การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างบรรยากาศโรงเรียนและการตกเป็นเหยื่อของนักเรียนในสถานศึกษาเอกชน จังหวัดราชบุรี

สุธาสินี สมบูรณ์ทรัพย์; ทวีศิลป์  กุลนภาดล

doi:10.60027/iarj.2025.286125

ผู้แต่ง

สุธาสินี สมบูรณ์ทรัพย์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ https://orcid.org/0000-0002-2193-3403
ทวีศิลป์ กุลนภาดล คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ https://orcid.org/0009-0001-0249-2921

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2025.286125

คำสำคัญ:

บรรยากาศโรงเรียน, การตกเป็นเหยื่อของนักเรียน

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: บรรยากาศการเรียนที่ดีในโรงเรียนเอกชนช่วยส่งเสริมความเป็นอยู่ที่ดีและความสำเร็จทางวิชาการของนักเรียน ส่งเสริมการมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคมที่ดี ในทางกลับกัน การตกเป็นเหยื่อส่งผลกระทบเชิงลบต่อสุขภาพทางอารมณ์ ผลการเรียน และความรู้สึกปลอดภัยโดยรวมของนักเรียน ทำให้ประโยชน์ที่ตั้งใจไว้ของโรงเรียนเอกชนลดลง การวิจัยชิ้นนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อศึกษาระดับบรรยากาศโรงเรียน ในสถานศึกษาเอกชนจังหวัดราชบุรี (2) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างบรรยากาศโรงเรียนกับการตกเป็นเหยื่อของนักเรียนในสถานศึกษาเอกชนจังหวัดราชบุรี (3) เพื่อสร้างสมการพยากรณ์บรรยากาศโรงเรียนส่งผลต่อการตกเป็นเหยื่อของนักเรียนในสถานศึกษาเอกชนจังหวัดราชบุรี

ระเบียบวิธีการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างในงานวิจัยครั้งนี้ ได้แก่ ผู้บริหารและครูในสถานศึกษาเอกชน จังหวัดราชบุรี ปีการศึกษา 2566 จำนวน 345 คน ได้จากการกำหนดตามตารางเครจซีและมอร์แกน จากนั้นสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้น โดยแบ่งตามตำแหน่งการทำงานเป็นชั้น เครื่องมือที่ใช้ในงานวิจัย เป็นแบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าความเที่ยงตรงของแบบสอบถาม อยู่ระหว่าง 0.80 - 1.00 มีค่าความเชื่อมั่นของบรรยากาศโรงเรียนเท่ากับ .954 และค่าความเชื่อมั่นของการตกเป็นเหยื่อของนักเรียนเท่ากับ .954 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน สหสัมพันธ์พหุคูณ และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบวิธีการคัดเลือกเข้า

สรุปผล : ผลการวิจัยพบว่า 1) ระดับบรรยากาศโรงเรียนของสถานศึกษาเอกชน จังหวัดราชบุรีโดยภาพรวม อยู่ในระดับมากที่สุด 2) บรรยากาศโรงเรียนโดยรวม มีความสัมพันธ์ในทางแปรผกผันกับการตกเป็นเหยื่อของนักเรียนในสถานศึกษาเอกชน จังหวัดราชบุรี อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยมีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ ระหว่าง -.290 ถึง -.186 แสดงว่าตัวแปรทั้งสอง มีความสัมพันธ์กันในระดับ ต่ำ 3) บรรยากาศโรงเรียนโดยรวมส่งผลต่อการตกเป็นเหยื่อของนักเรียนในสถานศึกษาเอกชน จังหวัดราชบุรี อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยบรรยากาศโรงเรียนด้านความปลอดภัย มีอำนาจพยากรณ์การตกเป็นเหยื่อของนักเรียนในสถานศึกษาเอกชน จังหวัดราชบุรี ได้มากที่สุด ได้ร้อยละ 8.2 ส่วนตัวแปรด้านที่เหลือ ไม่มีอำนาจพยากรณ์การตกเป็นเหยื่อของนักเรียนในสถานศึกษาเอกชน จังหวัดราชบุรี

เอกสารอ้างอิง

ณัฐกร เทียนจันทร์. (2563). สาเหตุและปัจจัยที่ก่อให้เกิดพฤติกรรมรุนแรง ของนักศึกษาในกรุงเทพมหานคร. วารสารนวัตกรรมสังคม, 3(1), 79-92.

ณัฐฐานิษฐ์ ไชยคีรี. (2566). ความรุนแรงในโรงเรียน ปัญหาที่อาจไม่จบแค่ในโรงเรียน. กรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน. https://portal.djop.go.th/research/storage/files/4/บทความ/ความรุนแรงในโรงเรียนปัญหาที่อาจไม่จบแค่ในโรงเรียน%20%20ณัฐฐานิษฐ.pdf

ธนัทธวัฒน์ วรวัชรบวรชัย, สุภาภรณ์ ตั้งดำเนินสวัสดิ์, ปาจรีย์ นาคะประทีป และ จักษ์ จิตตธรรม. (2567). การบริหารความปลอดภัยในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา กรุงเทพมหานคร. วารสารวิชาการวิทยาลัยสันตพล, 10(1), 151-157.

