ภาวะผู้นำแบบกระจายอำนาจของผู้บริหารที่ส่งผลต่อความเชื่อมั่นในประสิทธิภาพตนเองของครู ในสหวิทยาเขตส่งเสริมสามัคคี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรสาคร

สมสุภัท  ปาระวัฒน์; สุดารัตน์  สารสว่าง; พร้อมพิไล  บัวสุวรรณ

doi:10.60027/iarj.2025.288193

ผู้แต่ง

สมสุภัท ปาระวัฒน์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ https://orcid.org/0009-0009-7979-7967
สุดารัตน์ สารสว่าง คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ https://orcid.org/0009-0002-3020-2538
พร้อมพิไล บัวสุวรรณ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ https://orcid.org/0000-0002-1119-6083

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2025.288193

คำสำคัญ:

ภาวะผู้นำแบบกระจายอำนาจของผู้บริหาร, ความเชื่อมั่นในประสิทธิภาพตนเองของครู

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: หนึ่งในปัจจัยที่สำคัญที่สุดที่ส่งผลต่อความเชื่อมั่นในประสิทธิภาพของครูคือ "ภาวะผู้นำแบบกระจายอำนาจ" ซึ่งหมายถึงการที่ผู้บริหารโรงเรียนมีบทบาทในการเปิดโอกาสให้ครูมีส่วนร่วมในการตัดสินใจและกระบวนการแก้ไขปัญหาภายในโรงเรียน (Spillane, 2006) แนวคิดภาวะผู้นำแบบกระจายอำนาจนี้เป็นที่นิยมอย่างมากในระบบการศึกษาสมัยใหม่ เนื่องจากช่วยสร้างความรู้สึกเป็นเจ้าของและสร้างความร่วมมือที่ดีระหว่างผู้บริหารและครู ซึ่งเป็นปัจจัยที่สามารถเพิ่มความเชื่อมั่นในประสิทธิภาพของครูได้อย่างมีนัยสำคัญ

วัตถุประสงค์: การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับภาวะผู้นำแบบกระจายอำนาจของผู้บริหารและความเชื่อมั่นในประสิทธิภาพตนเองของครู รวมถึงศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำแบบกระจายอำนาจที่ส่งผลต่อความเชื่อมั่นในประสิทธิภาพของครูในสหวิทยาเขตส่งเสริมสามัคคีสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรสาคร

ระเบียบวิธีวิจัย: กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา จำนวน 103 คน โดยใช้ตารางของเครจซี่และมอร์แกนกำหนดจำนวนกลุ่มตัวอย่าง และเทียบสัดส่วนจำนวนครูของแต่ละโรงเรียนเพื่อให้ได้ขนาดกลุ่มตัวอย่าง

ผลการวิจัย: ภาวะผู้นำแบบกระจายอำนาจของผู้บริหารอยู่ในระดับปานกลาง โดยด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุดคือ ด้านวิสัยทัศน์ร่วม เช่นเดียวกับความเชื่อมั่นในประสิทธิภาพตนเองของครู ด้านความเชื่อมั่นในการสอนและพัฒนานักเรียนมีค่าเฉลี่ยต่ำสุด ซึ่งคู่ที่มีความสัมพันธ์เชิงบวกในอันดับสูงสุด คือ ภาวะผู้นำแบบกระจายอำนาจของผู้บริหาร ด้านวิสัยทัศน์ร่วม และความเชื่อมั่นในประสิทธิภาพตนเองของครู ด้านความเชื่อมั่นในการจัดการชั้นเรียนมีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 (r = 0.583) การวิเคราะห์อิทธิพลชี้ให้เห็นว่า ภาวะผู้นำแบบกระจายอำนาจของผู้บริหารที่ส่งผลต่อความเชื่อมั่นในประสิทธิภาพตนเองของครู อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r = 0.538) โดยผลการถดถอยเชิงเส้นแสดงให้เห็นว่า ภาวะผู้นำแบบกระจายอำนาจของผู้บริหารสามารถอธิบายความแปรปรวนของความเชื่อมั่นในประสิทธิภาพตนเองของครู ได้เพียงร้อยละ 29 ซึ่งสะท้อนถึงความสัมพันธ์ของภาวะผู้นำแบบกระจายอำนาจของผู้บริหารที่ส่งผลต่อความเชื่อมั่นในประสิทธิภาพตนเองของครูในระดับน้อย

