การศึกษาองค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาในโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

นฤมล  สุพล

doi:10.60027/iarj.2025.282868

ผู้แต่ง

นฤมล สุพล มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร https://orcid.org/0009-0000-4936-4049

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2025.282868

คำสำคัญ:

ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์, องค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์, ผู้บริหารสถานศึกษา, โรงเรียนประถมศึกษา

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การศึกษาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา อันจะเป็นข้อมูลสารสนเทศที่สามารถนำไปใช้กำหนดแนวทางในการพัฒนาเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง สามารถนำไปพัฒนาสร้างเสริมภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาต่อไป การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาองค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาในโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 2. เพื่อประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ขององค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาในโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน

ระเบียบวิธีการวิจัย: เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) มีวิธีการดำเนินการ 3 ขั้นตอน คือ 1) การศึกษาองค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของโรงเรียนจากเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง เพื่อสังเคราะห์องค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา 2) การสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน เกี่ยวกับองค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาและ 3) การตรวจสอบความเหมาะสมและความเป็นไปได้ขององค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา โดยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 5 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบวิเคราะห์เอกสาร แบบสัมภาษณ์และแบบสอบถามชนิดมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วย ค่าเฉลี่ย ร้อยละและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัย: 1) องค์ประกอบของภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา จากการสังเคราะห์เอกสารและการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ ได้แก่ (1) ด้านการมีวิสัยทัศน์ (2) ด้านการมีจินตนาการ (3) ด้านการมีความยืดหยุ่น (4) ด้านน่าเชื่อถือ 2) ผลการประเมินความเหมาะสมขององค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา มีความเหมาะสมในภาพรวม อยู่ในระดับมากที่สุด ( =4.61, S.D.= 0.60) และความเป็นไปได้ในภาพรวม อยู่ในระดับมากที่สุด ( =4.69, S.D.= 0.60)

สรุปผล: การศึกษาองค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา พบว่ามี 4 องค์ประกอบได้แก่ 1) ด้านการมีวิสัยทัศน์ 2) ด้านการมีจินตนาการ) 3) ด้านการมีความยืดหยุ่น 4) ด้านความน่าเชื่อถือ โดยมีผลการประเมินความเหมาะสมขององค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา มีความเหมาะสมในภาพรวม อยู่ในระดับมากที่สุด และความเป็นไปได้ในภาพรวม อยู่ในระดับมากที่สุด

เอกสารอ้างอิง

กมลวรรณ เมียะแก้ว, ธัญเทพ สิทธิเสือ, ประภาพร บุญปลอด. (2566). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 3. วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์. 8 (2), 131-144.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). พระราชบัญญัติ ระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2562. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.

แก้วมณี ปัทมะ. (2564). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นาเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสานักงานเขต พื้นที่ การศึกษามัธยมศึกษาสุรินทร์. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารและ พัฒนาการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

จิราภรณ์ ลอยขจร. (2565). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนประชารัฐ ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 2. วารสารสิรินธรปริทรรศน์. 23 (2), 172-185.

ฐิตินันท์ นันทะศรี. (2563). การพัฒนาตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์. 14(3), 93-106

บุญรักษา กาลาศรี, ชูชีพ ประทุมเวียง และ พงษ์ธร สิงห์พันธ์. (2567).การศึกษาภาวะผู้นาเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 1. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์. (9)1, 87-100.

พงษ์ศักดิ์ บุญเกื้อ. (2566). การพัฒนาโปรแกรมพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม. (7)3, 182-199.

พรหมพิริยะ ปินะกาโพธิ์. (2566). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระแก้ว เขต 1. วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการ. 3(3), 197-201

ราตรี อุดม และคณะ. (2567). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลพบุรี เขต 2. วารสารเสียงธรรมจากมหายาน. 10 (1), 36-49.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษาแห่งชาติ.(2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2560 –2579. กรุงเทพ ฯ: พริกหวานกราฟฟิค.

อนุสรณ์ สุทธหลวง, อำนาจ บุญประเสริฐ และ พจนีย์ มั่งคั่ง. (2565). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรปราการ เขต 2. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร. 19 (86), 106-122.

Coste, T.G. (2022). Creative Leadership & Women. Retrieved September 9, 2011, from http://www.pptsearch.net/details-creative-leadership-amp-women-349420.html.

Saglam, E., & Uçar, R. (2022). The Relationship between School Administrators' Creative Leadership Qualities and Schools' Organizational Intelligence Levels. International Journal of Psychology and Educational Studies, 9 (4), 1133-1147.

Ubben, G. C., Hughes, L. W., & Norris, C. J. (2017). The Principal: Creative Leadership for Excellence in Schools. Pearson Press.