ผลการจัดประสบการณ์โดยใช้เทคนิคมันดาลาผ่านวัสดุจากธรรมชาติที่มีต่อทักษะการกำกับตนเองของเด็กปฐมวัย

พวงผกา  โพธิ์ขาว; ชลาธิป  สมาหิโต

doi:10.60027/iarj.2025.284532

ผู้แต่ง

พวงผกา โพธิ์ขาว คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ https://orcid.org/0009-0000-6277-3883
ชลาธิป สมาหิโต คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ https://orcid.org/0000-0002-5312-0562

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2025.284532

คำสำคัญ:

เทคนิคมันดาลา, เด็กปฐมวัย, วัสดุธรรมชาติ, ทักษะการกำกับตนเอง

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: เมื่อเด็กเข้าสู่โรงเรียน ทักษะการกำกับตนเอง (Self-Regulation Skills) เป็นสิ่งที่มีความสำคัญมาก เพราะช่วยให้เด็กสามารถควบคุมพฤติกรรมการเรียนรู้ และการมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ การกำกับตนเองที่ดีมีบทบาทสำคัญในความสำเร็จทางการศึกษา การปรับตัวในโรงเรียน และการเรียนรู้ตลอดชีวิต ซึ่งทักษะเหล่านี้จำเป็นต่อการวางรากฐานตั้งแต่เด็กวัยแรกเกิดถึง 2 ปี งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลการจัดประสบการณ์โดยใช้เทคนิคมันดาลาผ่านวัสดุจากธรรมชาติที่มีต่อทักษะการกำกับตนเอง

ระเบียบวิธีการวิจัย: กลุ่มเป้าหมายเป็นเด็กปฐมวัย ชาย-หญิง จำนวน 10 คน ที่มีอายุระหว่าง 5 - 6 ปี ศึกษาอยู่ชั้นอนุบาลปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2566 โรงเรียนอนุบาลนานชาติเพรพมอนเตสซอรี่ กรุงเทพมหานคร เครื่องมือการวิจัยประกอบด้วย1)แผนการจัดประสบการณ์โดยใช้เทคนิคมันดาลาผ่านวัสดุจากธรรมชาติ 2. แบบสังเกตบันทึกพฤติกรรมการกำกับตนเองและแบบประเมินพฤติกรรมการกำกับตนเองของเด็กปฐมวัยจากการจัดประสบการณ์โดยใช้เทคนิคมันดาลาผ่านวัสดุจากธรรมชาติ

ผลการวิจัย: เด็กปฐมวัยมีทักษะการกำกับตนเองรายด้านทั้ง 3 ด้าน ได้แก่ ด้านการติดตามประเมินตนเอง ด้านการควบคุมอารมณ์ และ ด้านการใส่ใจจดจ่อ ตามลำดับเพิ่มขึ้นหลังได้รับการจัดประสบการณ์โดยใช้เทคนิคมันดาลาผ่านวัสดุจากธรรมชาติ โดยระหว่างการทำกิจกรรมเด็กสามารถทำงานได้อย่างสำเร็จตรงตามเป้าหมายที่กำหนดไว้ได้

สรุปผล: เด็กปฐมวัยที่ได้รับการจัดประสบการณ์โดยใช้เทคนิคมันดาลาผ่านวัสดุจากธรรมชาติ หลังการทดลองสูงกว่าก่อนการทดลองทั้งโดยรวม และรายด้าน

เอกสารอ้างอิง

กรมวิชาการ. (2546). มาตรฐานการเรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัย. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2560. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

กุลยา ตันติผลาชีวะ. (2551). การศึกษาปฐมวัย: หลักการและแนวปฏิบัติ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

จุฑาทิพย์ โอบอ้อม, & พัทธนันท์ วงษ์วิชยุตม์. (2563). ปัญหาการกำกับตนเองในเด็กปฐมวัย: การสัมภาษณ์ครูปฐมวัย. วารสารการศึกษาและพัฒนาการเด็ก, 7(2), 25-35.

ณัฐณิชา มณีพฤกษ์, & คณะ. (2567). ชุดกิจกรรมการปั้นมันดาลา: กิจกรรมศิลปะเพื่อเสริมสร้างสุขภาวะทางจิตใจสำหรับเด็กปฐมวัย. วารสารศิลปศึกษา, 10(1), 45-60.

ทิศนา เขมมณี. (2550). ศิลปะการสอน: แนวทางการจัดการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์. (2561). EF ทักษะสมองเพื่อชีวิตที่สำเร็จ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์สุขใจ.

มาเรียม นิลพันธุ์. (2558). วิธีวิจัยทางการศึกษา. นครปฐม:ภาควิชาหลักสูตรและวิธีสอน คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร.

รัตนาพร ง้าวทอง. (2566). การจัดกิจกรรมทดลองสนุกคิดกับวิทยาศาสตร์เพื่อส่งเสริมทักษะสมอง EF ด้านการกำกับตนเองของเด็กปฐมวัย. วารสารการศึกษาปฐมวัย, 12(3), 89-105.

วศินี อิศร ณ อยุธยา. (2545). การจัดประสบการณ์เพื่อส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วิบูลย์ ลี้สุวรรณ. (2532). เครื่องจักสาน: แนวทางการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งชาติ.

เสาวลักษณ์ แก่นกระโทก. (2566). ผลการจัดกิจกรรมศิลปะจากวัสดุธรรมชาติเพื่อส่งเสริมทักษะการกำกับตนเองของเด็กปฐมวัย. วารสารการพัฒนาคุณภาพชีวิตเด็กและเยาวชน, 8(2), 67-80.

Centers for Disease Control and Prevention (CDC). (2016). Attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD) data and statistics. Retrieved from https://www.cdc.gov

Diamond, A. (2013). Executive functions. Annual Review of Psychology, 64(1), 135–168. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-113011-143750

Goldsworthy, A. (1956). Natural sculpture and mandalas. London: Earth Art Publishing.

Jose, M., & Miriam, S. (1995). The mandala as a creative tool for self-regulation. Journal of Creative Arts Therapy, 23(3), 123–131.

Judson, G. (2016). Engaging imagination in ecological education: Practical strategies for teachers. Vancouver: University of British Columbia Press.

Jung, C. G. (1964). Man and his symbols. London: Aldus Books.

Jung, C. G. (1973). Mandalas and the human psyche. In A. Johnson (Ed.), Art therapy and psychology: A synthesis. New York: Academic Press.

Kamaruddin, R., Azmi, F., & Ismail, H. (2022). Enhancing preschoolers’ creativity and fine motor skills through weaving activities. Journal of Early Childhood Development, 15(4), 150–165.

Kaplan, R., & Kaplan, S. (1989). The experience of nature: A psychological perspective. Cambridge: Cambridge University Press.

Sirajit, P., & Chaisuk, N. (2019). Self-regulation issues in Thai primary school students: A case study in Bangkok. Educational Psychology Journal, 8(1), 34–50.