สรุปผล: ผู้บริหารควรส่งเสริมการมีส่วนร่วมของครูในการตัดสินใจที่สำคัญในโรงเรียน เช่น การวางแผนงาน การจัดการเรียนการสอน และการบริหารจัดการทรัพยากร ควรจัดการอบรมหรือพัฒนาศักยภาพผู้บริหารเกี่ยวกับแนวทางการกระจายอำนาจเพื่อเสริมสร้างความเป็นผู้นำที่สนับสนุนการทำงานของทีมครูอย่างมีประสิทธิภาพ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

คมคาย น้อยสิทธิ์. (2565). การพัฒนาองค์ประกอบ ตัวบ่งชี้ และแบบประเมินภาวะผู้นำแบบกระจายอำนาจของผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบการศึกษา, 18(1), 85–97.

พรรณี ลีกิจวัฒนะ. (2553). สถิติสำหรับการวิจัยทางสังคมศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 9). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2552). แผนการศึกษาแห่งชาติ (พ.ศ. 2552–2559). กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

สุวิมล ติรกานันท์. (2549). การวิจัยทางการศึกษา. สุวีริยาสาส์น.

อรอนงค์ พรหมเดช. (2561). รูปแบบภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารวิจัยทางการศึกษา, 13(3), 57–71.

Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman and Company.

Best, J. W. (1993). Research in education (7th ed.). Allyn & Bacon.

Cronbach, L. J. (1990). Essentials of psychological testing (5th ed., pp. 202–204). HarperCollins.

Elmore, R. F. (2000). Building a new structure for school leadership. Albert Shanker Institute.

Gibson, S., & Dembo, M. H. (1984). Teacher efficacy: A construct validation. Journal of Educational Psychology, 76(4), 569–582.

Goddard, R. D., Hoy, W. K., & Woolfolk Hoy, A. (2004). Collective efficacy beliefs: Theoretical developments, empirical evidence, and future directions. Educational Researcher, 33(3), 3–13.

Gordon, S. P. (2005). Professional development for school improvement: Empowering learning communities. Pearson.

Grant, C. (2011). Distributed teacher leadership: Troubling the terrain. Education Management Administration & Leadership, 39(4), 469–485.

Gronn, P. (2002). Distributed leadership as a unit of analysis. The Leadership Quarterly, 13(4), 423–451.

Guskey, T. R. (2002). Professional development and teacher change. Teachers and Teaching, 8(3), 381–391.

Harris, A. (2008). Distributed leadership: According to the evidence. Journal of Educational Administration, 46(2), 172–188.

Harris, A. (2014). Distributed leadership matters: Perspectives, practicalities and potential. Corwin Press.

Harris, A., & Muijs, D. (2005). Improving schools through teacher leadership. Open University Press.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30, 607–610.

Leithwood, K., Day, C., Sammons, P., Harris, A., & Hopkins, D. (2009). Seven strong claims about successful school leadership. National College for School Leadership.

Spillane, J. (2006). Distributed leadership. Jossey-Bass.

Spillane, J. P., Halverson, R., & Diamond, J. B. (2004). Toward a theory of leadership practice: A distributed perspective. Journal of Curriculum Studies, 36(1), 3–34.

Terrell, R. D. (2010). The relationship between distributed leadership and student achievement in North Carolina elementary schools [Doctoral dissertation, University of North Carolina]. ProQuest Dissertations Publishing.

Tschannen-Moran, M., & Hoy, A. W. (2001). Teacher efficacy: Capturing an elusive construct. Teaching and Teacher Education, 17(7), 783–805.

Tschannen-Moran, M., Woolfolk Hoy, A., & Hoy, W. K. (1998). Teacher efficacy: Its meaning and measure. Review of Educational Research, 68(2), 202–248. https://doi.org/10.3102/00346543068002202

Ugwu, W. (2009). The impact of distributed leadership on faculty members at a public and a private university in South Texas. Ed.D. Dissertation, Department of Education Leadership, University of Capella, Minnesota, United States.

Yukl, G. (2013). Leadership in organizations (8th ed.). Pearson.