ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเป็นโรงเรียนคุณภาพตามนโยบาย 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5

ครองขวัญ สุจารี; บรรจบ  บุญจันทร์

doi:10.60027/iarj.2025.284878

ผู้แต่ง

ครองขวัญ สุจารี มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา https://orcid.org/0009-0004-4225-0398
บรรจบ บุญจันทร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา https://orcid.org/0000-0003-0644-6874

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2025.284878

คำสำคัญ:

ปัจจัย, โรงเรียนคุณภาพ, นโยบาย 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์ : โรงเรียนคุณภาพ พิจารณาได้จาก นักเรียนมีคุณธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ หลักสูตรสถานศึกษาและกระบวนการจัดการเรียนรู้ อาคารสถานที่ บรรยากาศ และสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ โรงเรียนกับชุมชนร่วมมือกันจัดการศึกษา ครูและบุคลากรได้รับการพัฒนาอย่างมีคุณภาพ โรงเรียนมีผลงานดีเด่นเป็นที่ยอมรับ ดังนั้นการสร้างโรงเรียนคุณภาพจะต้องมีความพร้อมในการจัดการเรียนการสอน มีอุปกรณ์และสิ่งอำนวยความสะดวกที่เอื้อต่อการเรียนรู้ มีความพร้อมด้านบุคลากร และสิ่งเสริมให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมในการจัดกระบวนการเรียนรู้ให้กับผู้เรียน การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการเป็นโรงเรียนคุณภาพตามนโยบาย 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ 2) ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการเป็นโรงเรียนคุณภาพตามนโยบาย 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ และ 3) พยาการณ์ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเป็นโรงเรียนคุณภาพตามนโยบาย 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ

ระเบียบวิธีวิจัย : การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง เป็นผู้บริหารสถานศึกษาและครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5 จำนวน 331 คน ซึ่งได้มาโดยการสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิ โดยใช้อำเภอที่ตั้งของโรงเรียนเป็นชั้นภูมิในการสุ่มตามสัดส่วน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าความเที่ยงตรง (IOC) ระหว่าง 0.80-1.00 ค่าความเชื่อมั่นแบบสอบถาม เท่ากับ 0.95 สถิติที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และการถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน

ผลการวิจัย: พบว่า 1) ระดับการเป็นโรงเรียนคุณภาพตามนโยบาย 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า อยู่ในระดับมากทุกด้าน โดยด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด คือ บรรยากาศองค์การที่ดี รองลงมา คือ ผู้เรียนมีคุณภาพตามมาตรฐาน 2) ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเป็นโรงเรียนคุณภาพตามนโยบาย 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ส่วนใหญ่อยู่ในระดับมาก โดยด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด คือ การบริหารจัดการ รองลงมา คือ การมีส่วนร่วม 3) ปัจจัยด้านการนำองค์การ ปัจจัยด้านสภาพแวดล้อม และปัจจัยด้านการมีส่วนร่วม มีอิทธิพลร่วมกันต่อการเป็นโรงเรียนคุณภาพตามนโยบาย 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยปัจจัยที่มีอิทธิพลสูงที่สุด คือ ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม รองลงมาคือ ปัจจัยด้านการนำองค์การ และปัจจัยด้านการมีส่วนร่วม ตามลำดับ สามารถอธิบายความแปรปรวนการเป็นโรงเรียนคุณภาพตามนโยบาย 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ ได้ร้อยละ 71.20 และได้นำค่าสัมประสิทธิ์ของตัวแปรพยากรณ์มาเขียนสมการพยากรณ์ในรูปคะแนนดิบและคะแนนมาตรฐานได้ดังนี้

สมการพยากรณ์ในรูปคะแนนดิบ = 0.391 + 0.461X₂ + 0.245X₁ + 0.186X₄

สมการพยากรณ์ในรูปคะแนนมาตรฐาน _y = 0.475X₂ + 0.312X₁ + 0.195X₄

สรุปผล: ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเป็นโรงเรียนคุณภาพตามนโยบาย 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก โดยปัจจัยการบริหารจัดการ การมีส่วนร่วม การนำองค์การ สภาพแวดล้อม และการมีส่วนร่วม มีอิทธิพลร่วมกันต่อการเป็นโรงเรียนคุณภาพตามนโยบาย 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยปัจจัยที่มีอิทธิพลสูงที่สุด คือ ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม รองลงมาคือ ปัจจัยด้านการนำองค์การ และปัจจัยด้านการมีส่วนร่วม ตามลำดับ สามารถอธิบายความแปรปรวนการเป็นโรงเรียนคุณภาพตามนโยบาย 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ ได้ร้อยละ 71.20

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2567). หนังสือที่ระลึกคล้ายวันสถาปนากระทรวงศึกษาธิการ ครบรอบ 132 ปี “เรียนดี มีความสุข” (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.

ขวัญพิชชา มีแก้ว. (2562). การบริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจันทบุรี. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต: มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.

