แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำทางด้านเทคโนโลยีของผู้บริหารในการบริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1

ศศิภา   ปิ่นชูทอง; อุไร   สุทธิแย้ม

doi:10.60027/iarj.2025.286529

ผู้แต่ง

ศศิภา ปิ่นชูทอง คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง https://orcid.org/0009-0002-7529-5424
อุไร สุทธิแย้ม คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง https://orcid.org/0009-0000-8437-5552

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2025.286529

คำสำคัญ:

ภาวะผู้นำทางด้านเทคโนโลยี, ผู้บริหารสถานศึกษา, การบริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ศตวรรษที่ 21 เป็นยุคที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ผู้บริหารสถานศึกษาจึงต้องพัฒนาภาวะผู้นำทางเทคโนโลยีเพื่อปรับการบริหาร และเพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของโลกยุคใหม่
วิจัยมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ของภาวะผู้นำทางด้านเทคโนโลยีของผู้บริหารในการบริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1 2) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำทางด้านเทคโนโลยีของผู้บริหารในการบริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1

ระเบียบวิธีการวิจัย: กลุ่มตัวอย่าง คือ ครูในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1 จำนวน 357 คน จากการเปิดตารางสำเร็จรูปของ Cohen, Manion, & Morrison (2018, p.206) กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ .05 ใช้การกำหนดกลุ่มตัวอย่างวิจัยแบบแบ่งชั้นภูมิ สุ่มตัวอย่างอย่างง่าย และเทียบสัดส่วนขนาดโรงเรียน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ได้ค่าดัชนีความสอดคล้อง 0.80 – 1.00 และมีค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามทั้งฉบับเท่ากับ 0.985 และ
แบบสัมภาษณ์ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์เนื้อหาและ
ค่าดัชนีลำดับความต้องการจำเป็น (Modified Priority Needs Index; PNI _modified)

ผลการวิจัย: (1) สภาพปัจจุบันของภาวะผู้นำทางด้านเทคโนโลยีของผู้บริหารในการบริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 อยู่ในภาพรวมระดับมาก สภาพที่พึงประสงค์ อยู่ในภาพรวมระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาค่าดัชนีความต้องการจำเป็น คือ ความต้องการจำเป็นมากที่สุด คือ การสนับสนุน การจัดการ และการดำเนินการในการใช้เทคโนโลยีมีความต้องการจำเป็นอยู่ในระดับ มากที่สุด (2) แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำทางด้านเทคโนโลยีของผู้บริหารในการบริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 มีทั้งสิ้น 6 แนวทาง ดังนี้ คือ 1) ศึกษาบริบท 2) กำหนดเป้าหมาย 3) พัฒนาทักษะ 4) สร้างวัฒนธรรมองค์กร 5) หาเครือข่ายความร่วมมือ 6) กำกับ ติดตามและประเมินผล โดยทั้ง 6 แนวทาง ต่างมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมให้ผู้บริหารสามารถนำเทคโนโลยีมาใช้ในการบริหารจัดการสถานศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ เป็นการสร้างภาวะผู้นำด้านเทคโนโลยีที่เหมาะสมกับบริบทของโลกยุคใหม่ที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

สรุปผล: แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำทางด้านเทคโนโลยีของผู้บริหารในการบริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1 เป็นเครื่องมือที่จะช่วยให้ผู้บริหารสามารถบริหารสถานศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเห็นได้ว่าการใช้เทคโนโลยีเป็นปัจจัยสำคัญในการยกระดับคุณภาพการบริหารสถานศึกษาให้สอดคล้องกับความต้องการและความเปลี่ยนแปลงของโลกในศตวรรษที่ 21

เอกสารอ้างอิง

จิตพวรรณ กระเชิญรัมย์. (2564). คุณลักษณะผู้นำทางเทคโนโลยีสารสนเทศของผู้บริหาร สถานศึกษาตามทัศนะของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 3. (การค้นคว้าอิสระ). สุราษฎร์ธานี: มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี.

จีระศักดิ์ ชุมภู. (2564). การศึกษาภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีของผู้บริหารโรงเรียน ในกลุ่มสหวิทยา เขตสุดถิ่นไทย จังหวัดเชียงราย. (การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง).พะเยา: มหาวิทยาลัยพะเยา

เจษฎา ชวนะไพศาล. (2563). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีของผู้บริหารสถานศึกษากลุ่มสหวิทยาเขตทวารวดี สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุพรรณบุรี. (การค้นคว้าอิสระ). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

นิสา แป้นเชียร. (2564). ภาวะผู้นำทางเทคโนโลยีของผู้บริหารสถานศึกษา ตามทัศนะของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษายะลา เขต 1. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ. 21 (1), 135 - 151.

พรวิภา เชยกลิ่น. (2566). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษายุคดิจิทัล. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ภาควิชาการบริหารการศึกษา, มหาวิทยาลัยศิลปากร.

พิกุล นามฮุง. (2565). การบริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารวิชาการนวัตกรรมการบริหารการศึกษา, 1(2), 30–43. https://so09.tci-thaijo.org/index.php/EAIJ/article/view/920

ภรกนก สายชล. (2565). การบริหารจัดการในศตวรรษที่ 21 ที่สัมพันธ์กับการใช้นวัตกรรมในสถานศึกษาของ โรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาประจวบคีรีขันธ์. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 6(3), 892-904.

วรรณนภา จำเนียรพืช. (2564). ภาวะผู้นำทางเทคโนโลยีของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อทักษะครูในศตวรรษที่ 21 ของสถานศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 3 จังหวัด พระนครศรีอยุทธยา. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา, มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา.

วสันต์ชัย สดคมขำ. (2563). ภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการบูรณาการเทคโนโลยีและเจตคติ ต่อการใช้เทคโนโลยีของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 1. (ปริญญานิพนธ์). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

สัญญา โสภิณ. (2565). ภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 โรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา สังกัดสำนักเขตการศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 7. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา, มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.

สำนักงานเขตพื้นทีการศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1. (2566). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐานระยะ 5 ปี. กรุงเทพฯ: กลุ่มนโยบายและแผน.

สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์. (2566). แผนการขับเคลื่อนการดำเนินงานของสำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการตามนโยบายลจุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ประจำปีงบประมาณ 2567. กรุงเทพฯ: สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.

อนุรักษ์ ถอดเขี้ยว. (2566). ภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีในการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิจตร เขต 1. สิกขา วารสารศึกษาศาสตร, 10(1), 153-165.

Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2018). Research Methods in Education (8th ed.). London: Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315456539

International Society for Technology in Education. (2002). National educational technology standards for administrators. Retrieved from www.iste.org/standard