การบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนขยายโอกาส สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1

จักรพงศ์  อินทร์พร; นิษรา  พรสุริวงษ์

doi:10.60027/iarj.2025.287518

ผู้แต่ง

จักรพงศ์ อินทร์พร คณะคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ https://orcid.org/0009-0006-5211-5311
นิษรา พรสุริวงษ์ คณะคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ https://orcid.org/0009-0008-8167-6147

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2025.287518

คำสำคัญ:

แรงจูงใจ, โรงเรียนขยายโอกาส, การบริหาร

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การศึกษาเป็นรากฐานสำคัญในการสร้างความเจริญก้าวหน้าและแก้ไขปัญหาต่างๆ โดยการพัฒนาทรัพยากรบุคคลเป็นปัจจัยหลักในการขับเคลื่อนประเทศ การศึกษาช่วยให้บุคคลสามารถคิด วิเคราะห์ แก้ปัญหา และใช้ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างมีประสิทธิภาพ กระบวนการศึกษาจึงเป็นการพัฒนาศักยภาพของบุคคลทั้งด้านสติปัญญา ร่างกาย อารมณ์ และจิตใจ ตั้งแต่การวางรากฐานในวัยเด็กจนถึงการพัฒนาทักษะในการประกอบอาชีพ การสร้างรายได้ และการมีชีวิตที่มีความสุขในสังคมอย่างยั่งยืน ดังนั้น การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. เพื่อศึกษาระดับการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา 2. เพื่อเปรียบเทียบการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา 3. เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา

ระเบียบวิธีการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ ครูผู้สอนในโรงเรียนขยายโอกาส ปีการศึกษา 2567 ซึ่งกำหนดขนาดของกลุ่มตัวอย่าง โดยใช้สูตรการคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างตามหลักการคำนวณของยามาเน่ (Yamane:1973) ได้ขนาดของกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยเท่ากับ 268 คน โดยวิธีการสุ่มแบบชั้นภูมิและการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสถิติ t-test ค่าสถิติ F-test และการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)

ผลการวิจัย: ผลการวิจัยพบว่า 1. การบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนขยายโอกาสสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้าน ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุดคือ ด้านการพัฒนาระบบประกันคุณภาพภายในและมาตรฐานการศึกษา รองลงมาคือ ด้านการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา และด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด คือ ด้านการวิจัยเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาในสถานศึกษา ตามลำดับ 2. ครูที่มีระดับการศึกษาที่ต่างกันมีความคิดเห็นเกี่ยวกับการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนขยายโอกาส โดยภาพรวมมีความคิดเห็นแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ.05 แต่ครูที่มีเพศ อายุ ประสบการณ์การทํางานและขนาดโรงเรียนต่างกัน มีความคิดเห็นไม่แตกต่างกัน 3. แนวทางการพัฒนาการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนขยายโอกาสสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1 มีทั้งหมด 8 ด้าน 38 แนวทาง

สรุปผล: จากการศึกษาพบว่า การบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนขยายโอกาสสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อจำแนกตามเพศ อายุ ระดับการศึกษา ประสบการณ์การทำงานและขนาดโรงเรียนต่างกัน พบว่า มีความคิดเห็นต่อการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาไม่แตกต่างกัน แต่ ระดับการศึกษามีความคิดเห็นแตกต่างกัน แนวทางการพัฒนาการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา มีทั้งหมด 8 ด้าน 38 แนวทาง

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.

กษม โสมศรีแพง. (2554). การพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างพลังอานาจการบริหารงานวิชาการ ในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานขนาดเล็ก. [วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

กัญฐณา คำเหมือง. (2565). การศึกษาสภาพการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา กลุ่มโรงเรียนเครือข่ายที่ 27 สำนักงานเขตสายไหม สังกัดสำนักการศึกษากรุงเทพมหานคร. [หลักสูตรศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ.

กัลชิญา ทองหัตถา. (2565). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการบริหารงานวิชาการในโรงเรียนคุณภาพประจำตำบล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตรังเขต 1. [วิทยานิพนธ์ ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.

กาญจน์ เรืองมนตรี และธรินธร นามวรรณ. (2554). การบริหารงานวิชาการและนวัตกรรม การจัดการเรียนรู้. มหาสารคาม. อภิชาตการพิมพ์.

กาญจนัญถ์ ไตรถาวร (2563). การศึกษาการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษาในสหวิทยาเขตวังทองหลาง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 2. [สารนิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ.

กำไล ปานม่วง. (2564). ความคิดเห็นของครูเกี่ยวกับสภาพการบริหารงานวิชาการของโรงเรียนในอำเภอคลองหลวง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานีเขต 1. [สารนิพนธ์ ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ.

กิ่งแก้ว เฟื่องศิลา. (2558). การบริหารงานวิชาการของโรงเรียนวัดโพรงมะเดื่อศรีวิทยากร. [สารนิพนธ์ ศึกษาศาตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

เกตกนก สวยค้าข้าว. (2561). การบริหารงานวิชาการของโรงเรียนราชินีบูรณะ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 9. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต] มหาวิทยาลัยศิลปากร.

โครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติประเทศไทย. (2550). รายงานการพัฒนาคนประเทศ. โครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติประเทศไทย.

ชณันภัสร์ ปิยะภัทรวิรัตน. (2565). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษจังหวัดยะลา. [สารนิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.

ชาญวิทย์ คำงาม.(2564). สภาพการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานในตำบลหนองเหล็ก กลุ่มเครือข่ายศีขรภูมิ 2 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 1. [สารนิพนธ์ ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ.

ธนพรรณ นิยมพฤกษ์. (2564). การศึกษาแนวทางพัฒนาการบริหารงานวิชาการของโรงเรียนขยายโอกาส ในศูนย์ประสานงานขลุงศิขริน อำเภอขลุง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษาจันทบุรีเขต 2. [สารนิพนธ์ ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยนอร์ท กรุงเทพ.

ธนิกา จันทร์ฉุน. (2564). การบริหารงานวิชาการโรงเรียนการกุศล สังกัดส านักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน กรุงเทพมหานคร. [สารนิพนธ์ ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ.

ธัชมัย ภัทรมานิต. (2560). แนวทางการบริหารงานวิชาการสำหรับโรงเรียนมัธยมศึกษาประจำจังหวัด สมุทรปราการ. วารสารอิเล็กทรอนิกส์ทางการศึกษา, 12(2), 445–462.

ธัญดา ยงยศยิ่ง. (2560). การบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา ยะลา เขต 3.[สารนิพนธ์ ครุศาสตรมหาบัณฑิต].มหาวิทยาลัยราชภัฎยะลา.

นคร จงอนุรักษ. (2564). การบริหารงานวิชาการของโรงเรียนชะอำคุณหญิงเนื่องบุรี. [สารนิพนธ์ ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

นิษรา พรสุริวงษ์ ทรงยศ แก้วมงคล และ อุทัยวรรณ สายพัฒนะ (2566). ปัจจัยเชิงสาเหตุที่มี อิทธิพล ต่อประสิทธิผลการจัดการศึกษาของสถาบันอุดมศึกษาเอกชนในประเทศไทย. วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการ. 3 (4), 989-1008.

นุชรี เนียมรัตน์. (2562). การบริหารงานวิชาการของหัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ โรงเรียนสังกัด เทศบาลนครหาดใหญ่. [สารนิพนธ์ ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.

นุชเรศ คำดีบุญ. (2564). การพัฒนาแนวทางการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษาในสังกัดสานักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษาอุดรธานี เขต 4. [วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต] มหาวิทยาลัยมหาสารคาม

ประวินา ราชแสง. (2565). การบริหารงานวิชาการในโรงเรียนขนาดเล็กสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 2.[ วิทยานิพนธ์ ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต].มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.

ปาริชาต สุนทร. (2560). การบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วมในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 4. [วิทยานิพนธ์ ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.

พงศกร อดุลพิทยาภรณ์ และนันทรัตน์ เจริญกุล. (2562). แนวทางพัฒนาการบริหารวิชาการโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดเล็กตามแนวคิดเครือข่ายความร่วมมือในการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน. วารสารการบริหาร และนวัตกรรมการศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย,2(3),17-32.

พรทิพย์ เขียวมรกต. (2563). การศึกษาแนวทางในการบริหารงานวิชาการในศตวรรษที่ 21 ของสถานศึกษา ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาฉะเชิงเทรา เขต 1. [สารนิพนธ์ ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยนอร์ท กรุงเทพ.

พรพรหมพรรณ บุญโคกล่าม. (2567). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาสตรีที่ส่งผลต่อความสุขในการทำงานของครูและบุคลากรทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาจันทบุรี ตราด. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์. 10(5), 142-152.

พรรษมน พินทุสมิต. (2560). การปฏิบัติงานด้านการบริหารวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาระดับประถมศึกษาในจังหวัดปทุมธานี. [วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.

พัชญ์พิชา จันทา. (2563). แนวทางการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครนายก.[วิทยานิพนธ์ ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี

พัชรินทร์ กล่อมสุริวงค์ และจิรศักดิ์ สุรังคพิพรรธน์. (2565). การบริหารวิชาการของโรงเรียนขยายโอกาสในอำเภอลำลูกกา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 2. [สารนิพนธ์ ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต] มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์.

โภควินท์ แซ่ท้าว. (2566). ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1. [สารนิพนธ์ ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต] มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ.

มูนา จารง. (2560). การบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาตามทัศนะครูผู้สอนในศูนย์ เครือข่ายตลิ่งชัน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษายะลา เขต 2.[วิทยานิพนธ์ ครุศาสตรมหาบัณฑิต].มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.

รัชนีย์ สีหะวงษ์. (2558). ปัญหาและแนวทางการพัฒนาการบริหารงานวิชาการโรงเรียนประถมศึกษากลุ่มเครือข่ายวังสมบูรณ์ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระแก้วเขต 1. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยบูรพา.

วิรมณ ปั้นงาม. (2565). รูปแบบการบริหารงานวิชาการของโรงเรียนในสังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสิงห์บุรี อ่างทอง ในศตวรรษที่ 21.[ วิทยานิพนธ์ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต].มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ.

