การพัฒนากิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์จากทุนชุมชน ชุมชนท่องเที่ยวบ้านหว้าน ตำบลน้ำคำ อำเภอเมืองศรีสะเกษ จังหวัดศรีสะเกษ

ผู้แต่ง

  • พิมพิลา คงขาว คณะบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ https://orcid.org/0009-0003-6384-5203

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2025.286299

คำสำคัญ:

การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์, ทุนชุมชน, กิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์, บ้านหว้าน, ชุมชนท่องเที่ยว

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ชุมชนท่องเที่ยวบ้านหว้าน เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงศาสนาและวัฒนธรรม สามารถยกระดับสู่แหล่งท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์จากทุนชุมชน เพื่อตอบสนองความต้องการของนักท่องเที่ยวในปัจจุบัน และสอดรับกับการพัฒนาเศรษฐกิจที่ต้องคำนึงถึงความสมดุลทางเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อม การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาศักยภาพการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์จากทุนชุมชน และ 2) กำหนดกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์จากทุนชุมชน ชุมชนท่องเที่ยวบ้านหว้าน ตำบลน้ำคำ อำเภอเมืองศรีสะเกษ จังหวัดศรีสะเกษ  

ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ 1) คณะกรรมการชุมชนท่องเที่ยวบ้านหว้าน จำนวน 20 คน และ 2) ตัวแทนจากหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ชุมชนและนักท่องเที่ยว จำนวน 18 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แบบสัมภาษณ์แบบเชิงลึก และ 2) แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก และการประชุมกลุ่มย่อย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

ผลการวิจัย: ชุมชนท่องเที่ยวบ้านหว้านมีศักยภาพทุนชุมชนที่โดดเด่นประเภททุนกายภาพ ทุนสังคม และทุนมนุษย์ นอกจากนี้ยังมีทุนธรรมชาติ และทุนการเงิน จึงสามารถพัฒนาเป็นกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ได้ดังนี้ 1) กิจกรรมประดิษฐ์ชุดบูชาพระธาตุ 2) กิจกรรมจักสาน 3) กิจกรรมทำอาหารพื้นบ้านเผ่าลาว 4) กิจกรรมทำขนมโบราณเผ่าลาว 5) กิจกรรมทอผ้าขาวม้าและทำร่มสายรุ้ง 6) กิจกรรมชมนกชมปลา 7) กิจกรรมนวดผ่อนคลายสบายตัว และ 8) กิจกรรมนุ่งผ้าไทยใส่บาตร

สรุปผล: การพัฒนากิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์จากทุนชุมชน ควรสอดคล้องกับศักยภาพทุนชุมชน ตอบสนองพฤติกรรมและความต้องการของนักท่องเที่ยว และมีลักษณะกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ กล่าวคือ ร่วมทำกิจกรรมทางศิลปวัฒนธรรมร่วมกับชุมชน ส่งผลให้นักท่องเที่ยวมีความจดจำ ประทับใจ และมีความเข้าใจอย่างลึกซึ้งในชุมชนท่องเที่ยว จึงจะสามารถสร้างความโดดเด่น แปลกใหม่ และดึงดูดใจนักท่องเที่ยวให้มาท่องเที่ยวได้ เพื่อเพิ่มมูลค่าและศักยภาพในการแข่งขันด้านการท่องเที่ยว

เอกสารอ้างอิง

กรมการท่องเที่ยว กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2566). ประกาศกรมการท่องเที่ยว เรื่องรายชื่อโฮมสเตย์ที่ได้รับการรับรองมาตรฐานโฮมสเตย์ไทย ประจำปี พ.ศ. 2566. กรมการท่องเที่ยว กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา.

ชาย โพธิสิตา. (2559). ศาสตร์และศิลป์แห่งการวิจัยเชิงคุณภาพ. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้ง.

เทิดชาย ช่วยบำรุง. (2554). ภูมิปัญญาเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น เชิงสร้างสรรค์. วิทยาลัยพัฒนาการปกครองท้องถิ่น สถาบันพระปกเกล้า.

นุชนารถ รัตนสุวงศ์ชัย ศุศราภรณ์ แต่งตั้งลำ และภูริวัจน์ เดชอุ่ม. (2566). พฤติกรรมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ของนักท่องเที่ยวชาวไทยในจังหวัดชัยนาท สิงห์บุรี และลพบุรี. วารสารวิชาการการท่องเที่ยวไทยนานาชาติ, 19(1), 37-73.

บุญเลิศ จิตตั้งวัฒนา. (2557). พฤติกรรมนักท่องเที่ยว: Tourist Behavior. พิมพ์ครั้งที่ 2, กรุงเทพฯ: เฟริ์นข้าหลวง พริ้นติ้วแอนด์พับลิชชิ่ง.

