ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตหนองจอก กรุงเทพมหานคร
DOI:
https://doi.org/10.60027/iarj.2025.286351คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์, ประสิทธิผล, ผู้บริหารสถานศึกษาบทคัดย่อ
ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: กระแสโลกาภิวัตน์และการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วในด้านเศรษฐกิจ สังคม เทคโนโลยี และการศึกษา ทำให้หลายประเทศต้องปฏิรูปการศึกษาเพื่อเตรียมพร้อมเข้าสู่ศตวรรษที่ 21 ประเทศที่มีความรู้และเป็นสังคมแห่งการเรียนรู้จะมีความได้เปรียบ การบริหารสถานศึกษาในยุคนี้จึงต้องเน้นการสร้างความคิดสร้างสรรค์ การปรับตัวและการเตรียมบุคลากรให้พร้อมรับการเปลี่ยนแปลงเพื่อเพิ่มประสิทธิผลในการบริหารจัดการ ดังนั้น การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. เพื่อศึกษาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา 2. เพื่อศึกษาประสิทธิผลของสถานศึกษา 3. เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหาร กับประสิทธิผลของสถานศึกษา และ 4. เพื่อศึกษาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหาร ที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตหนองจอก กรุงเทพมหานคร
ระเบียบวิธีการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ ครู สังกัดสำนักงานเขตหนองจอก กรุงเทพมหานคร ปีการศึกษา 2567 จากการกำหนดขนาดของกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรการคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างตามหลักการคำนวณของยามาเน่ ได้ขนาดของกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยเท่ากับ 259 คน โดยวิธีการการสุ่มแบบหลายขั้นตอน และใช้วิธีการสุ่มอย่างง่าย โดยวิธีการจับฉลาก เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์สำเร็จรูป สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และวิเคราะห์สถิติการถดถอยแบบ Stepwise
ผลการวิจัย: ผลการวิจัยพบว่า 1. ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา โดยภาพรวมมีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก 2. ประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตหนองจอก กรุงเทพมหานคร โดยภาพรวมมีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก 3. การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตหนองจอก กรุงเทพมหานคร ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษามีความสัมพันธ์กับประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตหนองจอก กรุงเทพมหานคร โดยภาพรวมมีความสัมพันธ์อยู่ในระดับสูง (rxty = .751) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 4.ตัวแปรพยากรณ์ที่ดีของภาวะผู้นำเชิงพฤติกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา ประกอบด้วย ด้านวิสัยทัศน์ (X3) และด้านจินตนาการ (X4) มีความสัมพันธ์เชิงเส้นตรงกับประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตหนองจอก กรุงเทพมหานคร อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยมีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์พหุคูณเท่ากับ .769 แสดงว่าตัวแปรพยากรณ์ชุดนี้ร่วมกันพยากรณ์ประสิทธิผลของสถานศึกษาได้ร้อยละ 58.67 และมีความคลาดเคลื่อนมาตรฐานในการพยากรณ์เท่ากับ .248 ซึ่งสามารถเขียนสมการพยากรณ์ได้ดังนี้
สมการพยากรณ์ในรูปคะแนนดิบ
Y = 1.295+.292X3-0.162X4
สมการพยากรณ์ในรูปคะแนนมาตรฐาน
ZY = .348X3-0.177X4
สรุปผล: ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่ามีความสัมพันธ์เชิงบวกอย่างมีนัยสําคัญระหว่างภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาและประสิทธิผลของสถานศึกษาซึ่งมีความสัมพันธ์สูงมาก นอกจากนี้ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาและประสิทธิผลของสถานศึกษา ยังปรากฏเป็นตัวทํานายที่สำคัญ ซึ่งรวมกันแล้วคิดเป็น 58.67 % ของประสิทธิผลของสถานศึกษา
เอกสารอ้างอิง
กรองทิพย์ นาควิเชตร. (2552). ภาวะผู้นำสร้างสรรค์เพื่อการศึกษา. สมุทรปราการ. ธีรสาส์น.
กิตติกาญจน์ ปฏิพันธ์. (2556). โมเดลสมการโครงสร้างภาวะผู้นําเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหาร สถานศึกษาอาชีวศึกษา. วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชา การบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
กุลณิชา โพชฌงค์เดช และสุภัทรศักดิ์ คำสามารถ. (2566). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้ บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษานครปฐม เขต 1. ปัญญา ปณิธาน, 8(2), 43-56. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/PPJ/article/view/269731/180993
ขวัญฤทัย ภู่สาระ, นริสานันท์ แมนผดุง, & ธีระวัฒน์ มอนไธสง. (2562). ความสัมพันธ์ ระหว่างภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลของสถาน ศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1. วารสารวิทยาการจัดการปริทัศน์, 21(2), 51-60. https://so03.tci thaijo.org/index.php/msaru/article/view/248243/167111
ขวัญฤทัย ภู่สาระ. (2562). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1. [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา.
