แนวทางการพัฒนาทักษะด้านนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1

พิมพ์พร อยู่สิงห์; สุทธิพงศ์  บุญผดุง

doi:10.60027/iarj.2025.280744

ผู้แต่ง

พิมพ์พร อยู่สิงห์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา https://orcid.org/0009-0000-3446-6333
สุทธิพงศ์ บุญผดุง คณะครุศาสตร์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา https://orcid.org/0000-0003-0027-9358

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2025.280744

คำสำคัญ:

ทักษะของผู้บริหาร, แนวทางการพัฒนา, ทักษะนวัตกรรม

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การพัฒนาทักษะด้านนวัตกรรมเป็นเรื่องที่สำคัญเป็นอย่างมากสำหรับผู้บริหารในศตวรรษที่ 21 ผู้บริหารที่มีทักษะด้านนวัตกรรม และมีความสามารถในการสร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่ๆ ทำให้ผู้บริหารมีโอกาสที่จะประสบความสำเร็จในการบริหารได้มากกว่า การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพที่เป็นจริง สภาพที่คาดหวัง และความต้องการจำเป็นในการพัฒนาทักษะด้านนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา 2) เพื่อพัฒนาแนวทางการพัฒนาทักษะด้านนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1

ระเบียบวิธีการวิจัย: การดําเนินงานงานวิจัยครั้งนี้มี 2 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 การศึกษาสภาพที่เป็นจริง สภาพที่คาดหวัง และความต้องการจําเป็นของการพัฒนาทักษะด้านนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา จำแนกเป็น ผู้อำนวยการสถานศึกษา และรองผู้บริหารสถานศึกษา รวมทั้งสิ้น 220 คน กำหนดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้ตารางเครจซี่ และมอร์แกน ได้จำนวน 140 คน สุ่มตัวอย่างโดยการสุ่มแบบแบ่งชั้น ตามขนาดโรงเรียน ระยะที่ 2 พัฒนาแนวทางการพัฒนาทักษะด้านนวัตกรรมของผุ้บริหารสถานศึกษา กลุ่มเป้าหมายได้มาโดยวิธีการเลือกแบบเจาะจง (Purposive sampling) เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถาม มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .98 และแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าดัชนีความต้องการจำเป็น PNI_Modifiedข้อมูลจากการสัมภาษณ์ ใช้วิธีการวิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัย: พบว่า 1) สภาพที่เป็นจริงของทักษะด้านนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ผู้บริหารมีทักษะอยู่ในระดับมากทุกด้าน ส่วนสภาพที่คาดหวัง โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า ผู้บริหารมีความคาดหวังอยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน และความต้องการจำเป็นในการพัฒนาทักษะด้านนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา โดยเรียงลำดับค่าดัชนีความต้องการจำเป็นจากมากไปหาน้อย ได้แก่ ด้านกระบวนการบริหารงานด้านนวัตกรรม ด้านความรู้นวัตกรรมดิจิทัลแพลตฟอร์ม ด้านการพัฒนาความรู้ของผู้บริหารสถานศึกษา ด้านการแก้ไขปัญหาและการประยุกต์นำไปใช้ และด้านการทำงานร่วมกับผู้อื่น 2) แนวทางการพัฒนาทักษะด้านนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา พบว่า หน่วยงานต้นสังกัดควรสนับสนุนการสร้างองค์ความรู้ใหม่ ๆ ให้กับผู้บริหารสถานศึกษา ส่งเสริมให้เกิดการบริหารงานในรูปแบบดิจิทัลในสถานศึกษา ให้ผู้บริหารนำความรู้และทักษะดิจิทัลไปใช้ในการปฏิบัติงานและการจัดการเรียนการสอน รวมทั้งสนับสนุนงบประมาณและอุปกรณ์ให้สถานศึกษาอย่างทั่วถึง

