การวิเคราะห์ต้นทุนสมุนไพรไทยในจังหวัดมหาสารคาม

ปิยะวรรณ  ยางคำ; นาวา มาสวนจิก; ธีระศักดิ์  เกียงขวา; กชนิภา  วานิชกิตติกูล; อมร  โททำ

doi:10.60027/iarj.2024.277669

ผู้แต่ง

ปิยะวรรณ ยางคำ คณะวิทยาการจัดการ, มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม https://orcid.org/0000-0002-7078-1872
นาวา มาสวนจิก มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม https://orcid.org/0000-0001-8217-8475
ธีระศักดิ์ เกียงขวา คณะวิทยาการจัดการ, มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม https://orcid.org/0000-0003-4641-3743
กชนิภา วานิชกิตติกูล คณะวิทยาการจัดการ, มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม https://orcid.org/0000-0003-4641-3743
อมร โททำ คณะวิทยาการจัดการ, มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม https://orcid.org/0000-0003-2467-2904

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2024.277669

คำสำคัญ:

สมุนไพรไทย; , ต้นทุน; , ผลตอบแทนจากการลงทุน

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: จังหวัดมหาสารคามเป็นหนึ่งในจังหวัดที่ถูกกำหนดพื้นที่ส่วนขยายของโครงการเมืองสมุนไพร และได้มีการขับเคลื่อนอย่างต่อเนื่อง และในระยะต่อมาได้มีการปรับเปลี่ยนแนวคิดในการปลูกพืชเชิงเดี่ยว มาเป็นการเพาะปลูกในรูปแบบผสมผสาน เพื่อสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรให้สามารถพึ่งตนเองได้ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ต้นทุนและผลตอบแทนจากเงินลงทุนสมุนไพรไทยของกลุ่มเกษตรในจังหวัดมหาสารคาม

ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการเก็บรวบรวมข้อมูลจากเกษตรกรในจังหวัดมหาสารคาม จำนวน 20 คน ใช้แบบสัมภาษณ์เป็นเครื่องมือ

ผลการวิจัย: เกษตรกร มียอดขายเฉลี่ยต่อปี ได้แก่ ขมิ้นชัน จำนวน 67,200 บาท รองลงมา กระเจี๊ยบ จำนวน 43,750 บาท ตะไคร้ จำนวน 17,850 บาท และข้าวหอมมะลิ 105 จำนวน 9,520 บาท กำไรสุทธิ ได้แก่ ขมิ้นชัน จำนวน 47,768 บาท รองลงมา กระเจี๊ยบ จำนวน 28,000 บาท ตะไคร้ จำนวน 8,740 บาท และข้าวหอมมะลิ 105 จำนวน 2,690 บาท และอัตราผลตอบแทนจากเงินลงทุน (ROI) ได้แก่ ขมิ้นชัน ร้อยละ 71.08 รองลงมา กระเจี๊ยบ ร้อยละ 64.00 ตะไคร้ ร้อยละ 48.96 และข้าวหอมมะลิ 105 ร้อยละ 28.26

สรุปผล: เกษตรกร มีอัตราผลตอบแทนจากเงินลงทุน โดยเรียงอันดับจากมากไปหาน้อย ดังนี้ ขมิ้นชัน กระเจี๊ยบ ตะไคร้ และข้าวหอมมะลิ 105

เอกสารอ้างอิง

กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข. (2566). แผนปฏิบัติการด้านสมุนไพรแห่งชาติฉบับที่ 2 พ.ศ. 2566 - 2570. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข.

เพ็ญนภา เชาวนา, ศุภสุตา ตันชะโร, และอำมรรัตน์ คงกะโชติ. (2564). การวิเคราะห์ต้นทุนและผลตอบแทนจากการลงทุนปลูกข้าวของเกษตรกร ในอำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา. สงขลา: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย.

สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.). (2566). วว. ต่อยอดวิจัยพัฒนา. Retrieved May 1, 2024, from: https://www.mhesi.go.th/index.php/all-media/infographic/8746-660314general.html.

สำนักงานจังหวัดมหาสารคาม. (2564). แผนพัฒนาจังหวัดมหาสารคาม พ.ศ. 2566-2570. มหาสารคาม: สำนักงานจังหวัดมหาสารคาม.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566 - 2570). กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

อารีกมล ต.ไชยสุวรรณ, วรรณา มังกิตะ, สิริยุพา เลิศกาญจนาพร, สรียา ทรัพย์ศิริ, และธีราพัฒน์ จักรเงิน. (2560). การวิเคราะห์ต้นทุนและผลตอบแทนการปลูกสมุนไพรของกลุ่มเกษตรกรบ้านหนองสุวรรณ ตำบลบ้านกลาง อำเภอสอง จังหวัดแพร่. วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้, 5(1), 83-96.

Pholphirul, P., & Rattanakhamfu, S. (2019). Economic Analysis of Agricultural Practices and Their Impact on Rural Development in Thailand. Asian Economic Journal, 33(3), 287-309.

Siriwardhana, C., Perera, K., & Kumara, S. (2020). Profitability and Economic Sustainability of Herbal Crop Cultivation: A Comparative Study. Journal of Agricultural Economics, 71(2), 123-136.