จตุร ภัทร ประทุม. (2016). ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 27. วิทยานิพนธ์ตามหลักสูตรศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยบูรพา.
ชนนิกานต์ อัคติ, สุดารัตน์ สารสว่าง, & มีชัย ออสุวรรณ. (2024). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะ ผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากาฬสินธุ์. วารสาร ม จร อุบล ปริทรรศน์, 9(2), 183-196. https://so06.tcithaijo.org/index.php/mcjou/article/view/277384/185076
ชื่นกมล ประสาตร์. (2559). การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างสมรรถนะครูกับประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา.
ณธิดา โกรทินธาคม. (2562). การใช้พลังอำนาจของผู้บริหารกับประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 6. วิทยานิพนธ์ตามหลักสูตรศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยศิลปกร.
ธีระ รุญเจริญ. (2554). กลยุทธ์การพัฒนาความเป็นบุคคลแห่งการเรียนรู้. กรุงเทพฯ. โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
นเรศ บุญช่วย, ภิเษก จันทร์เอี่ยม และบุญเชิด ภิญโญอนันตพงษ์. (2555). แผนกลยุทธ์เพื่อพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ที่เหมาะสมสำหรับผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมภ์, 6(3), 155-166.
น้ำอ้อย สุนทรพฤกษ์. (2559). การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการนิเทศภายในสถานศึกษากับประสิทธิผลของสถานศึกษาดีประจําตําบล สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1 และ เขต 2. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา.
นิภาพร เหล็กหลี. (2559). การบริหารงานวิชาการที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา นครปฐม เขต 2. วารสารศึกษาศาสตร์ มมร. มหาวิทยาลัยมหามกุฎราชวิทยาลัย. 4 (2), 74-86.
บัญชา พิพัฒนมงคลกิจ. (2563). การบริหารสถานศึกษาที่มีอิทธิพลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 3. คุรุสภาวิทยาจารย์. 1(2), 41-50. https://ph02.tci-thaijo.org/index.php/withayajarnjournal/article/view/241690
บุญนาค ทับทิมไทย. (2557). การศึกษาความคิดเห็นของครูที่มีต่อภาวะผู้นำของผู้บริหารกับการพัฒนาวิชาชีพของครูโรงเรียนเอกชน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน เขตราชเทวี. สารนิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
บุศรา ปุณริบูรณ์. (2563). องค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 21. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
ปนัดดา จันตุ่ย. (2562). ความสัมพันธ์ระหว่างการบริหารความขัดแย้งกับประสิทธิผลของสถานศึกษา เครือข่ายการศึกษาสุนทรภู่ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 2. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด. 14 (2),1-12.
พชพร เจริญศรี และจรัส อติวิทยาภรณ์. (2567). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำเชิง สร้างสรรค์ของผู้บริหารกับประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การ ศึกษาประถมศึกษานราธิวาส เขต 2. The Journal of Institute of Trainer Monk Development, 7(3), 540-551. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/tmd/article/view/271870
ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2553). ผู้นำเชิงสร้างสรรค์และผลิตภาพ : กระบวนทัศน์ใหม่และผู้นำใหม่ทางการศึกษา. กรุงเทพฯ. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ภรณ์ทิพย์ ปั้นก้อง. (2559). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษาชลบุรี เขต 3. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยบูรพา.
มณฑาทิพย์ ศิริสุมทุม. (2564). ระดับการบริหารแบบมีส่วนร่วมและประสิทธิผลของโรงเรียนคุณภาพประจำตำบล. วารสารราชภัฏเพชรบูรณ์สาร. 23(1), 1-12. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/jpcru/article/view/248364
รัตนา เหลืองงาม. (2562). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 ที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาจันทบุรี เขต 1. วิทยานิพนธ์ ค.ม. จันทบุรี : มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.
วรัชญ์ธารี ประกิ่ง. (2562). องค์การแห่งการเรียนรู้กับประสิทธิผลของสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 4. วารสารการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศิลปากร, 10(2), 270–280. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/EdAd/article/view/241100
สใบแพร สัพโส. (2562). การพัฒนาตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนประถมศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดสกลนคร. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฎสกลนคร.