สรุปผล: แนวทางการพัฒนาทักษะด้านนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา หน่วยงานต้นสังกัดควรสนับสนุนการสร้างองค์ความรู้ใหม่ ๆ ให้กับผู้บริหารสถานศึกษา ส่งเสริมให้เกิดการบริหารงานในรูปแบบดิจิทัลในสถานศึกษา ให้ผู้บริหารนำความรู้และทักษะดิจิทัลไปใช้ในการปฏิบัติงานและการจัดการเรียนการสอน รวมทั้งสนับสนุนงบประมาณและอุปกรณ์ให้สถานศึกษาอย่างทั่วถึง

เอกสารอ้างอิง

จิติมา วรรณศรี. (2563). นวัตกรรมสู่การพัฒนาสถานศึกษา. พิษณุโลก: รัตนสุวรรณการพิมพ์

บุญชม ศรีสะอาด. (2556). การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่9. กรุงเทพฯ : สุวรีิยาสาส์น.

พยัต วุฒิรงค์ (2563). การจัดการนวัตกรรม : ทรัพยากรองค์การแห่งการเรียนรู้และนวัตกรรม. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: ศูนย์หนังสือจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พัชนี บุญคง. (2560). การศึกษาความต้องการจ้าเป็นและแนวทางในการพัฒนาทักษะด้านการเรียนรู้และ นวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่มัธยมศึกษา เขต 36. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยนเรศวร.

พิมพ์ใจ ทวิติยามัณฑ์. (2564). นวัตกรรมแพลตฟอร์มการท่องเที่ยวเกาะรัตนโกสินทร์ สำหรับนักท่องเที่ยวต่างชาติ. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวิชาธุรกิจเทคโนโลยีและการจัดการนวัตกรรม: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วุฒิพงษ์ ศรีจันทร์ จำนง แจ่มจันทรวงษ์ และวีรพันธุ์ ศิริฤทธิ์. (2561). ทักษะการบริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 2. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.

ศศิตา เพลินจิต. (2558). ทักษะการบริหารในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครปฐม เขต 1. การศึกษาค้นคว้าอิสระครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1. (2562). ข้อมูลสารสนเทศ. Retrieved on 10 August 2566 from: https://eoffice.sesao1.go.th/info/school-group.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ, (2559). รายงานประจำปี 2559. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา. (2563). การประเมินคุณภาพการศึกษาภายนอก รอบที่ 4 (2559-2563). กรุงเทพฯ : สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา.

สุกัญญา แช่มช้อย. (2562). การบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

สุนันทา พันธรักษ์พงษ์. (2564). สภาพและแนวทางการพัฒนาทักษะผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนเอกชน จังหวัดบุรีรัมย์. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์.

สุวิทย์ สงรัมย์. (2562). การศึกษาทักษะการบริหารของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 4. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา.

Ejimofor, F.O. (2007). Principals' Transformational Leadership Skills and Their Teachers' Job Satisfaction in Nigeria. ETD Archive. 86. https://engagedscholarship.csuohio.edu/etdarchive/86

Kassi, O., & Lehdonvirta, V. (2018). Online labour index: Measuring the online gig economy for policy and research. Technological Forecasting and Social Change, 137, 241-248, https://doi.org/10.1016/j.techfore.2018.07.056.

Kaume-Mwinzi, K.R. (2016). Administrative and leadership innovation in the 21st Century: a secondary school sub-sector perspective in Kenya. Research in Pedagogy, 6(2), 85-94.

Mostafa, A., Habib, H., Farzad, O., Nahid, J. (2012). Prioritizing Managerial Skills Based on Katz’s Theory in the Physical Education Office of Universities in Iran. World Applied Sciences Journal. 20 (3), 388-394.

National Innovation Agency (2019). Innovation for the Future. Retrieved from: https://www.nia.or.th/frontend/bookshelf/zWf7zwTMcEWhI/62d3a82b0f129.pdf

Shaman, C. C. (2005). [online]. Leadership and the learning organization. Retrieved July 18, 2020, from http://www.lib.umi.com/dissertations/fullcit/1426664