Guideline for Driving Small Schools to Gain Acceptance under Prachinburi Primary Educational Service Area Office 1

พัชริดา  พลสมบัติ; ศิริพร  ทองแก้ว; สุบิน  ยุระรัช

doi:10.60027/iarj.2025.283557

ผู้แต่ง

พัชริดา พลสมบัติ วิทยาลัยบัณฑิตศึกษาด้านการจัดการ มหาวิทยาลัยศรีปทุม https://orcid.org/0009-0001-8037-2327
ศิริพร ทองแก้ว วิทยาลัยบัณฑิตศึกษาด้านการจัดการ มหาวิทยาลัยศรีปทุม https://orcid.org/0009-0003-8876-6800
สุบิน ยุระรัช วิทยาลัยบัณฑิตศึกษาด้านการจัดการ มหาวิทยาลัยศรีปทุม https://orcid.org/0000-0002-7801-1549

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2025.283557

คำสำคัญ:

การขับเคลื่อน, โรงเรียนขนาดเล็ก, เป็นที่ยอมรับ

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงให้ความสำคัญกับการพัฒนาการศึกษา โดยมุ่งสร้างคนไทยให้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์และมีทักษะที่จำเป็นสำหรับศตวรรษที่ 21 ในยุคดิจิทัล การจัดการศึกษาจึงต้องปรับตัวโดยนำเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้ ปัจจุบันโรงเรียนขนาดเล็กมีมากกว่าร้อยละ 50 ของโรงเรียนทั้งหมดในสังกัด สพฐ. และมักประสบปัญหาขาดแคลนทรัพยากร เนื่องจากการจัดสรรตามขนาดของสถานศึกษา โดยโรงเรียนในสังกัด สพป.ปราจีนบุรี เขต 1 พบว่าปัญหาด้านการบริหารจัดการและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนที่ต้องได้รับการพัฒนาอย่างเร่งด่วน รวมทั้งการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีดิจิทัล บทบาทผู้บริหาร และความพร้อมด้านต่างๆ การวิจัยนี้จึงมีความมุ่งหมายเพื่อ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันด้านความพร้อมด้านทรัพยากร บทบาทของผู้บริหาร และการประกันคุณภาพภายในของ โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปราจีนบุรี เขต 1 2) เพื่อวิเคราะห์ผลของความพร้อมด้านทรัพยากร บทบาทของผู้บริหาร และการประกันคุณภาพในยุคดิจิทัลที่ส่งผลต่อการขับเคลื่อนโรงเรียนขนาดเล็กให้เป็นที่ยอมรับ และ 3) เพื่อเสนอแนวทางในการขับเคลื่อนโรงเรียนขนาดเล็ก เพื่อสร้างความเชื่อมั่นและเป็นที่ยอมรับ

ระเบียบวิธีการวิจัย: การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Methods Research) ประชากรและกลุ่มตัวอย่างคือ ผู้บริหารโรงเรียนขนาดเล็กสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปราจีนบุรี เขต 1 จำนวน 64 โรงเรียน มีประชากรทั้งหมดจำนวน 64 คน โดยใช้ประชากรทั้งหมดเป็นหน่วยศึกษา ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลด้วย วิธีวิจัยเชิงปริมาณ จากนั้นวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์ถดถอยพหุคุณ (Multiple Regression) และดำเนินการสร้างแนวทางการขับเคลื่อนจากผลการวิจัยเชิงปริมาณร่วมกับเชิงคุณภาพด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview)

ผลการวิจัย: ผลการวิจัยพบว่า 1) ความพร้อมด้านทรัพยากร บทบาทของผู้บริหาร และการประกันคุณภาพในยุคดิจิทัล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปราจีนบุรี เขต 1 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก 2) การขับเคลื่อนโรงเรียนขนาดเล็กให้เป็นที่ยอมรับ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปราจีนบุรี เขต 1 โดยภาพรวมอยู่ในระดับ ปานกลาง 3) ผลการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณที่พบว่า ความพร้อมของโรงเรียนขนาดเล็ก (X₁) และการประกันคุณภาพภายในยุคดิจิทัล (X₃) เป็นปัจจัยที่ส่งผลต่อแนวทางการขับเคลื่อนโรงเรียนขนาดเล็กอย่างมีนัยสำคัญ 4) แนวทางการขับเคลื่อนโรงเรียนขนาดเล็กมีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับต่ำ (r_xy = 0.335) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01

