การบริหารทรัพยากรทางการศึกษาของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 2

สุดา  กัณหา; กัญภร เอี่ยมพญา; สรรเสริญ หุ่นแสน

doi:10.60027/iarj.2025.284877

ผู้แต่ง

สุดา กัณหา มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์ https://orcid.org/0009-0005-4666-9265
กัญภร เอี่ยมพญา มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์ https://orcid.org/0009-0009-8443-7771
สรรเสริญ หุ่นแสน มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์ https://orcid.org/0009-0000-3840-0307

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2025.284877

คำสำคัญ:

การบริหารทรัพยากรทางการศึกษา, ผู้บริหารสถานศึกษา

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การบริหารทรัพยากรทางการศึกษามีความสำคัญอย่างยิ่งในการพัฒนาสถานศึกษา รวมทั้งเป็นปัจจัยสำคัญในการบริหารจัดการการศึกษาไปสู่ความสำเร็จของสถานศึกษานั้นๆ ได้เป็นอย่างดี เนื่องจากทรัพยากรทางการศึกษาเป็นสิ่งที่เกี่ยวข้องทั้งทางตรงและทางอ้อมในการจัดการศึกษา ซึ่งเป็นปัจจัยสนับสนุนให้การจัดการศึกษาประสบความสำเร็จตามเป้าหมายของสถานศึกษาที่กำหนดไว้ ทรัพยากรทาง การศึกษามีความจำเป็นและมีส่วนสำคัญโดยเฉพาะอย่างยิ่งกับผู้บริหาร ผู้บริหารสามารถควบคุมและบริหารจัดการทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัดให้ได้ประโยชน์สูงสุด การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) ศึกษาระดับการบริหารทรัพยากรทางการศึกษาของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาการประถมศึกษาชลบุรี เขต 2 2) เปรียบเทียบการบริหารทรัพยากรทางการศึกษาของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 2 จำแนกตามเพศ ระดับการศึกษา ประสบการณ์ทำงาน และขนาดสถานศึกษา

ระเบียบวิธีการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 2 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 302 คน กำหนดสัดส่วนของกลุ่มตัวอย่างจากตารางสำเร็จรูปของเครจซี่ และมอร์แกน และใช้วิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย เป็นแบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ซึ่งมีค่าดัชนีความสอดคล้อง 0.50 ขึ้นไป และมีค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามทั้งฉบับเท่ากับ 0.89 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที และการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว

ผลการวิจัย: (1) การบริหารทรัพยากรทางการศึกษาของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 2 โดยรวมอยู่ในระดับมาก โดยด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ ด้านการบริหารทรัพยากรอาคารสถานที่ รองลงมาคือ ด้านการบริหารทรัพยากรงบประมาณ และด้านการบริหารทรัพยากรวัสดุอุปกณ์ ส่วนด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุดคือ ด้านการบริหารทรัพยากรบุคคล (2) ผลการเปรียบเทียบการบริหารทรัพยากรทางการศึกษาของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 2 จำแนกตามเพศ ระดับการศึกษา และประสบการณ์ทำงาน พบว่า ไม่มีความแตกต่างกันทั้งโดยรวมและรายด้าน และจำแนกตามขนาดสถานศึกษา พบว่า โดยรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

สรุปผล: จากการศึกษาพบว่าผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 2 มีการบริหารทรัพยากรทางการศึกษาสูงที่สุด โดยด้านการบริหารทรัพยากรอาคารสถานที่มีมากที่สุด และด้าน การบริหารทรัพยากรบุคคลมีน้อยที่สุด ไม่พบความแตกต่างกันตามเพศ ระดับการศึกษา และประสบการณ์ทำงาน และพบความแตกต่างกัน ตามขนาดสถานศึกษา

เอกสารอ้างอิง

จุฑารัตน์ เรณุมาน. (2565). การบริหารทรัพยากรทางการศึกษาของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 3. สารนิพนธ์การศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยนเรศวร.

ชูศรี วงศ์รัตนะ. (2564). เทคนิคการใช้สถิติเพื่อการวิจัย (พิมพ์ครั้งที่ 15). อมรการพิมพ์.

ณรงค์ฤทธิ์ ประทุมชัย. (2565). แนวทางการพัฒนาการระดมทรัพยากรเพื่อการบริหารจัดการศึกษาในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 3. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารจัดการการศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.

ทัศนะ คามะเขต. (2563). การบริหารทรัพยากรทางการศึกษาของโรงเรียนวัดราษฎร์บำรุง (งามศิริวิทยาคาร). วารสารบัณฑิตศึกษา มรภ. บ้านสมเด็จเจ้าพระยา, 5(2), 41-50.

ธีระศักดิ์ เพ็งกระจ่าง. (2566). การศึกษาปัญหาการบริหารทรัพยากรทางการศึกษาของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุทัยธานี เขต 2.วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา ครุศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.

เบญจาภา เบญจธรรมธร อรรครา ธรรมาธิกุล และธีระพงษ์ สมเขาใหญ่. (2562). การบริหารจัดการทรัพยากรทางการศึกษาของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 3. วารสารราชภัฏสุราษฎร์ธานี, 6(2), 48-66.

พงศธร แสนเมือง. (2564). การศึกษาสภาพและปัญหาการบริหารงานทรัพยากรทางการศึกษาของสถานศึกษาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสิงห์บุรี. วารสารพัฒนาทักษะทางวิชาการอย่างยั่งยืน, 3(3), 25-36.

รัฐพงษ์ มั่นต่อ และหยกแก้ว กมลวรเดช. (2564). แนวทางการบริหารทรัพยากรทางการศึกษาของโรงเรียนขนาดเล็กในยุคฐานวิถีชีวิตใหม่ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1. วารสารวิชาการรอยแก่นสาร, 6(10), 223-238.

วชิรวิทย์ สุราสา, และเอกราช โฆษิตพิมานเวช. (2565). ผู้บริหารที่นำสถานศึกษาสู่ความสำเร็จ บนวิถีแห่งความเปลี่ยนแปลง. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 5(2), 186-201.

สมถวิล เอี่ยมโก๋ และวิกรม บุญนุ่น. (2564). การตีตราและการกดทับ LGBTQ ในสังคมไทย. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร, 12(1), 384-398.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 2. (2567). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน (พ.ศ. 2566 – 2570). สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. กระทรวงศึกษาธิการ.

สุวิทย์ สงรัมย์. (2562). การศึกษาทักษะการบริหารของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 4. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา.

หวน พินธุพันธ์. (2565). การบริหารทรัพยากรทางการศึกษา (ออนไลน์). Retrieved April 4, 2022 from: http://ir.swu.ac.th/jspui/handle/123456789/19429.

อนิรุทธิ์ อมรแก้ว. (2562). ทักษะของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งเสริมการจัดการศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากระบี่. การประชุมเสนอผลงานวิจัยระดับชาติมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรรมาธิราช, 9(1), 432-444.

อัมพร พรมมี และศันสนีย์ จะสุวรรณ. (2564). การบริหารทรัพยากรทางการศึกษาให้เกิดประสิทธิผลสูงสุด.การประชุมวิชาการนำเสนอผลงานวิจัยระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 14: เรื่อง ความหมายการบริหารทรัพยากรทางการศึกษา และความสำคัญการบริหารทรัพยากรทางการศึกษา, กรุงเทพ, ประเทศไทย.

Cronbach, L.J. (1990). Essentials of psychological testing (5thed.). New York: Harper & Publishers.

Krejcie, R.V. & Morgan, D.W. (1970, September). Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.