การชดเชยความเสียหายจากการใช้บริการสาธารณสุขโดยไม่ต้องพิสูจน์ความรับผิดเปรียบเทียบไทย-ราชอาณาจักรสวีเดน-สหรัฐอเมริกา

พรเทพ  อ่อนรัตน์; บุญชนะ  ยี่สารพัฒน์; สุขชาติ  เลิศวุฒิรักษ์; สหัส  ไพภักดิ์

doi:10.60027/iarj.2025.283767

ผู้แต่ง

พรเทพ อ่อนรัตน์ นักวิชาการอิสระ https://orcid.org/0009-0005-8652-5346
บุญชนะ ยี่สารพัฒน์ นักวิชาการอิสระ https://orcid.org/0009-0004-3131-8684
สุขชาติ เลิศวุฒิรักษ์ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม https://orcid.org/0009-0008-3825-7342
สหัส ไพภักดิ์ นักวิชาการอิสระ https://orcid.org/0009-0005-9881-2975

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2025.283767

คำสำคัญ:

การชดเชยโดยไม่ต้องพิสูจน์ความรับผิด, ความเสียหาย, บริการสาธารณสุข

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การชดเชยความเสียหายจากการใช้บริการสาธารณสุขเป็นกระบวนการที่สำคัญในการรับรองความยุติธรรมและความมั่นใจในระบบสาธารณสุขทั่วโลก หลายประเทศมีการพัฒนากลไกเพื่อช่วยให้ผู้ป่วยได้รับการชดเชยเมื่อเกิดความเสียหายจากการรักษา โดยไม่จำเป็นต้องพิสูจน์ความผิดของบุคลากรทางการแพทย์ หรือสถานพยาบาล ซึ่งเป็นแนวทางที่ช่วยลดความขัดแย้งและเพิ่มความมั่นใจในการเข้ารับบริการสุขภาพ

ระเบียบวิธีการวิจัย: การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน (Confirmatory Factor Analysis :CFA)ทําการวิเคราห์เนื้อหาแล้วนําเสนอเชิงพรรณนาความตามประเด็นที่สําคัญ

ผลการวิจัย: การเปรียบเทียบระบบการชดเชยความเสียหายจากการใช้บริการสาธารณสุขในสามประเทศ ได้แก่ ประเทศไทย สวีเดน และสหรัฐอเมริกา โดยจะพิจารณาถึงแนวทาง หลักการ และกลไกในการชดเชยที่แตกต่างกันในแต่ละประเทศ รวมถึงข้อดีและข้อเสียของระบบเหล่านี้ เพื่อให้เห็นภาพรวมของวิธีการที่แต่ละประเทศใช้ในการดูแลผู้ป่วยที่ได้รับผลกระทบจากการรักษาพยาบาล

สรุปผล: การศึกษาการชดเชยความเสียหายในแต่ละประเทศจะช่วยให้เข้าใจถึงความแตกต่างในระบบการแพทย์และการจัดการกับความเสี่ยงทางการแพทย์ รวมทั้งนำไปสู่การพัฒนาและปรับปรุงระบบการชดเชยค่าเสียหายที่สามารถตอบสนองความต้องการของผู้ป่วยได้ดียิ่งขึ้นในอนาคต

เอกสารอ้างอิง

ลันตา อุตมะโภคิน. (2554). ระบบชดเชยความเสียหายจากการรับบริการสาธารณสุขโดยไม่ต้องพิสูจน์ความรับผิด: การปฏิรูประบบบริการสาธารณสุขของไทย. จุลนิติ, 8(3), 59-65.

ลือชัย ศรีเงินยวง, นฤพงศ์ ภักดี, จิราพร ชมศรี, และจเร วิชาไทย. (2553). ประสบการณ์ต่างแดน: ระบบชดเชยความเสียหายจากการรับบริการสาธารณสุข. กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.).

ศักดิ์ชัย กาญจนวัฒนา. (2019). การจัดสรรงบประมาณกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติปี 2563 สปสช. และกระทรวงสาธารณสุข (สธ.). จาก https://www.hfocus.org/content/2019/07/17366.

อิทธิพล สูงแข็ง. (2019). บรรยายพิเศษเรื่องการบริหารจัดการความขัดแย้งในหน่วยบริการในการประชุมพัฒนาศักยภาพศูนย์บริการหลักประกันสุขภาพในหน่วยบริการ ซึ่งจัดโดยสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เขต 7ขอนแก่น. จาก https://www.hfocus.org/content/2019/01/16725.

Berg, L. (2017). The no-fault insurance system in Sweden: An effective approach to patient compensation. Scandinavian Health Journal, 32(4), 245–252.

Bismark, M., & Paterson, R. (2006). "No-fault compensation in New Zealand: Harmonizing injury compensation, provider accountability, and patient safety." Health Affairs, 25(1), 278–283.

Brown, P., & Miller, J. (2019). Patient Compensation Systems in the U.S.: Transparency and Effectiveness. Journal of Health Policy, 28(2), 145–159.

Brown, R. (2018). The No-Fault System: Reducing Litigation in Medical Malpractice. American Journal of Law, 29(3), 112-130.

Harris, L., & Green, K. (2020). Vaccine Injury Compensation Program: A Model for Public Health Safety. American Medical Review, 34(3), 200–215.

Health Resources and Services Administration (HRSA). (2019). U.S. Department of Health and Human Services. "Vaccine Injury Compensation Data." Health Resources and Services Administration (HRSA).

Johansson, H. (2010). The Swedish system for compensation of patient injuries. Upsala Journal of Medical Sciences, 115(2), 88-90.

Johansson, P. (2010). Understanding the Patient Insurance System in Sweden. Health & Social Policy, 25(2), 101–112.

Johansson, P., & Forsell, M. (2016). Equity and efficiency in Sweden’s healthcare compensation system. International Journal of Healthcare Policy, 14(2), 178–185.

Johnson, P. & Lee, M. (2020). The National Vaccine Injury Compensation Program: A Critical Analysis. Health Policy Journal, 19(4), 78-94.

Kessler, M. (2021). Tort Law in Healthcare: Addressing Patient Rights and Medical Accountability. Legal Perspectives in Medicine, 10(1), 88–102.

Mello, M. M., Studdert, D. M., & Kachalia, A. (2014). "The medical malpractice system: Structure and performance." JAMA, 312(10), 1031–1041.

Miller, R., & Thomas, D. (2017). No-fault Systems and Tort Law in the United States: Balancing Patient and Physician Interests. Comparative Healthcare Law, 15(4), 355–370.

Rodriguez, A., & Brown, E. (2020). Accountability in Medical Malpractice: Tort Law Explained. Journal of Legal Studies in Healthcare, 22(1), 34–51.

Smith, A. (2019). Tort Law and Medical Malpractice in the United States. Journal of Legal Studies, 25(2), 56-75.

Smith, J. Q., Jones, M. R., & Brown, C. D. (2018). The Future of Work: Implications for Managerial Innovation and Resource Management. Business Horizons, 61, 1-12.

Smith, J., & White, C. (2020). Improving Quality of Care through Accountability in Tort Law. Health Policy Journal, 12(6), 145–160.

Studdert, D. M., & Brennan, T. A. (2001). "No-fault compensation for medical injuries: The prospect for error prevention." JAMA, 286(2), 217–223.

Svensson, E. (2015). No-fault insurance in Sweden: Reducing patient-doctor conflicts. Swedish Medical Review, 21(3), 89–97.

Vaccine Injury Compensation Program. (2021). National Vaccine Injury Compensation Program: Annual Report. U.S. Department of Health and Human Services.