วิโรจน์ สารรัตนะ. (2555). แนวคิด ทฤษฎีและประเด็นเพื่อการบริหารทางการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 8. กรุงเทพฯ : ทิพยวิสุทธิ์.

วิไลลักษณ์ รู้กิจ. (2566). การบริหารงานวิชาการในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 3. [วิทยานิพนธ์ ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.

ศศิวิมล พัฒนาวัฒน. (2562). สภาพการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1.[วิทยานิพนธ์ ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยพะเยา.

ศิวพร ละหารเพชร. (2562). ประสิทธิผลการบริหารงานวิชาการสถานศึกษาขนาดเล็กตาม ความคิดเห็นของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา สุราษฎร์ธานี เขต 2.[ วิทยานิพนธ์ ครุศาสตรมหาบัณฑิต ]. มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี.

สันติ บุญภิรมย์. (2562). ปัจจัยการบริหารกับการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม สังกัดสำนักงานการศึกษาเอกชนจังหวัดปัตตานี (พิมพ์ครั้งที่ 17). มหาวิทยาลัยฟาฏอนี.

สาวิตรี สิทธิชัยกานต์ และลัดดาวัลย์ เพชรโรจน์. (2562). รูปแบบการบริหารวิชาการตามแนวคิดสะเต็มศึกษา ของโรงเรียนในเครือข่ายศูนย์สะเต็มศึกษาภาค.วารสารวิจัยและพัฒนาหลักสูตรมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. 9(1), 2229-2365.

สำนักการศึกษา. (2554). สรุปติดตามผลการดำเนินงานของคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานโรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานคร. กรุงเทพฯ: สำนักฯ.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1.(2567). ข้อมูลสารสนเทศ. https://aya1.go.th/

สุจิตรา สุวลักษณ์. (2559). ปัญหาและแนวทางการพัฒนาการบริหารงานวิชาการโรงเรียนในศูนย์เครือข่ายสถานศึกษาห้วยแร้ง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตราด.[วิทยานิพนธ์ มหาบัณฑิต].มหาวิทยาลัยบูรพา.

สุประวีณ์ ทิพย์โพธิ์. (2563). รูปแบบการบริหารงานวิชาการสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 1. ศึกษาศาสตร์สารมหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 4(2), 56-70.

หวน พินธุพันธ์. (2556). การบริหารการศึกษา:นักบริหารมืออาชีพ.กรุงเทพฯ

อธิวัฒน์ พันธ์รัตน์. (2562). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษา สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 9. [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.

อนุสรา สุขสุคนธ์. (2566). รูปแบบการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2. วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการ. 3(4):2774-0374.

อุทัย บุญประเสริฐ. (2557). หลักสูตรและการบริหารงานของโรงเรียน. กรุงเทพฯ: เอส ดี เพรส.

อุษณีย์ จันทาวุฒิ. (2565). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการบริหารงานวิชาการของโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ นนทบุรีสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา มัธยมศึกษานนทบุรี. [สารนิพนธ์ ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยนอร์ท กรุงเทพ.

Cuttance, P. (1993). Quality assurance and quality management: Complementary but different functions. Evaluation News & Comment, 2, 8–25.

Good, C. V. (1973). Dictionary of Education. 3rd ed., New York: McGraw-Hill.

Gorton, R. A. (1983). School administration and supervision: Leadership challenges and opportunities (2nd ed.). C. Brown.

Hoy, W. K. & Miskel, C. G.(2008). Educational administration: Theory, research, and Practice. New York : McGraw-Hill.

Kimbrough, Ralph B.; & Nunnery, Michael. (1998). Education Administration. 3rd ed., New York: Macmillan Publishing Company.

Kotter, J. P. (1978). Organizational dynamics: Tiagnosis and intervention. Massachusetts: Addison-Wesley.

Miller, J. A. (1976). Required participation in curriculum planning and implementation of curriculum guides. Dissertation Abstracts International, 50(2), 320-A.

Reddin, William J. (1980). Managerial Effectiveness. New York : McGraw–Hill.

Saylor, J. Galen and William M. Alexander. (1974). Planning Curriculum for School. New York: Holt, Rinehart and Winston

Schermerhom, J. R.; & others. (1991). Managing Organizational Behavior. 4" ed.New York: John Wiley & Sons.

Sergiovani, T.J. and others. (1980). Education Governance and Administration. Englewood Cliffs, N.J.: Prentice-Hall.

Sergiovanni, T. J., Kelleher, P., McCarthy,M. M. & Fowler, F. C. (2009). Educational governance and administration. (6th Edition). USA: Pearson.

Smith, Edward W.; et al. (1969). The Education’s Encyclopedia. New Jersey, Englewood Cliff, NJ: Prentice-Hall.

Taba, Hilda. (1962). Curriculum Development: Theory and Practice. Harcourt, Brace & World, Inc.

Taylor, J. C., & White, V. J. (1991). Faculty attitudes towards teaching in the distance education mode: An exploratory investigation. Research in Distance Education, 3(3), 7–11.

Yamane, Taro. (1973). Statistics: An Introductory Analysis. Harper & Row.Gorton, 1983:158)