การศึกษารูปแบบการจัดการเรียนรู้การอ่านภาษาไทยตามทฤษฎีคอนสตรัคติวิซึมร่วมกับการเรียนรู้แบบร่วมมือที่ส่งเสริมสมรรถนะการอ่าน สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6

สมประสงค์ กลิ่นเจ็ก; สุวรรณา  จุ้ยทอง; วัสส์พร  จิโรจพันธุ์

doi:10.60027/iarj.2025.280092

ผู้แต่ง

สมประสงค์ กลิ่นเจ็ก มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ https://orcid.org/0009-0005-7878-265X
สุวรรณา จุ้ยทอง มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ https://orcid.org/0009-0002-1391-5819
วัสส์พร จิโรจพันธุ์ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ https://orcid.org/0009-0007-6934-5372

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2025.280092

คำสำคัญ:

รูปแบบการจัดการเรียนรู้, ทฤษฎีคอนสตรัคติวิซึม, การเรียนรู้แบบร่วมมือ, สมรรถนะการอ่าน

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การจัดการเรียนรู้การอ่านภาษาไทยที่จะส่งเสริมให้ผู้เรียนเกิดสมรรถนะการอ่าน ต้องปรับเปลี่ยนวิธีการสอนและรูปแบบการจัดการเรียนรู้ให้สอดคล้องกันอันจะช่วยพัฒนาและส่งเสริมให้ผู้เรียนมีสมรรถนะการอ่านที่เพิ่มขึ้น เป็นผู้เรียนในยุคศตวรรษที่ 21 ที่มีสมรรถนะการอ่านสามารถสร้างองค์ความรู้ และการนำความรู้ไปประยุกต์ต่อยอดความคิดสร้างสรรค์เป็นนวัตกรรมด้านการอ่านได้ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาข้อมูลพื้นฐานและสังเคราะห์องค์ประกอบของรูปแบบการจัดการเรียนรู้การอ่านภาษาไทยตามทฤษฎีคอนสตรัคติวิซึมร่วมกับการเรียนรู้แบบร่วมมือที่ส่งเสริมสมรรถนะการอ่าน สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 และ 2) พัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้การอ่านภาษาไทยตามทฤษฎีคอนสตรัคติวิซึมร่วมกับการเรียนรู้แบบร่วมมือที่ส่งเสริมสมรรถนะการอ่าน สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6

ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยครั้งนี้ใช้กระบวนการวิจัยแบบผสมวิธี แบ่งการดำเนินการวิจัยออกเป็น 2 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 ศึกษาข้อมูลพื้นฐานและองค์ประกอบของรูปแบบการจัดการเรียนรู้ฯ จากนั้นยืนยันผลการศึกษาโดยผู้เชี่ยวชาญ 11 ท่าน โดยใช้เทคนิคเดลฟาย และระยะที่ 2 พัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ฯ และเครื่องมือวิจัย จากนั้นประเมินความเหมาะสมโดยผู้เชี่ยวชาญ 5 ท่าน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6/2 โรงเรียนอนุบาลสรรคบุรี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยนาท จำนวน 35 คน ที่กำลังศึกษาในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2566 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ 1) แบบประเมินข้อมูลพื้นฐานและองค์ประกอบของรูปแบบการจัดการเรียนรู้ 2) แบบประเมินคุณภาพของรูปแบบการจัดการเรียนรู้ และ 3) แบบประเมินสมรรถนะการอ่านสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัย: 1. ผลการศึกษาข้อมูลพื้นฐานและองค์ประกอบของรูปแบบการจัดการเรียนรู้ฯ พบว่า ข้อมูลพื้นฐานของรูปแบบการจัดการเรียนรู้ฯ ได้แก่ 1) สภาพการจัดการเรียนรู้การอ่านภาษาไทย 2) รูปแบบการจัดการเรียนรู้ 3) สมรรถนะการอ่าน และ 4) องค์ประกอบของสมรรถนะการอ่าน สำหรับองค์ประกอบของรูปแบบการจัดการเรียนรู้ ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) หลักการ 2) จุดมุ่งหมาย 3) เนื้อหา 4) กระบวนการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมสมรรถนะการอ่านซึ่งประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ได้แก่ (1) ขั้นสำรวจประสบการณ์เดิม เสริมความรู้ใหม่ (2) ขั้นตั้งปัญหาและจัดกลุ่ม (3) ขั้นลงมือค้นคว้าปฏิบัติ (4) ขั้นพัฒนาประยุกต์ใช้ ต่อยอดได้ (5) ขั้นประเมินผล แลกเปลี่ยนเรียนรู้ และ 5) การวัดและการประเมินผล และ 2. ผลการประเมินคุณภาพของรูปแบบการจัดการเรียนรู้ฯ ที่พัฒนาขึ้น พบว่า รูปแบบการจัดการเรียนรู้ฯ มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด ( \bar{x} = 4.73, S.D.= 0.11)