สรุปผล: ความพร้อมของโรงเรียนขนาดเล็ก (X₁) และการประกันคุณภาพภายในยุคดิจิทัล (X₃) เป็นปัจจัยที่ส่งผลต่อแนวทางการขับเคลื่อนโรงเรียนขนาดเล็กอย่างมีนัยสำคัญ

เอกสารอ้างอิง

กนกอร สมปราชญ์. (2560). ภาวะผู้นำและภาวะผู้นำการเรียนรู้สำหรับผู้บริหารสถานศึกษา. ขอนแก่น : โรงพิมพ์คลังนานาวิทยา.

กรุณา ภิรมย์ธรรม, ดร.เกษม แสงนนท์, และดร.สุทธิพงษ์ ศรีวิชัย. (2566). การพัฒนาการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษายุคดิจิทัลของโรงเรียน ในสังกัดสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดชลบุรี. วารสารบัณฑิต ศาส์น มหาวิทยาลัยมกุฏราชวิทยาลัย, 21(2), 1-15.

กัญจนา สัณฐาน และประกอบ คุณารักษ์. (2562). กลยุทธ์การบริหารโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็กในเขตพื้นที่ชนบทเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาตามจุดเน้นของนักเรียน. วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัย อุบลราชธานี, 15(2), 132-157.

กัญภร เอี่ยมพญา, นิวัตต์ น้อยมณี, พรทิพย์ อ้นเกษม, อภิชาต อนุกูลเวช, และดาวประกาย ระโส. (2565) โรงเรียนขนาดเล็ก : ปัญหาที่ต้องตัดสินใจ. วารสารสิริรธรปริทรรศน์, 23(1), 315-329

ช่อรัก พันธ์สวัสดิ์, วรสิทธิ์ รัตนวราหะ, และสมบูรณ์ ตันยะ. (2567). กลยุทธ์การบริหารงานการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาขนาดเล็กที่มีประสิทธิผล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง 1. สิกขา วารสารศึกษาศาสตร์, 11(1), 26-40.

นุชกานดา พิมโคตร, พงษ์ธร สิงห์พันธ์, และชวนคิด มะเสนะ. (2566). กลยุทธ์การดำเนินการระบบงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานในยุคดิจิทัล. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 12(2), 276-289.

ปรีชา วันดี. (2545). ทัศนคติของพนักงานในสายงานบำรุงรักษาที่มีต่อนโยบายการแปรรูปรัฐวิสาหกิจ การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย: ศึกษาเฉพาะกรณีโรงไฟฟ้าพระนครใต้. วิทยานิพนธ์ปริญญาโท, มหาวิทยาลัยบูรพา

พงศ์ทัศ วนิชานันท์. (2563, 2 มกราคม). ปัญหาสถานศึกษาขนาดเล็ก ต้องมีทางเลือกที่มากกว่า “ยุบ-ไม่ยุบ”. TDRI. Retrieved from: https://tdri.or.th/2020/01/small-school-the-inclusive-approach/

มาลัย วงศ์ฤทัยวัฒนา. (2562). แนวทางการบริหารโรงเรียนขนาดเล็กยุคดิจิทัลสู่ความเป็นเลิศของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยนาท. วารสารวิจัยและพัฒนา วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์, 14(1), 22-30.

