แนวทางการเสริมสร้างแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของบุคลากรศูนย์การศึกษาพิเศษ ประจำจังหวัดมหาสารคาม

สุทัศน์  พ้นภัยพาล; กฤษกนก  ดวงชาทม

doi:10.60027/iarj.2025.282369

ผู้แต่ง

สุทัศน์ พ้นภัยพาล มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม https://orcid.org/0009-0000-3974-8233
กฤษกนก ดวงชาทม มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม https://orcid.org/0009-0007-3540-0783

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2025.282369

คำสำคัญ:

แนวทางการเสริมสร้างแรงจูงใจ, ศูนย์การศึกษาพิเศษ, แรงจูงใจในการปฏิบัติงาน

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ปัจจุบันการจูงใจมีอิทธิพลต่อการปฏิบัติงาน เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้การทำงานประสบความสำเร็จ การทำงานจะประสบความสำเร็จมากน้อยเพียงใดขึ้นอยู่กับ ความต้องการจำเป็นในการเสริมแรงจูงใจในการทำงานเพื่อให้การปฏิบัติงานของบุคลากรมีแรงจูงใจในการปฏิบัติงาน การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์และความต้องการจำเป็นของแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของบุคลากร ศูนย์การศึกษาพิเศษ ประจำจังหวัดมหาสารคาม 2. ศึกษาแนวทางการเสริมสร้างแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของบุคลากร ศูนย์การศึกษาพิเศษ ประจำจังหวัดมหาสารคาม

ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยแบ่งออกเป็น 2 ระยะ คือ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นของแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของบุคลากร ศูนย์การศึกษาพิเศษ ประจำจังหวัดมหาสารคาม จากกลุ่มเป้าหมายคือ ข้าราชการครู และบุคลากร ศูนย์การศึกษาพิเศษ ประจำจังหวัดมหาสารคาม รวมทั้งสิ้น 90คน เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิจัย คือ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และระยะที่ 2 ศึกษาแนวทางการเสริมสร้างแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของบุคลากร ศูนย์การศึกษาพิเศษ ประจำจังหวัดมหาสารคาม จาก ผู้บริหารสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา ศึกษานิเทศก์ ผู้บริหารสถานศึกษา และ ครูในสถานศึกษา เครื่องมือคือ แบบสัมภาษณ์ และวิเคราะห์เนื้อหาข้อมูลที่ได้จากการสัมภาษณ์โดยวิธีการตีความแล้วนำเสนอแบบพรรณนา

ผลการวิจัย: (1) สภาพปัจจุบันของแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของบุคลากร ศูนย์การศึกษาพิเศษ ประจำจังหวัดมหาสารคาม โดยรวมอยู่ในระดับมาก (2) สภาพที่พึงประสงค์ของแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของบุคลากร ศูนย์การศึกษาพิเศษประจำจังหวัดมหาสารคาม โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด พบแนวทางการเสริมสร้างแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของบุคลากร ศูนย์การศึกษาพิเศษประจำจังหวัดมหาสารคาม จากการสัมภาษณ์ของกลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 คน ในการเสริมสร้างแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของบุคลากรทั้ง 5 ด้าน ได้แก่ ด้านความสำเร็จของงาน ด้านความก้าวหน้า ด้านการยอมรับนับถือ ด้านความรับผิดชอบ และด้านลักษณะของงาน

สรุปผล: ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าผู้บริหารมีการส่งเสริมให้ครูและบุคลากรปฏิบัติหน้าที่ด้วยความตั้งใจ อดทน ขยันหมั่นเพียร ซื่อสัตย์ เสียสละ ตรงต่อเวลา เอาใจใส่ต่องานที่ได้รับมอบหมายและหน้าที่ที่ได้รับผิดชอบ ผู้บริหารมีการวางแผนงานและปฏิบัติงานตามหน้าที่ด้วยความทุ่มเท และตั้งใจทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ ครูและบุคลากรได้รับการไว้วางใจจากผู้บริหารในเรื่องขององค์ความรู้ ความสามารถ และได้รับการยกย่องจากผู้บริหาร เพื่อนร่วมงาน ตลอดจนชุมชนให้ความร่วมมือในการปฏิบัติงาน งานที่ครูและบุคลากรได้รับมอบหมายช่วยเพิ่มพูนประสบการณ์การเรียนรู้ ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ และเพิ่มความชำนาญ ครูและบุคลากรมีความภูมิใจในอาชีพและมีความรู้สึกมั่นคงในการทำงาน