สรุปผล: ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่ารูปแบบการจัดการเรียนรู้การอ่านภาษาไทยตามทฤษฎีคอนสตรัคติวิซึมร่วมกับการเรียนรู้แบบร่วมมือที่ส่งเสริมสมรรถนะการอ่าน สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ที่พัฒนาขึ้นนี้สามารถนำไปใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ได้ ส่งผลให้ผู้เรียนเกิดผลลัพธ์การเรียนรู้ที่สะท้อนถึงการได้รับการพัฒนาความสามารถ ทักษะ และเจตคติ สามารถนำความรู้มาบูรณาการและการนำไปใช้ในชีวิตจริงได้ และผู้เรียนได้เรียนรู้ผ่านกระบวนการจัดกลุ่ม จะช่วยพัฒนาและส่งเสริมให้ผู้เรียนมีสมรรถนะการอ่านที่เพิ่มขึ้น

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2567). ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง นโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 - 2568. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.

กุลิสรา จิตรชญาวณิช และมาลี บุญคง. (2565). รูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวคิดการใช้สมองเป็นฐานเพื่อพัฒนา การอ่านออกเขียนได้ภาษาไทยของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1. วารสารวิชาการ Journal of Roi Kaensarn Academi ศูนย์พัฒนาการเรียนรู้สมัยใหม่, 7(3), 308–323.

ฉัตรปวีณ อำภา และประไพศรี โห้ลำยอง. (2566). การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้โดยใช้กลวิธีอภิปัญญาเพื่อส่งเสริมความสามารถในการอ่านเพื่อพัฒนาทักษะการแก้ปัญหาของนักศึกษาปริญญาตรีชั้นปีที่ 2. วารสารวิชาการ Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(5), 66-82.

ดวงจันทร์ เดี่ยววิไล และธนพร หมูคำ. (2564). การสร้างแบบทดสอบวัดสมรรถนะการอ่านสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 – 6 โดยการหนุนเสริมจากภาคีเครือข่ายการเรียนรู้. วารสารศึกษาศาสตร มหาวิทยาลัยขอนแกน, 44(4), 132–145.

ทิศนา แขมมณี. (2564). ศาสตร์การสอน : องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 25). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

บุญชม ศรีสะอาด. (2558). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 9). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.

ปัญญาวิทย์ แจ่มกระจ่าง. (2564). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้การอ่านเชิงรุกเพื่อส่งเสริมความฉลาดรู้ด้านการอ่านและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน บัณฑิตวิทยาลัยมหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์.

ศักดิ์ดา เปลี่ยนเดชา. (2560). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้การอ่านเชิงรุกเพื่อส่งเสริมความสามารถในการอ่านเชิงรุกและความสามารถในการเขียนเชิงสร้างสรรค์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ ศรีนคริทรวิโรฒ, 19(1), 218–233.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2562). ยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2561-2580). กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2565). รายงานการศึกษารูปแบบการจัดการเรียนรู้สำหรับนักเรียนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์โควิด 19. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักงานอุทยานการเรียนรู้. (2562). เข็ม : สำรวจปรากฏการณ์และความเปลี่ยนแปลง 10 ปี ทศวรรษแห่งการอ่าน พ.ศ. 2552-2561. กรุงเทพฯ : สำนักนายกรัฐมนตรี.

สำนักทดสอบทางการศึกษา. (2565). แนวทางการวัดและประเมินผลในชั้นเรียนในสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID - 19). กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.

Eric Sheninger. (2018). Educational Makerspace. New Jersey High School Getting Creative with Makerspace. Retrieved on June 17, 2023, from https://www.thekommon.co/makerspace-for-education.

Johnson, D. W., Johnson, R. T., & Holubec, E. J. (1987). Circles of learning: Cooperation in the classroom. (3rd ed.). Edina MN Interaction Book Company.

Joyce, B., Weil, M., & Calhoun, E. (2017). Models of teaching. Allyn & Bacon.

Piaget, J. (1963). The origins of intelligence in children. W.W. Norton & Company, Inc.

Sheng, L. (2010). A development of Thai language pronouncing instructional model using phonetic alphabet and personal interaction for Chinese students. Burapha University.

Vygotsky, L. (1978). Interaction between learning and development. Harvard University Press.