รัตนะ บัวสนธ์, สําราญ มีแจ้ง, สายฝน วิบูลรังสรรค์ และปุณิกา ศรีติมงคล. (2556). การพัฒนารูปแบบการประเมินผลการปฏิบัติงานอิงสมรรถนะ ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจําหมู่บ้าน. วารสารวิทยาการวิจัยและวิทยาการปัญญา. 10 (2), 96-107.

ราเมศน์ โสมแสน, สำเริง บุญเรืองรัตน์, จำเริญรัตน์ จิตต์จิรจรรย์, และสงวนพงศ์ ชวนชม. (2564). ตัวแปรที่ส่งผลต่อการประกันคุณภาพภายในของโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. สิกขา วารสารศึกษาศาสตร์, 8(1), 114-123.

รุจิกาญจน์ วุฒิพรวราพงศ์. (2565). ทักษะการบริหารงานในสถานศึกษาขนาดเล็ก. วารสารรวัตกรรมการบริหารการศึกษา, 1(2), 11-19.

เลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566). การประชุมชี้แจงแนวการบริหารจัดการธุรการในโรงเรียนขนาดเล็ก ประจำวันที่ วันที่ 29 พฤศจิกายน 2566. Retrieved on June 1, 2024 from: https://www.obec.go.th/archives/920839.

ศุนิสา ทดลา. (2565). โรงเรียนขนาดเล็ก: ปัญหาหรือโอกาสของการจัดการศึกษา. ครุศาสตร์สาร, 17(2), 43-55.

สมาน อัศวภูมิ. (2551). การบริหารการศึกษาสมัยใหม่แนวทฤษฎีและการปฏิบัติ (พิมพ์ครั้งที่ 4). อุดรธานี: อุบลกิจออฟเซทการพิมพ์.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปราจีนบุรี เขต 1. (2566). การประเมินคุณภาพภายในของสถานศึกษาแต่ละแห่งการศึกษาปฐมวัยและระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปีการศึกษา 2565. ปราจีนบุรี: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกประถมศึกษาปราจีนบุรี เขต 1

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2565, 23 มิถุนายน). สพฐ. ขับเคลื่อนการดำเนินงานน้อมนำพระ บรมราโชบายในหลวงรัชกาลที่ 10 ลงสู่การปฏิบัติ. https://www.obec.go.th/archives/646242

สุกัญญา แช่มช้อย. (2558). ภาวะผู้นำทางเทคโนโลยี : การนำเทคโนโลยีสู้ห้องเรียนและโรงเรียนในศตวรรษที่ 21. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 17(4), 117-128

หทัยทิพย์ สิขัณฑหสมิต. (2565). แนวทางการประกันคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 1. คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 5(2), 62-73.

Bartz , A.E. 1999. Basic Statistical Concepts. 4th ed . New Jersey : Preentice - Hall.

Jongyung, T. (2024). Components and Indicators of Educational Leadership. Journal of Education and Learning Reviews, 1(4), 33–48. https://doi.org/10.60027/jelr.2024.793

Makiya, R., Mnyanyi, C., & Ngirwa, C. (2022). Quality Assurance Strategies in Enhancing Learning Achievement among Public Primary Schools in Arusha Region, Tanzania. East African Journal of Education and Social Sciences, 3(2), 48-57. DOI: 10.46606/eajess2022v03i02.0158

Potiwan, P., & Chinnavongsa, P. . (2025). Development of Innovative Learning Models on Massive Open Online Course (MOOC) for Secondary Schools. Journal of Education and Learning Reviews, 2(1), 51–58. https://doi.org/10.60027/jelr.2025.912

Rogers, E.M. (2003). Diffusion of Innovations. Free Press, New York.

Siphai, S., & Siphai, S. . (2024). Professional Skills for School Administrators in the 21st Century. Journal of Education and Learning Reviews, 1(5), 13–22. https://doi.org/10.60027/jelr.2024.798

Thorndike, E. (1966). Education psychology: The psychology of learning. Teacher College Press.

Weiner, B.J. (2009) A Theory of Organizational Readiness for Change. Implementation Science, 4, 67. http://dx.doi.org/10.1186/1748-5908-4-67.