ธีรภัทร กุโลภาส. (2560). ปัจจัยด้านบรรยากาศโรงเรียนที่ส่งผลต่อความสุขของนักเรียน: กรณีโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย. วารสารปัญญาภิวัฒน์, 9(2), 132-143.

นุธิดา ทวีชีพ. (2565). ผลของพฤติกรรมการกลั่นแกล้งในโรงเรียนที่มีต่อความผูกพันของนักเรียนระดับประถมศึกษา : การวิจัยแบบผสานวิธี. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา. DSpace Repository. https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/10229

แน่งน้อย เพ็งพันธ์. (2562). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในเขตปริมณฑลของกรุงเทพมหานคร. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. Kasetsart Library Catalog. https://kasetsart.idm.oclc.org/login?url=https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2562/nangnoi-bhe-all.pdf

แนวหน้า. (2567, 8 มีนาคม). สุดหดหู่! นร.หญิงม.2ถูกเพื่อนรุ่นพี่ 5 คนรุมทำร้ายเจ็บหนักถ่ายคลิปขู่ประจานว่อน. https://www.naewna.com/local/791928

บุญชม ศรีสะอาด. (2553). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 8 ed.). สุวีริยาสาส์น.

พิศุลี สร้อยโมรี. (2559). อิทธิพลภาวะผู้นำแบบผู้รับใช้บรรยากาศโรงเรียน และอัตลักษณ์โรงเรียนคาทอลิกที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียนคาทอลิกในเครืออัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. https://kasetsart.idm.oclc.org/login?url=https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2559/phisulee-sro-all.pdf

มิติ โอชสานนท์ และ วิมลทิพย์ มุสิกพันธ. (2563). ความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพความสัมพันธ์ของครูกับนักเรียน และการเห็นคุณค่าในตนเองของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 และ 6 กรณีศึกษาโรงเรียนราชวินิต. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 12(2), 140-155.

เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน. (2567). ซักซ้อมการดูแลรักษาความปลอดภัยในโรงเรียนเอกชน. https://opec.go.th/news/detail/1412

วัชรศักดิ์ สุดหล้า. (2560). การพัฒนาเครื่องมือวัดและส่งเสริมบรรยากาศโรงเรียนเพื่อสุขภาวะและความยึดมั่นผูกพันกับงานของครู: การวิจัยประสบการณ์ผู้ใช้. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ศรัญญา อิชิดะ. (2553). การศึกษาพฤติกรรมความรุนแรงของนักเรียนวัยรุ่น. ปริญญานิพนธ์ กศ.ม. (จิตวิทยาการแนะแนว)) -- มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. http://thesis.swu.ac.th/swuthesis/Gui_Cou_Psy/Saranya_I.pdf

ศึกษาธิการจังหวัดราชบุรี. (2567). การเตรียมความพร้อมเปิดภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2567. ศึกษาธิการจังหวัดราชบุรี.

สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ. (2567). รายงานและบทความวิชาการ. Retrieved from: https://www.niets.or.th/th/catalog/view/497

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2564). คู่มือการดำเนินงานความปลอดภัยสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน

สำนักอนามัยสิ่งแวดล้อม กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2552). คู่มือสิ่งแวดล้อมปลอดภัยในโรงเรียน (พิมพ์ครั้งที่ 2 ed.). สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.

สิรินาฎ วารินสุข, ไชยรัตน์ ปราณี, & สุพัฒนา หอมบุปผา. (2557). ปัจจัยสภาพแวดล้อมในโรงเรียนที่ส่งผลต่อพฤติกรรมด้านจิตสาธารณะ ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์. วารสารวิชาการเครือข่ายบัณฑิตศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏภาคเหนือ, 4(6), 85-100.

สุกัญญา พรน้อย. (2562). การพัฒนาตัวบ่งชี้ความปลอดภัยในโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา.

สุชีรา ใจหวัง. (2560). การศึกษาการจัดการความปลอดภัยในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 1. สารนิพนธ์ กศ.ม. (การบริหารและการจัดการการศึกษา) มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. http://thesis.swu.ac.th/swuthesis/Ed_Adm_M/Sucheera_C.pdf

สุภัทรา ภูษิตรัตนาวลี, อัจฉรา ธรรมาภรณ์, & จรรยา ทองจีน. (2567). ความรุนแรงและแนวทางการดำเนินงานป้องกันปัญหาความรุนแรงภายในโรงเรียนของโรงเรียนในเครือข่ายท่าชนะ 2 สังกัดสำนักงานเขตพื้นการศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานีเขต 2. วารสารเทคโนโลยีภาคใต้, 17(1), 91-99.

