การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างทักษะการใช้ปัญญาประดิษฐ์กับความตระหนักรู้ด้านจริยธรรมปัญญาประดิษฐ์ของนิสิตปริญญาโท สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐแห่งหนึ่ง ปีการศึกษา 2566-2567

กรรัก สินลอยมา; สุชาดา นันทะไชย; สุดารัตน์ สารสว่าง

doi:10.60027/iarj.2025.287239

ผู้แต่ง

กรรัก สินลอยมา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ https://orcid.org/0009-0006-9112-3058
สุชาดา นันทะไชย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ https://orcid.org/0009-0007-0359-8959
สุดารัตน์ สารสว่าง คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ https://orcid.org/0009-0002-3020-2538

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2025.287239

คำสำคัญ:

ทักษะการใช้ปัญญาประดิษฐ์, ความตระหนักรู้ด้านจริยธรรมปัญญาประดิษฐ์

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: นิสิตปริญญาโท สาขาวิชาการบริหารการศึกษา ในฐานะผู้บริหารสถานศึกษาหรือผู้บริหารการศึกษาในอนาคต จะเป็นผู้นำในการกำหนดทิศทางการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ในระบบการศึกษา การเข้าใจทักษะการใช้และจริยธรรมจึงสำคัญอย่างยิ่ง การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาทักษะการใช้ปัญญาประดิษฐ์และความตระหนักรู้ด้านจริยธรรมปัญญาประดิษฐ์ (2) เปรียบเทียบความแตกต่างของทักษะการใช้ปัญญาประดิษฐ์และความตระหนักรู้ด้านจริยธรรมปัญญาประดิษฐ์ จำแนกตามเพศ ระดับชั้นปี และกลุ่มสาระการเรียนรู้ และ (3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างทักษะการใช้ปัญญาประดิษฐ์กับความตระหนักรู้ด้านจริยธรรมปัญญาประดิษฐ์

ระเบียบวิธีการวิจัย: ใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือเก็บข้อมูลกับประชากรทั้งหมด จำนวน 119 คน จากสาขาวิชา
การบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐแห่งหนึ่ง ปีการศึกษา 2566-2567 โดยแบบสอบถามมีค่า IOC ระหว่าง 0.67 - 1.00 และมีความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.94 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัย: (1) ทักษะการใช้ปัญญาประดิษฐ์และความตระหนักรู้ด้านจริยธรรมปัญญาประดิษฐ์ มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก (2) ทักษะการใช้ปัญญาประดิษฐ์ของเพศชายและความตระหนักรู้ด้านจริยธรรมปัญญาประดิษฐ์ของเพศหญิงมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก (3) ทักษะการใช้ปัญญาประดิษฐ์และความตระหนักรู้ด้านจริยธรรมปัญญาประดิษฐ์ของนิสิตชั้นปีที่ 2 มีค่าเฉลี่ยสูงกว่าชั้นปีที่ 1 อยู่ในระดับมาก และ (4) กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษามีค่าเฉลี่ยทักษะการใช้ปัญญาประดิษฐ์อยู่ในระดับมาก และกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทยมีค่าเฉลี่ยความตระหนักรู้ด้านจริยธรรมปัญญาประดิษฐ์อยู่ในระดับมากที่สุด

สรุปผล: การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างทักษะการใช้ปัญญาประดิษฐ์กับความตระหนักรู้ด้านจริยธรรมปัญญาประดิษฐ์ของนิสิตปริญญาโท สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐแห่งหนึ่ง ปีการศึกษา 2566-2567 มีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับสูงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (r =0.66**)

เอกสารอ้างอิง

ดารกา วรรณวนิช. (2562). การใช้ตัวแบบในแบบเรียนภาษาไทยเพื่อพัฒนาคุณธรรมของผู้เรียน. วารสารวิจัยเพื่อการปฏิรูปการเรียนรู้, 2(2), 1–5.

ธนวัฒน์ สุธรรมพันธุ์. (2567, 19 มิถุนายน). พนักงานกว่า 92 เปอร์เซ็นต์ ใช้ AI ช่วยในการทำงาน บริษัทพร้อมจ้างคนมีทักษะ AI มากกว่าประสบการณ์. ไทยรัฐออนไลน์. https://www.thairath.co.th/lifestyle/tech/2794505

วรรณวิศา สืบนุสรณ์ คล้ายจำแลง. (2566). คู่มือนิสิตปริญญาโท ปีการศึกษา 2566 หลักสูตรศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา ภาคพิเศษ [เอกสารไม่ได้ตีพิมพ์]. คณะศึกษาศาสตร์, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

วาสิฏฐี สายสุดใจ, และ ศุภวรรณ วงศ์สร้างทรัพย์. (2565). นวัตกรรม เทคโนโลยีดิจิทัลกับการออกกำลังกายและเล่นกีฬา. วารสารศาสตร์การศึกษาและพัฒนามนุษย์, 6(2), 115–130.

วีนัส ภักดิ์นรา, และคณะ. (2561). การพัฒนาจริยธรรมทางเพศวิถีของนักศึกษาโดยการปรึกษากลุ่มเชิงบูรณาการ. วารสารคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 20(3), 173–186.

วุฒิชัย ดานะ. (2566). จริยธรรมในยุคปัญญาประดิษฐ์: การเตรียมนักเรียนสำหรับอนาคต. วารสารวิชาการจินตาสิทธิ์, 1(3), 213–224.

สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2564). Thailand AI Ethics Guideline. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. (2565). แนวปฏิบัติจริยธรรมด้านปัญญาประดิษฐ์. ปทุมธานี: สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ.

สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. (2567, 1 สิงหาคม). สมาคม AIEAT และ AIAT ผนึกกำลัง สวทช. และ SCBX แถลงความพร้อมจัดงาน AI THAILAND FORUM 2024. สืบค้นจาก https://www.nstda.or.th/home/news_post/press-conference-ai-thailand-forum-2024-20240801/

สุพัตรา ปากดี. (2566). แนวทางการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการจัดการศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

หนึ่งฤทัย ดิษฐ์โรจน์, และคณะ. (2567). ความตระหนักรู้ในการใช้ปัญญาประดิษฐ์เพื่อการเรียนรู้สำหรับนักศึกษาระดับปริญญาตรี คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง. วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการ, 4(6), 43–58.

อรรถพล สังขวาสี. (2567, 1 สิงหาคม). ศธ. สยายปีกสู่เวทีโลก มุ่งเป้ายกระดับการศึกษาด้วย AI พร้อมสร้างความตระหนักรู้แก่เยาวชนในการปกป้องสิ่งแวดล้อม. ศธ.360 องศา. https://moe360.blog/2024/08/01/moe-green-education/

Koetsier, J. (2023, November 27). Men are 2X more likely to use generative AI than women: Report. Forbes. https://www.forbes.com/sites/johnkoetsier/2023/11/27/men-2x-more-likely-to-use-generative-ai-than-women-report/

Long, D., & Magerko, B. (2020). What is AI literacy? Competencies and design considerations. In Proceedings of the 2020 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems (pp. 1–16). https://doi.org/10.1145/3313831.3376727

UNESCO. (2020). Artificial intelligence in education: Challenges and opportunities for sustainable development. The United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization.

UNESCO. (2023). Ethical impact assessment: A tool for the recommendation on the ethics of artificial intelligence. The United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization.