การมีส่วนร่วมของประชาชนที่ส่งผลต่อการดำเนินงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยเทศบาลเมืองศิลา อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การป้องกันและบรรเทาภัยพิบัติถือเป็นสิ่งสำคัญในการลดผลกระทบจากภัยธรรมชาติและภัยจากฝีมือมนุษย์ที่มีต่อชุมชน เหล่านี้ช่วยปกป้องชีวิตมนุษย์ ทรัพย์สิน และสิ่งแวดล้อมด้วยการใช้มาตรการเชิงรุกเพื่อจัดการกับภัยคุกคามที่อาจเกิดขึ้น นอกจากนี้ยังส่งเสริมความยั่งยืนในระยะยาวและการฟื้นตัวที่รวดเร็วยิ่งขึ้นด้วยการเสริมสร้างความสามารถในการฟื้นตัวของชุมชน การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการดำเนินงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยเทศบาลเมืองศิลา อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น 2) เพื่อศึกษาปัจจัยการมีส่วนร่วมของประชาชนที่ส่งผลต่อการดำเนินงานป้องกัน และบรรเทาสาธารณภัยเทศบาลเมืองศิลา อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่นและ 3) เพื่อเสนอแนวทางพัฒนาการมีส่วนร่วมของประชาชนในการดำเนินงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยเทศบาลเมืองศิลา อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น

ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี ระหว่างการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถาม การสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่มย่อย จากกลุ่มตัวอย่างที่เป็นประชาชนในเขตเทศบาลเมืองศิลา ที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไป จำนวน 172 คน และกลุ่มเป้าหมายที่มีส่วนเกี่ยวข้องในการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยของเทศบาลเมืองศิลา จำนวน 12 คน และผู้ให้ข้อมูลสำคัญในการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยของเทศบาลเมืองศิลา จำนวน 12 คน ทำการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้สถิติพื้นฐานเพื่อหาค่า ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติอ้างอิงโดยการวิเคราะห์พหุคูณถดถอยเชิงเส้น ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพเป็นการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา

ผลการวิจัย: ผลการศึกษาวิจัยพบว่าตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่เป็นเพศชาย คิดเป็นร้อยละ 62.20 มีอายุระหวาง 26-35 ปี ร้อยละ 33.10 ระดับการศึกษาต่ำกว่าปริญญาตรี ร้อยละ 52.30 ประกอบอาชีพธุรกิจส่วนตัวหรือค้าขาย ร้อยละ 34.30 มีรายได้เฉลี่ยต่อเดือนประมาณ 15,001-30,000 บาทต่อเดือน ผลการศึกษาระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการดำเนินงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย พบว่าในภาพรวมอยู่ในระดับมาก (\bar{x}=4.07) โดยมีด้านการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจอยู่ในระดับมากที่สุด (\bar{x}=4.28) รองลงมาได้แก่ ด้านการมีส่วนร่วมในการรับผลประโยชน์ (\bar{x}=4.08) ด้านการมีส่วนร่วมในการดำเนินงาน (\bar{x}=3.99) และด้านการมีส่วนร่วมในการประเมินผล อยู่ในระดับมาก (\bar{x}=3.92) ตามลำดับ ผลการศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยเทศบาลเมืองศิลา อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น พบว่าค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรการมีส่วนร่วมของประชาชนที่ส่งผลต่อการดำเนินงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยมีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เท่ากับ .405 ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์พหุคูณมีค่า .894 และกำลังสองของค่าสหสัมพันธ์พหุคูณมีค่า .800 แสดงว่า ตัวแปรพยากรณ์ทั้งหมด 4 ตัว ร่วมกันพยากรณ์ การดำเนินงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ได้ร้อยละ 80 ค่าความคลาดเคลื่อนมาตรฐานของการพยากรณ์มีค่า .302 ตัวแปรพยากรณ์ที่ส่งผลต่อการดำเนินงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย จำนวน 3 ตัว คือ การมีส่วนร่วมในการดำเนินงาน (X2) การมีส่วนร่วมในการรับผลประโยชน์ (X3) และการมีส่วนร่วมในการประเมินผล (X4) ส่วนแนวทางในการพัฒนาการมีส่วนร่วมของประชาชนในการดำเนินงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย มี 5 แนวทาง คือ 1) การสื่อสารข้อมูลให้เข้าถึงประชาชนอย่างทั่วถึง 2) การป้องกันการลดผลกระทบ 3) การเตรียมความพร้อมเพื่อป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย 4) การเผชิญเหตุการณ์ฉุกเฉิน และ 5) แนวทางการฟื้นฟูหลังเผชิญเหตุ

สรุปผล: การศึกษานี้สรุปได้ว่าการมีส่วนร่วมของประชาชนมีความสำคัญต่อการป้องกันและบรรเทาภัยพิบัติให้ประสบความสำเร็จ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการตัดสินใจและการแบ่งปันผลประโยชน์ แนวปฏิบัติด้านการปรับปรุงเชิงกลยุทธ์ 5 ประการได้รับการพัฒนาขึ้นจากการระบุการมีส่วนร่วมในการดำเนินงาน การแบ่งปันผลประโยชน์ และการประเมินผลเป็นปัจจัยสำคัญต่อความสำเร็จ