บทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาในการดำเนินงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสงขลา เขต 3

ฟาตียะห์ บาซอสิดิก; อริสรา  บุญรัตน์

doi:10.60027/iarj.2025.285537

ผู้แต่ง

ฟาตียะห์ บาซอสิดิก คณะศึกษาศาสตร์และศิลปะศาสตร์ มหาวิทยาลัยหาดใหญ่ https://orcid.org/0009-0008-2473-6051
อริสรา บุญรัตน์ คณะศึกษาศาสตร์และศิลปะศาสตร์ มหาวิทยาลัยหาดใหญ่ https://orcid.org/0009-0005-3939-7361

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2025.285537

คำสำคัญ:

บทบาทผู้บริหาร, งานประกันคุณภาพ, สถานศึกษา

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การประกันคุณภาพการศึกษาภายในเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการบริหารการศึกษาที่ต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่อง ผู้บริหารสถานศึกษาในฐานะเป็นผู้นำในสถานศึกษาจึงเป็นบุคคลที่มีบทบาทสำคัญและมีส่วนรับผิดชอบต่อการจัดการศึกษาให้บรรลุเป้าหมายตามวัตถุประสงค์ตามมาตรฐานการจัดการศึกษาอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล การวิจัยครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ระดับบทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาในการดำเนินงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา 2) เปรียบเทียบบทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาในการดำเนินงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา 3) รวบรวมข้อเสนอแนะบทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาในการดำเนินงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา

ระเบียบวิธีการวิจัย: กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสงขลา เขต 3 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 128 คน โดยผู้วิจัยใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นชนิดสัดส่วนตามขนาดของสถานศึกษาจากนั้นใช้วิธีการสุ่มแบบอย่างง่ายโดยการจับสลาก เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบเอฟ

ผลการวิจัย: 1) บทบาทของผู้บริหารสถานศึกษากับการดำเนินงานประกันคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษา อยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านที่มีค่าเฉลี่ยมากที่สุดคือ ด้านดำเนินงานตามแผนพัฒนาการจัดการศึกษาของสถานศึกษา รองลงมาคือ ด้านจัดทำรายงานผลการประเมินตนเอง และน้อยที่สุด คือ ด้านประเมินผลและตรวจสอบคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษาและด้านติดตามผลการดำเนินงานเพื่อพัฒนาสถานศึกษาให้มีคุณภาพตามมาตรฐานการศึกษา 2) การเปรียบเทียบบทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาในการดำเนินงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา จำแนกตามประสบการณ์การทำงาน และขนาดสถานศึกษา พบว่า ประสบการณ์การทำงาน และขนาดสถานศึกษา ที่แตกต่างกัน มีบทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาในการดำเนินงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่กำหนดไว้ที่ 0.05 และ 3) ข้อเสนอแนะบทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาในการดำเนินงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา ควรมีการกำหนดมาตรฐานให้ตรงตามบริบทของชุมชนและดำเนินงานตามมาตรฐานสถานศึกษา มีการประชุมวางแผน การปรับให้สอดคล้องกับบริบทของสถานศึกษา ให้มีความยืดหยุ่น เหมาะสมกับศักยภาพของนักเรียนในแต่ละพื้นที่ที่อาจมีความแตกต่างกันไป

สรุปผล: ความแตกต่างในบทบาทของผู้บริหารขึ้นอยู่กับประสบการณ์และขนาดของสถานศึกษา ดังนั้น การกำหนดมาตรฐานการศึกษาที่สอดคล้องกับบริบทของโรงเรียน โดยการพัฒนาระบบติดตามและประเมินผลที่เป็นระบบ รวมถึงการเสริมสร้างความร่วมมือระหว่างผู้บริหาร ครู และชุมชน จึงเป็นแนวทางในการขับเคลื่อนระบบประกันคุณภาพให้สอดคล้องกับมาตรฐานการศึกษาแห่งชาติและการเปลี่ยนแปลงของสังคมในอนาคต

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2562. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ คุรุสภาลาดพร้าว.

