตำแหน่ง มีค่าเฉลี่ยความคิดเห็นโดยรวม จำแนกตามตำแหน่ง โดยรวม แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3. ผลการเปรียบเทียบการใช้หลักสัปปุริสธรรม 7 ในการบริหารงานบุคคลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 2 จำแนกตามขนาดของโรงเรียน ในสถานศึกษาขนาดเล็ก โดยภาพรวม และรายด้านอยู่ในระดับ จำแนกตามระดับการศึกษาโดยภาพรวมและรายด้าน มีการปฏิบัติ ไม่แตกต่างกัน

สรุปผล: การใช้หลักสัปปุริสธรรม 7 ในการบริหารงานบุคคลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 2 มุ่งเน้นการบริหารด้วยคุณธรรม เช่น ความรู้จริง ความซื่อสัตย์ และความเสียสละ เพื่อประโยชน์ขององค์กรและบุคลากรส่งเสริมการทำงานอย่างโปร่งใส ยุติธรรม และสร้างความไว้วางใจในองค์กรอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

จีราพร จริตเพ็ชร. (2557). การมีส่วนร่วมบริหารงานบุคคลของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลพบุรี. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต: มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี.

ชนะพงษ์ กล้ากสิกิจ. (2562). การประยุกต์หลักสัปปุริสธรรม 7 กับการบริหารงานสมัยใหม่. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 2 (1), 98-109.

ณัฐนัย อินทร์แก้ว และคณะ. (2564). การบริหารงานบุคคลโดยใช้หลักสัปปุริสธรรม 7 ของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษา อำเภอมหาชนะชัย จังหวัดยโสธร สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 2. วารสารการบริหารการศึกษา มมร.วิทยาเขตร้อยเอ็ด, 1(1), 11-22.

ธีระศักดิ์ บึงมุม และพรพิพัฒน์ เพิ่มผล.(2560).การพัฒนาบุคลากรตามหลักสัปปุริสธรรม 7ในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 4. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี, 6(1), 49 –60.

นีรมล ดาบเงิน, พระครูประโชติกิจจาภรณ์ และบุญเลิศ วีระพรกานต์. (2566). แนวทางการบริหารงานบุคคลตามหลักสัปปุริสธรรม 7 ของผู้บริหารสถานศึกษาในเครือข่ายบางกุ้ง สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 1. Journal of MCU Humanities Review, 9(1), 133-153.

บุญชม ศรีสะอาด. (2553). การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 8. กรุงเทพฯ : สุวีริยาสาส์น.

พระครูอุปกิตปริยัติ โสภณ (สุข สุมงฺคโล) และวัชรินทร์ ชาญศิลป์. (2567). พุทธธรรมาภิบาลเพื่อส่งเสริมการปกครองท้องที่ในจังหวัดอุทัยธานี. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 7(1), 25-37.

พระจิณณ์วเรณย์ อคฺคธมฺโม, พระฮอนด้า วาทสทฺโท และจุฬาพรรณภรณ์ ธนะแพทย์. (2566). การบริหารงานบุคคลตามหลักสัปปุริสธรรม 7 ในโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา จังหวัดขอนแก่น. Journal of Buddhist Education and Research : JBER, 7(2), 203-212.

พระปลัดชัยรัตน์ ปิยสีโล (เกตุสุวรรณ์). (2566). สัปปุริสธรรม 7 : การบริหารงานบุคคล. Journal of Palisueksabuddhaghosa Review, 6(1), 1-14.

พระมหาสุทัศน์ จนฺทสุโภ. (2563). การบริหารงานบุคคลตามหลักสัปปุริสธรรม 7. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ภูรีภัทร ห้วยหงษ์ทอง. (2562). การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์เชิงพุทธในยุคโลกาภิวัตน์. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาจุฬาขอนแก่น. 6(1). 24.

มูนาดียา วาบา. (2560). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงกับการบริหารงานบุคคลของผู้บริหารโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม จังหวัดปัตตานี. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา, 13(3), 446-455.

สมบัติ บุตรแสนคม. (2565). การบริหารงานบุคคลในยุคฐานวิถีชีวิตใหม่ ตามหลักสัปปุริสธรรม 7 ของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษา อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สำนักงานการศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 2. (2567). แผนปฏิบัติการประจำปี 2567. ระยอง : สำนักงานการศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 2.

สุภาภรณ์ หาญณรงชัยกิจ. (2561). การศึกษาปัญหาและแนวทางการพัฒนาการบริหารงานบุคคลในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชุมพร เขต 1. วิทยานิพนธ์ ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏ สุราษฎร์ธานี.

Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and psychological measurement, 30(3), 607-610.