องค์ประกอบและตัวบ่งชี้สมรรถนะบุคลากรธนาคารดิจิทัลในประเทศไทย

ผู้แต่ง

  • อุทัย ขาวพ้วน สาขาวิชาการจัดการภาครัฐและภาคเอกชน คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา, นครราชสีมา, ประเทศไทย https://orcid.org/0009-0000-8434-1061
  • อนุจิตร ชิณสาร สาขาวิชาการจัดการภาครัฐและภาคเอกชน คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา, นครราชสีมา, ประเทศไทย https://orcid.org/0000-0001-5180-3063
  • ชคัตตรัย รยะสวัสดิ์ สาขาวิชาการจัดการภาครัฐและภาคเอกชน คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา, นครราชสีมา, ประเทศไทย https://orcid.org/0000-0001-8935-1437

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2025.283441

คำสำคัญ:

การพัฒนา; , สมรรถนะ; , การปฏิบัติงาน; , ระบบธนาคารดิจิทัล

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ธนาคารดิจิทัลในประเทศไทยกำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วในยุคดิจิทัล ส่งผลให้การพัฒนาสมรรถนะของบุคลากรเป็นประเด็นที่มีความสำคัญอย่างยิ่ง บุคลากรต้องมีทักษะที่สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี ความสามารถด้านการรักษาความปลอดภัยไซเบอร์ และการจัดการข้อมูล เพื่อให้การดำเนินงานของธนาคารดิจิทัลมีประสิทธิภาพ และสามารถแข่งขันในสภาพแวดล้อมที่มีความท้าทายสูง ดังนั้น การวิจัยครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบของสมรรถนะที่จำเป็นสำหรับบุคลากรธนาคารดิจิทัลในประเทศไทย 2) พัฒนาตัวบ่งชี้ที่สะท้อนถึงองค์ประกอบของสมรรถนะดังกล่าว และ 3) สร้างแนวทางการประยุกต์ใช้องค์ประกอบและตัวบ่งชี้สมรรถนะของบุคลากรธนาคารดิจิทัลในประเทศไทย

ระเบียบวิธีการวิจัย: เป็นการวิจัยแบบผสมวิธี (Mixed Methods Research) โดยมีกลุ่มตัวอย่างเป็นบุคลากรธนาคารพาณิชย์ 5 แห่งในประเทศไทย จำนวน 500 คน เก็บข้อมูลประกอบด้วยการใช้แบบสอบถาม สัมภาษณ์เชิงลึกผู้บริหารระดับสูง 5 คน และการสนทนากลุ่มกับบุคลากรสายงานดิจิทัล 10 คน การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้สถิติเชิงพรรณนา เช่น ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เชิงคุณภาพ ใช้การวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัย: 1) องค์ประกอบสมรรถนะของบุคลากรธนาคารดิจิทัลในประเทศไทยพบว่า สมรรถนะที่สำคัญประกอบด้วย 7 องค์ประกอบ ได้แก่ ทักษะด้านเทคโนโลยีดิจิทัล, ทักษะการแก้ไขปัญหาด้านดิจิทัล, ทักษะการสื่อสารในการทำงานเป็นทีม, ทักษะการปรับตัวในการเรียนรู้สิ่งใหม่, ทักษะความรับผิดชอบต่อปัญหาด้านดิจิทัล, ทักษะการบริการลูกค้าด้วยระบบดิจิทัลและทักษะการวิเคราะห์ข้อมูลในการจัดการระบบข้อมูล 2) เพื่อพัฒนาตัวบ่งชี้ตามองค์ประกอบสมรรถนะบุคลากรธนาคารดิจิทัลในประเทศไทย พบว่า ตัวบ่งชี้ตามองค์ประกอบสมรรถนะบุคลากรธนาคารดิจิทัลในประเทศไทย 7 ด้าน รวมทั้งสิ้น 35 ตัวบ่งชี้ ซึ่งทักษะที่สำคัญคือ ทักษะด้านความรู้เทคโนโลยีดิจิทัลถือเป็นทักษะที่สำคัญที่สุด เนื่องจากเป็นสมรรถนะที่บุคลากรมีระดับสูงที่สุดและเป็นพื้นฐานสำคัญในการทำงานธนาคารดิจิทัล 3) แนวทางการประยุกต์ใช้องค์ประกอบและตัวบ่งชี้สมรรถนะบุคลากรธนาคารดิจิทัลในประเทศไทย พบว่า ธนาคารควรวิเคราะห์ความต้องการของธนาคารเพื่อระบุปัญหาและเป้าหมายด้านดิจิทัลรวมทั้งการวางแผนการอบรมผ่านผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน การติดตามและประเมินผลการอบรม การปรับปรุง และพัฒนาอย่างต่อเนื่องเพื่อให้บุคลากรสามารถปรับตัวและพัฒนาทักษะดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพ

สรุปผล: สมรรถนะของบุคลากรธนาคารดิจิทัลในประเทศไทยมีความสำคัญอย่างยิ่ง โดยเฉพาะทักษะ ด้านเทคโนโลยีดิจิทัลที่ถือเป็นพื้นฐานสำคัญในการทำงาน นอกจากนี้ ยังมีการพัฒนาตัวบ่งชี้สมรรถนะทั้งหมด 35 ตัวบ่งชี้ ซึ่งช่วยให้ธนาคารสามารถประเมินและพัฒนาบุคลากรให้สามารถรับมือกับการเปลี่ยนแปลงในยุคดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพ ธนาคารควรเน้นการวิเคราะห์ความต้องการ การวางแผนอบรมเฉพาะด้าน และการติดตามผลอย่างต่อเนื่องเพื่อพัฒนาทักษะดิจิทัลให้สอดคล้องกับการพัฒนาในอุตสาหกรรมดิจิทัล

เอกสารอ้างอิง

เกื้อจิตร ชีระกาญจน์. (2555). สมรรถนะในปัจจุบันของผู้จัดการฝ่ายบริหารทรัพยากรบุคคลในกลุ่มธนาคารพาณิชย์ในประเทศไทย. รายงานผลการวิจัย มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.

ประชัน หันชัยเนาว์. (2561). กลยุทธ์การพัฒนาสมรรถนะของบุคลากรในการสร้างขีดความสามารถการแข่งขัน ในการให้บริการของธนาคารพาณิชย์ไทยพื้นที่ภาคเหนือตอนบนเพื่อรองรับประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน. วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.

ยุวลักษณ์ จันทสุวรรณ. (2560). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะบุคลากรให้สอดคล้องกับการเป็นองค์กรนวัตกรรม วิทยานิพนธ์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิต.

Bauke, F., Lechner, R., & Esser, M. (2020). Competency development in digital banking: A strategic approach. International Journal of Banking and Finance, 29(4), 221-237.

Beers, B. (2023). The role of digital transformation in banking industry evolution. Investopedia. https://www.investopedia.com

Bohórquez, V., Díaz, G., & Martínez, J. (2021). Digital banking employee skills: A roadmap for the future. Journal of Financial Services Research, 48(1), 78-92.

Boyatzis, R. E. (2018). The Competent Manager: A Model for Effective Performance. John Wiley & Sons, Inc.

Christensen, T., & Lægreid, P. (2020). Balancing Governance Capacity and Legitimacy: How the Norwegian Government Handled the COVID-19 Crisis as a High Performer. Public Administration Review, 80, 774-779.

https://doi.org/10.1111/puar.13241

Dehghani, M., Goudarzi, N., & Saeed, M. (2024). Digital transformation and competency development in banking. Journal of Banking and Financial Technology, 15(1), 40-55.

Deloitte. (2022). Digital banking redefined: Technology as a key driver for the future of banking. Deloitte Insights. https://www.deloitte.com

Huang, L., Wang, X., & Liu, Z. (2023). Adapting to digital finance: Competencies for digital banking personnel. Journal of Financial Technology, 12(3), 203-215.

Kaufman, C., Jackson, E., & Thompson, D. (2020). Enhancing workforce competencies in digital banking: The role of continuous learning. Journal of Digital Banking, 3(2), 110-125.

Koskosas, L., & Saban, B. (2022). Strategic workforce development for the digital banking industry. Financial Services Review, 28(4), 190-202.

KPMG. (2022). Future-ready banking: Unlocking growth through technology. KPMG. https://www.kpmg.com

Liu, C., Li, Z. & Chen, Y. (2021). The role of big data in enhancing digital banking services. Journal of Banking & Finance, 45(2), 105-115.

McClelland, D. C. (1974). Testing for competence rather than for 'intelligence': Reply. American Psychologist, 29(1), 59.

McKinsey & Company. (2023). Next-gen banking: Personalization and efficiency through AI and Big Data. McKinsey & Company. https://www.mckinsey.com

Meyer, T., Schwarz, R. & Kuehn, J. (2022). Transforming banking competency for the digital era. Banking & Financial Technology Journal, 7(2), 54-68.

Narayan, S. (2020). Digital banking evolution: The future of finance. Financial Technology Review, 9(3), 121-137.

Narayanan, U., Paul, V. & Joseph, S. (2022). Decentralized blockchain-based authentication for secure data sharing in Cloud-IoT. J Ambient Intell Human Comput 13, 769–787 (2022). https://doi.org/10.1007/s12652-021-02929-z

Phongphakdi, K. & Pongthanasith, W. (2023). Readiness of Thailand Towards the Digital Economy. Journal of Southeast Asian Economies, 14(1), 45-60.

Schilling, M. A. (2018). Strategic Management of Technological Innovation. McGraw-Hill Education.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-07-18

รูปแบบการอ้างอิง

ขาวพ้วน อ., ชิณสาร อ. ., & รยะสวัสดิ์ ช. . (2025). องค์ประกอบและตัวบ่งชี้สมรรถนะบุคลากรธนาคารดิจิทัลในประเทศไทย: . Interdisciplinary Academic and Research Journal, 5(4), 1–14. https://doi.org/10.60027/iarj.2025.283441

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