การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โครงงานเป็นฐาน (PBL) เรื่องการผลิตชิ้นส่วนด้วยเครื่องมือกล  ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.3) สาขาวิชาช่างกลโรงงาน

ประนอมศักดิ์  ศิริพัฒน์; ประยงค์  หัตถพรหม; วนิดา  ผาระนัด

doi:10.60027/iarj.2026.e272529

ผู้แต่ง

ประนอมศักดิ์ ศิริพัฒน์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม https://orcid.org/0009-0000-7147-2812
ประยงค์ หัตถพรหม มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม https://orcid.org/0009-0004-2589-3463
วนิดา ผาระนัด มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม https://orcid.org/0000-0002-1774-1193

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e272529

คำสำคัญ:

กิจกรรมการเรียนรู้โครงงานเป็นฐาน, การผลิตชิ้นส่วนด้วยเครื่องมือกล, ประกาศนียบัตรวิชาชีพ

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์ : การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โครงงานเป็นฐาน (PBL) เรื่องการผลิตชิ้นส่วนด้วยเครื่องมือกล ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.3) สาขาวิชาช่างกลโรงงานมีวัตถุประสงค์ คือ 1. เพื่อพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โครงงานเป็นฐาน (PBL) เรื่องการผลิตชิ้นส่วนด้วยเครื่องมือกล ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.3) สาขาวิชาช่างกลโรงงาน ให้มีประสิทธิภาพโดยเปรียบเทียบกับเกณฑ์มาตรฐาน 2. เพื่อเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนที่เรียนโดยใช้การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โครงงานเป็นฐาน (PBL) เรื่องการผลิตชิ้นส่วนด้วยเครื่องมือกล ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.3) สาขาวิชาช่างกลโรงงาน 3. เพื่อพัฒนาทักษะการปฏิบัติงานของนักเรียนที่เรียนโดยใช้พัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โครงงานเป็นฐาน (PBL) เรื่องการผลิตชิ้นส่วนด้วยเครื่องมือกล ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.3) สาขาวิชาช่างกลโรงงาน

ระเบียบวิธีการวิจัย:การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โครงงานเป็นฐาน (PBL) เรื่องการผลิตชิ้นส่วนด้วยเครื่องมือกล ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.3) สาขาวิชาช่างกลโรงงา 1) ศึกษาแผนการสอน คำอธิบายรายวิชา เนื้อหา วัตถุประสงค เนื้อหาในรายวิชา หลักการเขียนโครงการ วิธีสอนและกิจกรรม สื่อการเรียนการสอน การวัดผลและการประเมินผล โดยเนื้อหาแบงออกเป็น 8 กิจกรรม

ผลการวิจัย : 1. แผนการจัดการเรียนรู้การแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ประกอบด้วย 1. ขั้นทำความเข้าใจปัญหา 2. ขั้นสร้างแนวคิดที่หลากหลายในการแก้ปัญหา 3. ขั้นเตรียมการเพื่อนำไปสู่การปฏิบัติ และ 4. ขั้นวางแผนแล้วปฏิบัติตามแนวคิดประสิทธิภาพของแผนการพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โครงงานเป็นฐาน (PBL) เรื่องการผลิตชิ้นส่วนด้วยเครื่องมือกล ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.3) สาขาวิชาช่างกลโรงงาน มีประสิทธิภาพ 91.65/84.4 ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้ 2. ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.3) สาขาวิชาช่างกลโรงงาน มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน พัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โครงงานเป็นฐาน (PBL) เรื่องการผลิตชิ้นส่วนด้วยเครื่องมือกล หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3. ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.3) สาขาวิชาช่างกลโรงงาน หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01

สรุปผล : การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน (PBL) เรื่องการผลิตชิ้นส่วนด้วยเครื่องมือกล สูงกว่า ผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01

เอกสารอ้างอิง

กรมอาชีวศึกษา. (2562). หลักเกณฑ์และแนวปฏิบัติการจัดการอาชีวศึกษา ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ และระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง. กรุงเทพมหานคร: วิทยาลัยเทคนิคมีนบุรี.

เครือดาว ขำหินตั้ง. (2552). การศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ และเจตคติทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โดยใช้กิจกรรมโครงงานวิทยาศาสตร์ เรื่อง สิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อม [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยขอนแก่น].

