การตัดสินใจเลือกการศึกษานอกระบบของผู้เรียนต่างช่วงวัยในศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ระดับเขตดินแดง

อัยการ สุภานันท์; พร้อมพิไล  บัวสุวรรณ; สุดารัตน์  สารสว่าง

doi:10.60027/iarj.2025.286504

ผู้แต่ง

อัยการ สุภานันท์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ https://orcid.org/0009-0008-8342-4154
พร้อมพิไล บัวสุวรรณ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ https://orcid.org/0000-0002-1119-6083
สุดารัตน์ สารสว่าง คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ https://orcid.org/0009-0009-8813-7928

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2025.286504

คำสำคัญ:

การศึกษานอกระบบ, ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ระดับเขต

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: งานวิจัยเรื่องการตัดสินใจเลือกการศึกษานอกระบบของผู้เรียนต่างช่วงวัยใน ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ระดับเขตดินแดงในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบระดับปัจจัยการตัดสินใจเลือกการศึกษานอกระบบของผู้เรียนต่างช่วงวัยในศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ระดับเขตดินแดง

ระเบียบวิธีการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ครั้งนี้ คือ ผู้เรียนจากศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ระดับเขตดินแดง จากช่วงวัย เจนเนอเรชัน X เจนเนอเรชัน Y และ เจนเนอเรชัน Z จำนวน 217 คน ได้มาจากใช้ในการศึกษาในครั้งนี้ กำหนดขนาดของกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรการคำนวณขนาดของกลุ่มตัวอย่าง ของ ทาโร่ ยามาเน่ (Yamane 1973) ที่ความคลาดเคลื่อน 0.05 จากนั้นจึงใช้ วิธีการสุ่มอย่างง่าย (Simple Random Sampling)
เพื่อคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างให้มีความเป็นตัวแทนของประชากร เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามเกี่ยวกับการตัดสินใจเลือกการศึกษานอกระบบ จำนวน 34 ข้อ ลักษณะเป็นแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าดัชนีความสอดคล้องระหว่าง 0.60-1.00 และมีค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามทั้งฉบับเท่ากับ 0.968 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ การวิเคราะห์ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ Mann-Whitney U test

ผลการวิจัย: พบว่า การตัดสินใจเลือกศึกษานอกระบบอยู่ในระดับสูง โดย มีความแตกต่างของระดับปัจจัยต่อการตัดสินใจที่แตกต่างกันตามช่วงวัยนั้น ปัจจัยที่มีผลมากที่สุดคือ ปัจจัยด้านการจัดการศึกษา โดยเฉพาะความยืดหยุ่นของหลักสูตรและการเข้าถึงแหล่งเรียนรู้ ขณะที่ปัจจัยด้านบุคคลมีความแตกต่างทางสถิติระหว่างช่วงวัย โดยกลุ่ม เจนเนอเรชั่น X,Y มีแรงจูงใจและความมุ่งมั่นสูงกว่า เจนเนอเรชั่น Z เนื่องจากต้องการพัฒนาทักษะเพื่อความก้าวหน้าในอาชีพ ด้านสภาพแวดล้อมพบว่าไม่มีความแตกต่าง

สรุป: ผลการศึกษานี้ชี้ให้เห็นว่าปัจจัยด้านการจัดการศึกษามีผลต่อการตัดสินใจเลือกศึกษานอกระบบของผู้เรียน โดยเฉพาะความยืดหยุ่นของหลักสูตรและความสะดวกในการเข้าถึงแหล่งเรียนรู้ ขณะที่ปัจจัยด้านบุคคลมีความแตกต่างระหว่างช่วงวัย โดยกลุ่ม เจนเนอเรชั่น X,Y มีแรงจูงใจสูงกว่ากลุ่ม เจนเนอเรชั่น Z อย่างไรก็ตาม ปัจจัยด้านสภาพแวดล้อมไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญระหว่างช่วงวัย ข้อค้นพบนี้สะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นในการพัฒนาโครงสร้างหลักสูตรที่ตอบสนองความต้องการของผู้เรียนและเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงแหล่งเรียนรู้เพื่อส่งเสริมการศึกษานอกระบบให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมการเรียนรู้. (2566). นโยบายส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยในประเทศไทย. สำนักพิมพ์กรมส่งเสริมการเรียนรู้.

กรมส่งเสริมการศึกษาพิเศษ. (2564). รายงานสถานการณ์การหลุดออกจากระบบการศึกษาประจำปีการศึกษา 2564. กรุงเทพมหานคร: กรมส่งเสริมการศึกษาพิเศษ.

กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. (2020). ปัจจัยที่มีผลต่อการเข้าถึงการศึกษานอกระบบของเด็กและเยาวชนไทย. กสศ.

คุณานนต์ วิหคาภิรมย์. (2565). แนวทางการบริหารจัดการศึกษานอกระบบเพื่อพัฒนาคุณภาพครูและหลักสูตร. วารสารศึกษาศาสตร์ไทย, 18(2), 34-52.

มานะ สนธิวงษานนท์. (2549). การบริหารจัดการหลักสูตรเพื่อสนับสนุนการศึกษานอกระบบในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

มุตตาฝา ล่าเห. (2559). ความต้องการการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยของผู้เรียนในจังหวัดปัตตานี. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. Retrieved from: https://kb.psu.ac.th/psukb/bitstream/2016/11842/1/TC1483.pdf

Eccles, J. S., & Roeser, R. W. (2011). Schools as developmental contexts during adolescence. Journal of Research on Adolescence, 21(1), 225-241. https://doi.org/10.1111/j.1532-7795.2010.00725.

Garrison, D. R., & Archer, W. (2021). E-learning in the 21st century: A framework for research and practice. Routledge.

Kikoria, G., & Sanikidze, T. (2023). Factors influencing participation in non-formal education: A Comparative study. International Journal of Lifelong Learning, 42(3), 145-162.

Knowles, M. S. (2020). The adult learner: The definitive classic in adult education and human resource development. Routledge.

Means, B., Toyama, Y., Murphy, R., & Baki, M. (2014). The effectiveness of online and blended Learning: A meta-analysis of the empirical literature. Teachers College Record, 115(3), 1-47.

OECD. (2021). Education at a Glance 2021: OECD Indicators. OECD Publishing. https://www.oecd.org/en/publications/education-at-a-glance-2021_b35a14e5-en.html

Pichierri, M., Di Fabio, A., & Gori, A. (2020). COVID-19 school closures and cumulative Disadvantage: Assessing the learning gap in formal, informal, and non-formal education. International Review of Education, 66(5), 711-732. https://doi.org/10.1007/s11159-020-09845-2

Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic Motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68-78. https://selfdeterminationtheory.org/SDT/documents/2000_RyanDeci_SDT.pdf

Thai PBS. (2021). เยาวชนไทยกับการศึกษานอกระบบ: โอกาสและอุปสรรคในการเรียนรู้. สืบค้นจาก https://www.thaipbs.or.th

Tough, A. (2020). The Adult's Learning Projects: A Fresh Approach to Theory and Practice in Adult Learning. Routledge.

Yamane, T. (1973). Statistics, an introductory analysis. 3rd ed. New York: Harper & Row.