สมชาย รุ่งเรือง และธีระวัฒน์ จันทึก. (2560). รูปแบบการพัฒนาผู้นำสู่การสร้างแรงผลักดันเชิงสร้างสรรค์. Veridian E-Journal ฉบับมนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์และศิลปะ. 9(1), 33-36. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/Veridian-EJournal/article/view/79908/63746
สำนักงานเขตหนองจอก (2567). ข้อมูลโรงเรียนสังกัด กทม. ในพื้นที่เขต. สืบค้นจาก https://webportal.bangkok.go.th/nongchok/page/sub/25116
สุทธิชัย นาคะอินทร์. (2561). รูปแบบความสัมพันธ์โครงสร้างเชิงเส้นของภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 23. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
สุภาพ ฤทธิ์บำรุง และวัลลภา อารีรัตน์. (2557). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา ที่ส่งผลต่อความมีประสิทธิผลของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 30. Journal of Education Khon Kaen University (Graduate Studies Research), 8(2), 190-198. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/EDGKKUJ/article/view/50975
สุภาพ ฤทธิ์บำรุง. (2556). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อความมีประสิทธิผลของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 30. วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
สุรศักดิ์ สหวิริยะสิน. (2556). ความสัมพันธ์ระหว่างบทบาทการนิเทศของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลของโรงเรียน สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจันทบุรีเขต 1. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยบูรพา.
หทัย ชำนาญค้า, ณัฐวรรณ พุ่มดียิ่ง และพิชญาภา ยืนยาว (2566). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครปฐม เขต 2. วารสารสิรินธรปริทรรศน์. 24 (1), 499-511.
Ash, R. C., & Persall M.J. (2000). The Principal as Chief Learning Officer. National Association of Secondary School Principals, 84(616), 15-22.
Bennis, W. (2002). Creative Leadership LABI. Bangkok. Chulalongkorn University.
Casse and Clauder. (2007). Philosophy for Creative Leadership: How Philosophy can turn People into more Effective Leaders. London: Athena Press.
Chernin, P. (2001). Creative leadership: The strength of ideas the power of the imagination. Vital Speeches of the Day, 68(8), 245.
Danner, S.E. (2008). Creative leadership in art education: Perspectives of an art educator. U.S.A. Thesis Master of Arts, Art Education, Fine Arts, Ohio University.
Guntern, G. (2004). The Challenge of Creative Leadership. Maya Angelou Press.
Harris, A. (2009). Creative Leadership: Developing Future Leaders. Creative Leadership Developing Future Leaders, 23, 9-11. https://doi.org/10.1177/0892020608099076
Hoy, W., & Miskel, C. (2001). Educational Administration: Theory, Research, and Practice. New York. McGraw-Hill.
Kilmer, B., & Reuter, P. (2009). Doped: How Two Plants Wreak Havoc on the Countries That Produce and Consume Them and Everyone in Between. Foreign Policy. 175, 2–6
Kotter, J. P. (1996). Leadership Change. Boston: Harvard Business Press.
Northouse, P. G. (2012). Leadership: Theory and Practice (6th ed.). Sage Publications.
Palus, C.J., & Horth, D.M. (2005). The Leader’s Edge: Six Creative Competencies for Navigating Complex Challenges. San Francisco: Jossey Bass.
Parker, J.P., & Begnaud, L.G. (2004). Developing Creative Leadership. Portsmouth, NH. Teacher Ideas Press.
Stoll, L., & Temperley, J. (2009). Creative leadership teams: Capacity building and succession planning. Management in Education, 23(1), 12-18. https://doi.org/10.1177/0892020608099077
Taro Yamane. (1973). Statistics: an introductory analysis. New York: New York: Harper. & Row.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 Interdisciplinary Academic and Research Journal
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์ในบทความใดๆ ใน Interdisciplinary Academic and Research Journal ยังคงเป็นของผู้เขียนภายใต้ ภายใต้ Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License การอนุญาตให้ใช้ข้อความ เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ของสิ่งพิมพ์ ผู้ใช้ใดๆ เพื่ออ่าน ดาวน์โหลด คัดลอก แจกจ่าย พิมพ์ ค้นหา หรือลิงก์ไปยังบทความฉบับเต็ม รวบรวมข้อมูลเพื่อจัดทำดัชนี ส่งต่อเป็นข้อมูลไปยังซอฟต์แวร์ หรือใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางกฎหมายอื่นใด แต่ห้ามนำไปใช้ในเชิงพาณิชย์หรือด้วยเจตนาที่จะเป็นประโยชน์ต่อธุรกิจใดๆ