เอกสารอ้างอิง

จรุณี เก้าเอี้ย: (2557). เทคนิคการบริหารงานวิชาการในสถานศึกษา: กลยุทธ์และแนวทางการปฏิบัติสำหรับผู้บริหารมืออาชีพ. สงขลา: ชานเมืองการพิมพ์.

จอมพงศ์ มงคลวนิช. (2554). การศึกษาสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน: การบริหารองค์การและบุคลากรทางการศึกษา. กรุงเทพฯ: สถาบันเทคโนโลยีสยาม.

ณัฐดนัย ไทยถาวร. (2561). แรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูโรงเรียนระดับประถมศึกษาจังหวัดสระบุรี.วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.

ณัฐวุฒิ ประเสริฐศรี. (2556). การนำเสนอแนวทางการบริหารกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครปฐม เขต 2. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา

ถวิล เกษสุพรรณ์. (2552). การศึกษาสภาพการมีส่วนร่วมของคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานในการบริหารงานโรงเรียนขนาดเล็กสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาอุบลเขต 5. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี.

ธนพรรธ อนุเวช. (2564). แนวทางการสร้างเสริมแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครู ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาร้อยเอ็ด. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

นพพงษ์ บุญจิตราดุล. (2557). หลักการและทฤษฎีการบริหารการศึกษา. นนทบุรี: ตีรณสาร.

นพพงษ์ บุญจิตราดุลย์. (2551). โน้ตย่อบริหาร. เชียงใหม่: ออเร้นจ์ กรุ๊ป ดีไซน์.

นิตยา โคตรศรีเมือง. (2556). ปัจจัยแรงจูงใจที่ส่งผลต่อการปฏิบัติงานของบุคลากรสายสนับสนุน สังกัดสำนักงานอธิการบดี มหาวิทยาลัยบูรพา. วิทยานิพนธ์การจัดการมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยบูรพา.

ภารดี อนันต์นาวี. (2553). หลักการแนวคิดทางการบริหารการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 3). ชลบุรี: มนตรี.

วัชริศ เจริญกุล. (2563). แรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูโรงเรียนบ้านยางสูง. การค้นคว้าอิสระตามหลักสูตร ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร.

เวียงพิงค์ แสงอาจ. (2556). แรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูโรงเรียนพิบูลประชาสรรค์ กรุงเทพมหานคร สำนักงานบริหารงานการศึกษาพิเศษ. งานนิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยบูรพา.

ศรัญญา น้อยพิมาย. (2562). ทักษะการบริหารของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 2. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.

ศิริวรรณ อินทสโร. (2560). แนวทางการเสริมสร้างแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของข้าราชการครูโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสตูล. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.

ศุภชัย ยาวะประภาษ. (2552). นโยบายสาธารณะไทย: กำเนิด พัฒนาการ และสถานภาพของศาสตร์. กรุงเทพฯ: บริษัท จุดทอง จำกัด.

สมยศ นาวีการ. (2540). การบริหารและพัฒนาองค์การ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ผู้จัดการ.

สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ. (2559). ประวัติความเป็นมา. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ.

อรสา เพชรนุ้ย. (2560). การศึกษาแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูในโรงเรียน สังกัดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 2. การค้นคว้าอิสระตามหลักสูตรครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี.

อัญชลี สนพลาย. (2564). แรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 1. ใน การประชุมวิชาการระดับนานาชาติ วิทยาลัยนครราชสีมา ครั้งที่ 8 ประจำปี พ.ศ. 2564 (หน้า 241–250).

อานัส รุ่งวิทยพันธ์. (2565). แนวทางการเสริมสร้างแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของข้าราชการครูในโรงเรียนขนาดเล็ก. วารสารวิจัยเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่, 14(2), 99–101.

Herzberg, F., Mausner, B., & Synderman, B. B. (1959). The motivation to work. New York: John Wiley & Sons.