สุรไกร นันทบุรมย์. (2556). ผลของการใช้กิจกรรมลดอคติตามแนวคิดพหุวัฒนธรรมศึกษาที่มีต่อความเข้าใจในความหลากหลายทางเชื้อชาติ ศาสนาและวัฒนธรรมในประชาคมอาเซียนของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุวภัทร์ แก้วกล้า. (2554). ปัจจัยที่ส่งผลต่อปัญหาการเรียนของนักเรียนช่วงชั้นที่ 2 โรงเรียนวัดเมธังกาวาส (เทศรัฐราษฎร์นุกูล) จังหวัดแพร่. ปริญานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

อุษาวดี โคตรคำภา, ประวิต เอราวรรณ, & ไพบูลย์ บุญไชย. (2555). พฤติกรรมการใช้ความรุนแรงในกลุ่มนักเรียนหญิงระดับมัธยมศึกษา. วารสารการวัดผลการศึกษา, 17(1), 343-353.

A., G. N., A., P. D., & Larson Alvin, O. (2014). School climate and bullying victimization: a latent class growth model analysis. School psychology quarterly: the official journal of the Division of School Psychology, American Psychological Association, 29(3), 256-271.

Attar-Schwartz, S. (2009). Peer Sexual Harassment Victimization at School: The Roles of Student Characteristics, Cultural Affiliation, and School Factors. American Journal of Orthopsychiatry, 79, 407-420. https://doi.org/10.1037/a0016553.

Bradshaw, C. P., Sawyer, A. L., & O'Brennan, L. M. (2009). A social disorganization perspective on bullying-related attitudes and behaviors: The influence of school context. American Journal of Community Psychology, 43(3-4), 204–220. https://doi.org/10.1007/s10464-009-9240-1

Chun, C., Chunyan, Y., Meiki, C., & Jimerson Shane R. (2020). Association between school climate and bullying victimization: Advancing integrated perspectives from parents and cross-country comparisons. School Psychology, 35(5), 311-320. https://doi.org/10.1037/spq0000405

Cixin, W., Dengting, B., M., R. A.-S., Li, L. J., Kathryn, S., & Anh Do Kieu. (2018). School climate, victimization, and mental health outcomes among elementary school students in China. School Psychology International, 39(6), 587-605. https://doi.org/10.1177/0143034318805517

Cohen, J., McCabe, E. M., Michelli, N. M., & Pickeral, T. (2009). School Climate: Research, Policy, Practice, and Teacher Education. Teachers College Record, 111(1), 180-213. https://doi.org/10.1177/016146810911100108

Cronbach, L. J. (1990). Essentials of psychological testing (5th ed ed.). Harper Collins Publishers.

Gregory, A., Cornell, D., Fan, X., Sheras, P., Shih, T.-H., & Huang, F. (2010). Authoritative School Discipline: High School Practices Associated with Lower Bullying and Victimization. Journal of Educational Psychology, 102, 483-496. https://doi.org/10.1037/a0018562

Jocelyn Yao, & B.S. (2021). The Relationships Between School Climate, Peer Victimization and Psychosocial Adjustment in China. University of Maryland. Retrieved from: https://education.umd.edu/media/16014/download?attachment

Kathryn, S., Qianyu, Z., Wang, C., & Dengting, B. (2021). Relations Among Peer Victimization, Aggression, and School Climate Among Elementary School Students in China. School Psychology Review, 53, 1-13. https://doi.org/10.1080/2372966X.2021.1898290

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.

National Multicultural Education Center. (2020). ความรุนแรงในโรงเรียน การป้องกัน และการแก้ไข. Retrieved from: https://www.gne.go.kr/upload_data/board_data/BBS_0000300/160522737623397.pdf

PPTV Online. (2563). แฉพฤติกรรม “ครูจุ๋ม” ใช้สารพัดวิธี ทำร้ายเด็ก. Retrieved from: https://www.pptvhd36.com/news/ประเด็นร้อน/133989

PPTV Online. (2566). ผลสำรวจพบเด็ก-เยาวชนเคยถูกบูลลี่ถูกกลั่นแกล้งในโรงเรียนสูง! Retrieved from: https://www.pptvhd36.com/health/news/4077

PPTV Online. (2567). ดราม่ารร.ดังย่านศรีราชา! เพื่อนแกล้ง "เหยียบหัว-ถ่มน้ำลายใส่. Retrieved from: https://www.pptvhd36.com/news/สังคม/217599

Thai PBS. (2566). "บูลลี่"ในโรงเรียนต้นเหตุเด็ก 15 ผูกคอเสียชีวิต. Retrieved from: https://www.thaipbs.or.th/news/content/323809

Thapa, A., Cohen, J., Guffey, S., & Higgins-D’Alessandro, A. (2013). A Review of School Climate Research. Review of Educational Research, 83(3), 357-385. https://doi.org/10.3102/0034654313483907

Thapa, A., Cohen, J., Higgins‐D'alessandro, A., & Guffey, S. (2012). SCHOOL CLIMATE RESEARCH SUMMARY: August 2012. National School Climate Center, School Climate Brief, Number 3, August 2012.

UNESCO. (2023, April 20). What you need to know about school violence and bullying. https://www.unesco.org/en/articles/what-you-need-know-about-school-violence-and-bullying.