ชัชวาล วันเลิศ. (2560). คุณลักษณะผู้บริหารมืออาชีพที่ส่งผลต่อโรงเรียนคุณภาพ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 19. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

ทนงศักดิ์ คุ้มไข่น้ำ. (2559). ความเสมอภาคทางการศึกษาในสังคมไทย: ประเด็นปัญหาและทางออกจากการ สังเคราะห์งานวิจัยภายใต้กรอบการวิจัย ความเท่าเทียมด้านโอกาสและความเสมอภาคทางการศึกษาขั้นพื้นฐานของ สกว. ฝ่ายชุมชนและสังคม. วารสารบัณฑิตศึกษา, 13 (61), 1-10.

ทรงพล เจริญคำ. (2562). รูปแบบการบริหารเพื่อพัฒนาสู่โรงเรียนคุณภาพของโรงเรียนพระยามนธาตุราชศรีพิจิตร์สำนักงานเขตบางบอน กรุงเทพมหานคร. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี, 7(2), 11-24.

ทิวัตถ์ ศรีดำรงค์. (2563). การบริหารสถานศึกษาสู่การเป็นโรงเรียนคุณภาพ : การศึกษาทฤษฎีฐานราก.วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต: มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.

ธนพล สราญจิตร์. (2558). ปัญหาความยากจนในสังคมไทย. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัย อีสเทิร์นเอเชีย ฉบับสังคมศาสตร์ และมนุษยศาสตร์, 5 (2), 12-21.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น ฉบับปรับปรุงใหม่ (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.

บุญส่ง องอาจ. (2565). องค์ประกอบของโรงเรียนคุณภาพและปัจจัยที่ส่งผลต่อการเป็นโรงเรียนคุณภาพสำหรับสถานศึกษาขนาดเล็กของรัฐ. วารสารรัชต์ภาคย์, 16(46), 544-559.

ประจักษ์พงษ์ วรรณโชติ. (2559). การพัฒนารูปแบบการบริหารโรงเรียนมัธยมศึกษาประจำตำบลให้เป็นโรงเรียนคุณภาพ โดยกลยุทธ์การปฏิบัติที่เป็นเลิศ. วารสารการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยบูรพา, 10(1), 46-57.

รัชพร เลี้ยงประเสริฐ. (2562). สร้างเมืองยุติธรรมผ่านการจัดการศึกษา. วารสารสถาบันพระปกเกล้า, 12(1), 113-131.

วิจารณ์ พานิช. (2557). การจัดการความรู้ในระดับประเทศ. วารสารเพื่อการเพิ่มผลผลิต, 9(2), 80-86.

สมโภชน์ นพคุณ. (2551). การบริหารงานสู่ความเป็นเลิศ. ข่าวนักบริหาร, 10(2), 17-22.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5. (2567). นโยบายและจุดเน้นของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5. สืบค้นเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2567 จากhttp://www.korat5.go.th/data_14627.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2567). โครงการ 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ สร้างโอกาสให้นักเรียนเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพ สืบค้นเมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 2567 จาก https://www.obec.go.th/archives/975321.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 – 2579. กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค.

สำนักทดสอบทางการศึกษา. (2560). คู่มือการประเมินสถานศึกษาเพื่อรับรางวัลพระราชทานระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

สุดาวรรณ เครือพานิช. (2560). โรงเรียนดีมีคุณภาพ. วารสารวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ, 9(4), 4-12.

สุรศักดิ์ ปาเฮ. (2563). ผู้บริหารกับการสร้างคุณภาพโรงเรียนสู่ความเป็นเลิศ. วารสารวิชาการ, 3(10), 6-12.

สุรัฐ ศิลปอนันต์. (2555). กระบวนการปฏิรูปโรงเรียนที่มีประสิทธิภาพ. กรุงเทพฯ: ที.เจ.เจ.

อโนทัย ตรีวานิช. (2552). สถิติธุรกิจ (พิมพ์ครั้งที่ 4). ขอนแก่น: ขอนแก่นการพิมพ์.

อำรุง จันทวานิช. (2557). แนวทางการบริหารและการพัฒนาสถานศึกษาสู่...โรงเรียนคุณภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค.

อุษณีย์ สีแก้วตู้. (2561). โมเดลสมการโครงสร้างทักษะของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 ที่ส่งผลต่อโรงเรียนคุณภาพ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 2. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

Carina, S. (2023). Effects of characteristics of school quality on student performance in secondary school: A scoping review. European Journal of Educational Research, 12(2), 991-1013.

Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (1991). Education administration: Theory, research and practice. New York: McGraw-Hill Inc.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.

Lunenburg, F.C. and Ornstein, A. C. (2004). Educational Administration Concepts and Practices. New York: Thomson Learning, Inc

Mortirnore: (1988). School matter: The junior year. U.K: Open Books.

Peter, M., & Dulumoni, G. (2024). Components of a quality education: A literature review. Indonesian Journal of Learning Development and Innovation, 2(1), 120-130.

Schermerhorn, J., Hunt, J. G., & Osborn, R. N. (2003). Basic Organizational Behavior. John Whiley and Sons

Smith, D. J., & Tomlinson, S. (1990). The school effect: A study of multi-racial comprehensive. London: Policy Studies Institute.