ความสัมพันธ์ระหว่างความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษากับแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครู ในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานนทบุรีเขต 2

อุมารัตน์  เหลือรักษ์; ศิริพงษ์  เศาภายน

doi:10.60027/iarj.2025.285547

ผู้แต่ง

อุมารัตน์ เหลือรักษ์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง https://orcid.org/0009-0004-8850-2706
ศิริพงษ์ เศาภายน คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง https://orcid.org/0009-0008-1945-4623

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2025.285547

คำสำคัญ:

ความฉลาดทางอารมณ์, แรงจูงใจในการปฏิบัติงาน, ความสัมพันธ์

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารถือเป็นเครื่องมือสำคัญในการขับเคลื่อนและการบริหารสถานศึกษา ดังนั้นผู้บริหารสถานศึกษาจะต้องโน้มน้าวให้ครูมีแรงจูงใจในการปฏิบัติงานด้วยความเต็มใจ อย่างเต็มศักยภาพ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษาในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานนทบุรีเขต 2 2) เพื่อศึกษาแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานนทบุรีเขต 2 3) เพื่อหาความสัมพันธ์ระหว่างความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษากับแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานนทบุรีเขต 2

ระเบียบวิธีวิจัย: ประชากรที่ใช้ในการวิจัยในครั้งนี้ ได้แก่ ครูในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานนทบุรีเขต 2 ปีการศึกษา 2567 จากโรงเรียนจำนวนทั้งหมด 63 โรงเรียน จำนวน 1,551 คน ได้กลุ่มตัวอย่างจำนวน 306 คน และใช้วิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน สถิติที่ใช้ คือ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน

ผลการวิจัย: 1) ความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษาในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานนทบุรีเขต 2 โดยรวมอยู่ในระดับมาก และเมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ด้านที่มีค่าเฉลี่ยมากที่สุด คือ ด้านการสร้างแรงจูงใจให้ตนเอง รองลงมา คือ ด้านการมีทักษะสังคม ด้านการรับรู้ความรู้สึกผู้อื่น ด้านการควบคุมตนเอง และด้าน การตระหนักรู้อารมณ์ตนเอง ตามลำดับ 2) แรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานนทบุรีเขต 2 โดยรวมอยู่ในระดับมาก และเมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ด้านที่มีค่าเฉลี่ยมากที่สุด คือ ความสำเร็จของงาน รองลงมา คือ ลักษณะงาน การได้รับการยอมรับนับถือ และความก้าวหน้าในตำแหน่งงาน ตามลำดับ 3) ความสัมพันธ์ระหว่างความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษากับแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครู โดยรวม มีความสัมพันธ์เชิงบวกอยู่ในระดับสูง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01

สรุปผล: ความฉลาดทางอารมณ์ที่สูงของผู้บริหารโรงเรียน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านทักษะทางสังคมและแรงจูงใจในตนเอง จะสร้างสภาพแวดล้อมที่สนับสนุนซึ่งเพิ่มแรงจูงใจของครู โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการบรรลุผลสำเร็จในการทำงาน ความสำคัญของการเป็นผู้นำที่มีความฉลาดทางอารมณ์ในการส่งเสริมความกระตือรือร้นของครูและความสำเร็จโดยรวมของโรงเรียนนั้นได้รับการเน้นย้ำโดยความสัมพันธ์เชิงบวกที่มั่นคงนี้

เอกสารอ้างอิง

จีรนันท์ จันทร์เจ็ก. (2564). การศึกษาความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 3. การค้นคว้าอิสระครุศาสตรมหาบัณฑิต: มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.

ชาปิยา สิมลา. (2563). ความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารกับคุณภาพชีวิตในการทำงานของครูสังกัดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรสาคร. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ณัฐดนัย ไทยถาวร. (2561). แรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูประถมศึกษาจังหวัดสระบุรี. วิทยานิพนธ์ศึกษา ครุศาสตรมหาบัณฑิต: มหาวิทยาลัยราชมงคลธัญบุรี

ธนพรรธ อนุเวช. (2564). แนวทางการสร้างเสริมแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษามัธยมศึกษาร้อยเอ็ด. ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

ธีราภรณ์ ธะนะหมอก. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษากับแรงจูงใจ ในการปฏิบัติงานของครูในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชีมาเขต 4. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต: มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา.

นูรียะห์ หะแว. (2564). พฤติกรรมผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษากับแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษายะลาเขต 2. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา, มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.

ปฐมวิทย์ วิธิรวาท. (2565). ความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยาเขต1. การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต: มหาวิทยาลัยพะเยา.

ปวีณา บุศยรัตน์. (2565). ความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษาตามการรับรู้ของครูผู้สอนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตราด. ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา, มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี.

พัชรี พันธุ์แตงไทย. (2564). แรงจูงใจที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของบุคลากรสายสนับสนุนมหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์. วิทยานิพนธ์หลักสูตรบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต: มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์.

รัฐพล วงศาโรจน์. (2565). แรงจูงใจในการปฏิบัติงานของบุคลากรภาครัฐที่ส่งผลให้เกิดสมรรถนะในการสร้างสรรค์นวัตกรรม กรณีศึกษา: สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ(องค์การมหาชน). สารนิพนธ์ปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ริฟอรรถ ยะโกะ (2564). ขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติงานของครูในอำเภอจะแนะ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานราธิวาสเขต 3. การค้นคว้าอิสระ ครุศาสตรมหาบัณฑิต: มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.

วรรษพร อยู่ข้วน และคณะ. (2566). ความฉลาดทางอารมณ์ในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระนอง. วารสารวิจัยธรรมศึกษา, 6(1), 195-196.

วัชริศ เจริญกุล. (2563). แรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูโรงเรียนบ้านยางสูง. การค้นคว้าอิสระ ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานนทบุรี เขต 2. (2566). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐานระยะ 5 ปี (พ.ศ.2566-2570). Retrieved on October 1, 2024 from: https://drive.google.com/file/d/1tjcpOI-l0wXE7iWK5lCg3N30xuV-PPsL/view

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2567). เรื่องนโยบายและจุดเน้นของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาชั้นพื้นฐานประจำปีงบประมาณพ.ศ.2567–2568. Retrieved on October 1, 2024 from: https://www.obec.go.th

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่สิบสาม (พ.ศ. 2566 - 2570. กรุงเทพฯ. สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. Retrieved on October 1, 2024 from: https://www.nesdc.go.th/article_attach/article_file_20230307173518.pdf

สุจิรา ถาปันแก้ว. (2565). แรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสกลนคร. ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา, มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

สุภารัตน์ กุลโชติ. (2566). แรงจูงใจที่ส่งผลต่อประสิทธิผลในการปฏิบัติงานของบุคลากรสังกัดเทศบาลนครหาดใหญ่จังหวัดสงขลา. สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

อนุพล สนมศรี. (2565). ความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อบรรยากาศองค์การในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนมเขต 2. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

อรกช ไมตรี. (2564). กระบวนการพัฒนาแบบบันทึกอารมณ์เพื่อเสริมสร้างความฉลาดทางอารมณ์ของครูในระดับชั้นมัธยมศึกษา. การค้นคว้าอิสระ ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2018). Research Methods in Education. (8th ed). London: Routledge.

Goleman, D. (2013). Focus: The hidden driver of excellence. HarperCollins Publishers.