เบญจรงค์ พื้นสะอาด. (2566). แนวทางการจัดการการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์บนฐานทุนทางสังคม และทุนทางวัฒนธรรมของชุมชนเกาะเกร็ด จังหวัดนนทบุรี. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 10(7), 130-138.

พจนา สวนศรี และสมภพ ยี่จอหอ. (2556). คู่มือมาตรฐานการท่องเที่ยวโดยชุมชน. พิมพ์ครั้งที่ 1, เชียงใหม่: หจก.วนิดาการพิมพ์.

ภูริวัจน์ เดชอุ่ม. (2556). การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์: กรอบแนวคิดสู่แนวทางปฏิบัติสำหรับประเทศไทย. Silpakorn University Journal, 33(2), 331-366.

วิภารัตน์ พลายแก้ว. (2567). การพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวโดยชุมชนตำบลบางสวรรค์ อำเภอพระแสง จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 41(2), 28-57.

ศิริพร เพ็งจันทร์ และปทิดา โมราศิลป์. (2566). ทุนทางสังคม: การจัดการการท่องเที่ยวบนฐานชุมชนเชิงสร้างสรรค์ กรณีศึกษา เมืองโบราณเวียงสระ อำเภอเวียงสระ จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารการเมืองการปกครอง, 13(1), 110-133.

ศูนย์ประสานงานเครือข่ายการท่องเที่ยวโดยชุมชน. (2560). การท่องเที่ยวโดยชุมชนการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน. รายงานภาวะเศรษฐกิจท่องเที่ยว. กรุงเทพฯ: กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา.

สำนักสนับสนุนขบวนองค์กรชุมชน สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน. (2558). คู่มือสนับสนุนการพัฒนาระบบเศรษฐกิจและทุนชุมชน. สำนักสนับสนุนขบวนองค์กรชุมชน สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน)

สุดแดน วิสุทธิลักษณ์ และคณะ. (2555). ท่องเที่ยวสร้างสรรค์: เครื่องมือสำคัญนำไปสู่ชุมชนยั่งยืน. ในรายงานสืบเนื่องจากการประชุมวิชาการระดับชาติ “ธรรมศาสตร์วิจัย”.

องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน. (2562). คู่มือกระบวนการพัฒนาและยกระดับกิจกรรมท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ Creating Creative Tourism Toolkit. กรุงเทพฯ: บริษัท บุ๊คพลัส พับลิชชิ่ง จำกัด.

องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน. (2558). การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ Creative Tourism. กรุงเทพฯ: บริษัท โคคูน แอนด์ โค จำกัด.

Akdemir, H., Sousa de São José, J., & Rodrigues Gonçalves, A. (2023). Empirical Research on Creative Tourism: A Systematic Review. Revista Turismo & Desenvolvimento, 41, 531-550. https://doi.org/10.34624/rtd.v41i0.30537

Carvalho, R., Costa, C., & Ferreira, A. M. (2024). Multidimensional Benefits of Creative Tourism: A Network Approach. Urban Science, 8(4), 1-23. https://doi.org/10.3390/urbansci8040196

Hikitenko, B., Voronkova, V., Oleksenko, R., Oypich, O. O., Marchenko, O., Postol, A., Romanіuk, I., Salnikova, M., & Harbar, H. (2024). Innovative Model of Creative Tourism as a Factor of Sustainable Development in the Context of Modern Challenges. South Eastern European Journal of Public Health, 59–65. https://doi.org/10.70135/seejph.vi.1905

Richards, G. and Raymond, C. (2008). “Creative tourism and local development.” In Creative tourism, a global conversation: how to provide unique creative experiences for travelers worldwide, ed. by Wurzburger, R., Aageson, T., Pattakos, A., and Pratt, Santa Fe. New Mexico: Sunstone Press.

Richards, G., & Raymond, C. (2000). Creative Tourism. ATLAS News, 23(8), pp. 16-20.

Rusiawan, W., & Wijayanti, S. (2024). Impact Assessment of Cultural Events on Tourism and Creative Economy Sector. Jurnal Kepariwisataan, 8(2), 222–248. https://doi.org/10.34013/jk.v8i2.1738

Salman, D., & Uygur, D. (2010). Creative Tourism and Emotional Labor: An Investigatory Model of Possible Interactions. International Journal of Culture, Tourism, and Hospitality Research, 4(3), 186-197.

Wurzburger, Rebecca, et al. (Eds.). (2009). Creative tourism, a global conversation. Santa fe, NM: Sunstone.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-06-02

รูปแบบการอ้างอิง

คงขาว พ. (2025). การพัฒนากิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์จากทุนชุมชน ชุมชนท่องเที่ยวบ้านหว้าน ตำบลน้ำคำ อำเภอเมืองศรีสะเกษ จังหวัดศรีสะเกษ. Interdisciplinary Academic and Research Journal, 5(3), 1065–1080. https://doi.org/10.60027/iarj.2025.286299

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