จริยา กั้ววงษ์. (2555). แผนการจัดการเรียนรู้แบบโครงงาน กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยี. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏ.

ทิศนา แขมมณี. (2555). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 6). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ธัญญารัตน์ โกมลเกียรติ. (2557). การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ด้วยกระบวนการแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์. วารสารครุศาสตร์ศึกษา, 15(2), 69–103.

นวพร โพธิ์ดีทิพย์. (2009). การจัดการเรียนรู้แบบกลุ่มร่วมมือในโรงเรียนประถมศึกษา. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

ประสาร มาลากุล ณ อยุธยา. (2537). การศึกษาเพื่อการพัฒนา. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พิมพันธ์ เดชะคุปต์, & พเยาว์ ยินดีสุข. (2555). การจัดการเรียนรู้แบบโครงงานเพื่อเสริมสร้างความสามารถผู้เรียน. วารสารศึกษาศาสตร์, 20(2), 59–60.

ภูมิสมศักดิ์ ภู่วิภาดาวรรธน์. (2537). พัฒนาการคิดเพื่อพัฒนาการเรียนรู้. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

ลัดดา ภูเกียรติ. (2544). โครงงานเพื่อการเรียนรู้: หลักการและแนวทางการจัดกิจกรรม. กรุงเทพฯ: คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วิจารณ์ พานิช. (2555). วิถีการเรียนรู้ของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์.

วิมลรัตน์ สุนทรโรจน์. (2547). เอกสารประกอบการเรียนการสอนวิชาพัฒนาการเรียนการสอน (พิมพ์ครั้งที่ 3). มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

วีณา ประชากูล, & ประสาท เนืองเฉลิม. (2554). ผลของกิจกรรมโครงงานต่อทักษะการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียน. วารสารวิทยาศาสตร์ศึกษา, 33(4), 171–173.

ศุภลักษณ์ ศรีผาวงศ์. (2555). การพัฒนาการเรียนรู้วิทยาศาสตร์บนเว็บโดยใช้โครงงานเป็นฐาน. วารสารวิทยาศาสตร์ศึกษา, 36(1), 76–130.

สำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ. (2542). แนวทางการจัดการเรียนรู้แบบโครงงาน. กรุงเทพฯ: สำนักงานฯ.

สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. (2562). หลักเกณฑ์และแนวปฏิบัติการจัดการอาชีวศึกษา ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ และระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง. กรุงเทพฯ: สำนักมาตรฐานการอาชีวศึกษาและวิชาชีพ. Retrieved from: https://bsq.vec.go.th/Portals/9/document/Course%20criteria/1.pdf

สิทธิชัย ลายเสมา. (2557). การเรียนรู้ร่วมกันด้วยทีมเสมือนจริงในสภาพแวดล้อมภควันตภาพ. วารสารครุศาสตร์อุตสาหกรรม, 9(3), 125–277.

สุคนธ์ สินธพานนท์ และคณะ. (2554). การจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบโครงงาน. วารสารวิชาการศึกษา, 23(2), 106.

สุพล วังสินธ์. (2543). การจัดกิจกรรมการเรียนรู้โครงงาน. วารสารวิชาการ, 3(9), 11–15.

สุรีพร ก้อนเงิน. (2553). การจัดกิจกรรมโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

สุวัฒน์ มุทธเมธา. (2523). การเรียนการสอนปัจจุบัน. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.

สุวิทย์ มูลคำ. (2547). การจัดการเรียนรู้และนวัตกรรมการสอน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งหนึ่ง.

อรวรรณ ตันสุวรรณรัตน์. (2552). การพัฒนาความคิดสร้างสรรค์โดยใช้กระบวนการแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

Kay, K. (2010). 21st century skills: Why they matter, what they are, and how we get there. In J. Bellanca & R. Brandt (Eds.), 21st century skills: Rethinking how students learn (pp. xiii–xxxi). Solution Tree Press.

Martin, A. J. (2010). Building classroom success: Eliminating academic fear and failure. Continuum International Publishing Group.

Olson, D. R. (1996). The world on paper: The conceptual and cognitive implications of writing and reading. Cambridge University Press.