กิตติยา พิลาจันทร์. (2563). การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการมีส่วนร่วมในการบริหารสถานศึกษาของครูผู้สอนกับการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 20. วารสารวิชาการวิทยาลัยสันตพล, 6(2), 52 –100.

โกสินธุ์ สมุทรกลาง. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างการบริหารแบบมีส่วนร่วมกับการดําเนินงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาเอกชนสังกัดสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดนครราชสีมา.วารสารวิชาการสถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ, 8(1), 213-226.

จารุวรรณ บกสวัสดิ์.(2564).บทบาทการมีส่วนร่วมของครูในการดำาเนินการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา ของโรงเรียนในสังกัดสำานักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 1 กลุ่ม 2 กรุงเทพมหานคร.วารสารศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 8(1),130-131.

จิณณวัตร ปะโคทัง. (2562). ภาวะผู้นำยุคดิจิทัล สำหรับผู้บริหารสถานศึกษามืออาชีพ. อุบลราชธานี: ศิริธรรมออฟเซ็ท.

ชัยยนต์ เพาพาน. (2561). ภาวะผู้นำทางการศึกษาและนวัตกรรมกาทางการบริหาร กระบวนทัศน์ใหม่ในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 2). ขอนแก่น: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

ธีรศักดิ์ อุปรมัย, อุปไมย อธิชัย และสุชาติ บางวิเศษ. (2563). การบริหารและการจัดการศึกษาสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน. พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร.

นารีรัตน์ คณาจันทร์. (2563). ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษา จังหวัดหนองบัวลำภู. วารสารวิชาการวิทยาลัยสันตพล, 6(2), 152-161.

บุญชม ศรีสะอาด และคณะ. (2558). พื้นฐานการวิจัยการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 7). กาฬสินธุ์: ตักสิลาการพิมพ์.

ประสพชัย พสุนนท์. (2557). การกำหนดขนาดตัวอย่างตามแนวทาง Krejcie and Morgan (1970) ในการวิจัยเชิงปริมาณ. วารสารวิชาการศิลปศาสตร์ประยุกต์, 7(2), 112 – 120.

เพ็ญจันทร์ สินธุเขต. (2560). การศึกษายุคนี้(ยุคดิจิทัล): Thailand 4.0. การประชุมวิชาการระดับชาติครั้งที่ 3. การประชุมจัดโดย คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง.

ภาณุวัฒน์ เหมนวล. (2563). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ของผู้บริหารสถานศึกษากับการดำเนินงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 32. วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฎบุรีรัมย์.

รณยุทธ สังสุทธิ์. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยการบริหารกับการดำเนินงานประกันคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชพฤกษ์, 8(2), 345-362.

ลดาวัลย์ ตั้งมั่น (2561). การดำเนินการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 4 จังหวัดปทุมธานี. วิทยานินพ์คณะครุศาสตร์อุตสาหกรรม สาขาวิชาการบริหารการศึกษา: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.

เลอศักดิ์ ตามา. (2564). ภาวะผู้นำยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการดำเนินงานระบบประกันคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 22. วารสารรัชต์ภาคย์, 15(38), 1 – 13.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสงขลาเขต 3. (2566). ข้าราชการครูโรงเรียนในเขตพื้นที่อำเภอเทพา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสงขลาเขต 3. สงขลา: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสงขลาเขต 3.

สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2563). การประกันคุณภาพ. Retrieved February 22, 2024, from: http://www.royin.go.th/?knowledges=การประกันคุณภาพ-22-พฤศจ

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). เอกสารการบรรยายพิเศษ มาตรฐานการศึกษา สู่การยกระดับคุณภาพคนไทย 4.0. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักทดสอบทางการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2563). แนวทางการพัฒนาระบบการประกันคุณภาพการศึกษา ตามกฎกระทรวงการประกัน คุณภาพการศึกษา พ.ศ. 2561.กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจำกัด เอ็น.เอ.รัตนะเทรดดิ้ง.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.