แนวทางการกำกับติดตามการดำเนินงานตามแผนปฏิบัติราชการประจำปีของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษา โดยการประยุกต์ใช้แนวคิดการประเมินแบบเสริมพลังอำนาจ

ธีรวรรณ  บุญบำรุง; ทวิกา  ตั้งประภา; องอาจ  นัยพัฒน์

doi:10.14456/iarj.2023.228

ผู้แต่ง

ธีรวรรณ บุญบำรุง คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ https://orcid.org/0009-0007-7399-9504
ทวิกา ตั้งประภา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ https://orcid.org/0009-0004-8539-1983
องอาจ นัยพัฒน์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ https://orcid.org/0000-0002-9261-0628

DOI:

https://doi.org/10.14456/iarj.2023.228

คำสำคัญ:

การประเมินแบบเสริมพลังอำนาจ; , การกำกับติดตาม; , แผนปฏิบัติราชการประจำปี;, สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบุรีรัมย์ เขต 2

บทคัดย่อ

การกำกับการดำเนินงานตามแผนปฏิบัติราชการประจำปีของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเป็นกระบวนการสำคัญที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการดำเนินงานโครงการกิจกรรมให้ประสบผลสำเร็จตามเป้าหมายที่กำหนด โดยการวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการกำกับติดตามการดำเนินงานตามแผนปฏิบัติราชการประจำปีของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาที่มีผลการดำเนินงานที่ดี 2) พัฒนาแนวทางการกำกับติดตามการดำเนินงานตามแผนปฏิบัติราชการประจำปีของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา โดยการประยุกต์ใช้แนวคิดการประเมินแบบเสริมพลังอำนาจ และ 3) ตรวจสอบคุณภาพของแนวทาง ซึ่งดำเนินการวิจัย 3 ระยะ ตามวัตถุประสงค์ของการวิจัย คือ ระยะที่ 1 โดยการสัมภาษณ์กลุ่มเป้าหมาย จำนวน 10 คน ระยะที่ 2 โดยการสนทนากลุ่มร่วมกับผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 9 คน และระยะที่ 3 โดยการสอบถามกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 354 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์ แบบบันทึกการสนทนากลุ่ม และแบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย พบว่า (1) ผลการศึกษาการกำกับติดตามการดำเนินงานตามแผนปฏิบัติราชการประจำปีที่ดี ได้หลักการกำกับติดตาม 5 หลักการ ผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง 4 กลุ่ม วิธีการ/กลยุทธ์ในการกำกับติดตาม 23 ประเด็น เครื่องมือที่ใช้ 3 เครื่องมือ และร่องรอยหลักฐานในการตรวจสอบการดำเนินงาน 17 ร่องรอย (2) ผลการพัฒนาแนวทางการกำกับติดตามการดำเนินงานตามแผนปฏิบัติราชการประจำปีของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา โดยการประยุกต์ใช้แนวคิดการประเมินแบบเสริมพลังอำนาจ ประกอบด้วย 7 องค์ประกอบ คือ 1) วัตถุประสงค์ของการกำกับติดตาม จำนวน 3 ข้อย่อย 2) หลักการของการกำกับติดตาม จำนวน 5 หลักการ 3) กรอบเนื้อหาของการกำกับติดตาม จำนวน 4 ประเด็นหลัก 22 ประเด็นย่อย 4) ตัวชี้วัดในการกำกับติดตาม จำนวน 4 ตัวชี้วัด 5) ผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง จำนวน 4 กลุ่ม 6) เครื่องมือ จำนวน 1 เครื่องมือ และ 7) กระบวนการกำกับติดตาม จำนวน 4 ขั้นตอน 2 หลักปฏิบัติ (3) คุณภาพของแนวทางการกำกับติดตามการดำเนินงานตามแผนปฏิบัติราชการประจำปีของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา โดยการประยุกต์ใช้แนวคิดการประเมินแบบเสริมพลังอำนาจในภาพรวมมีมาตรฐานการใช้ประโยชน์ มาตรฐานความเป็นไปได้ มาตรฐานความเหมาะสม และมาตรฐานความถูกต้องอยู่ในระดับมากทุกด้าน

เอกสารอ้างอิง

ณัฎฐ์ณพัชร์ อ่อนตาม. (2562). เทคนิคการบริหารงานแบบ PDCA (Deming Cycle). วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย, 1(3), 44-45.

ณัฐพล ธิตินานันทกูล. (2563). การพัฒนาระบบการประกันคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษาอาชีวศึกษาเอกชน โดยการประยุกต์ใช้พหุแนวคิด ตามมาตรฐานการอาชีวศึกษา พ.ศ. 2561 :มาตรฐานคุณลักษณะของผู้สำเร็จการศึกษาอาชีวศึกษาที่พึงประสงค์. วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

ณัฐวัชร จันทโรธรณ์ และพงษ์ศักดิ์ พัวพรพงษ์ . (2563). ประสิทธิผลขององค์กร. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ, 9(2),1-9.

โทซาวะ บุนจิ. (2544). คิดใหม่ทำใหม่ด้วยไคเซ็น (ผู้แปล ชไมพร สุธรรมวงศ์). กรุงเทพฯ: สมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี (ไทย-ญี่ปุ่น).

พรรณิภา ภูกองพลอย, ทัศน์ศิรินทร์ สว่างบุญ,วราพร เอราวรรณ์. (2561). มโนทัศน์เบื้องต้นของการประเมินอภิมาน. วารสารการวัดผลการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 24(1), 1-11.

เพ็ญศรี บุญเดช. (2561). การพัฒนาระบบการกำกับติดตามและประเมินแบบเสริมสร้างพลังอำนาจในการจัด การเรียนรู้ของครู สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. วารสารบัณฑิตศึกษา, 15(70), 9-17.

เรืองวิทย์ เกษสุวรรณ. (2545). การจัดการคุณภาพ:จาก TQC ถึง TQM,ISO 9000 และการประกันคุณภาพ. กรุงเทพฯ: บพิธการพิมพ์.

ศิริชัย กาญจนวาสีและคณะ. (2559). การเลือกใช้สถิติที่เหมาะสมสำหรับการวิจัย. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ. (2565). กรอบอัตรากำลัง.Retrieved on 21 March 2022 from https://otepc.go.th/th/inform-services/2018-12-19-01-28-26.html

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2555). รายงานการวิจัยและพัฒนารูปแบบการพัฒนาครูและผู้บริหารสถานศึกษาแบบใช้โรงเรียนเป็นฐานในโรงเรียนขนาดเล็ก : จังหวัดตาก. กรุงเทพฯ: บริษัท พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 - 2579. กรุงเทพฯ บริษัท พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.

สำนักติดตามและประเมินผลการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2563). รายงานสรุปผลการติดตามและประเมินผลการบริหารและการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานตามตัวชี้วัดแผนปฏิบัติราชการของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2563. กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจำกัด เอ็น.เอ.รัตนะเทรดดิ้ง.

สุนทร เกิดแก้ว. (2558). การบริหารโครงการ:การติดตาม ควบคุมและการประเมินผล. กรุงเทพฯ: เสมาธรรม.

สุภาพร พิศาลบุตร. (2549). การวางแผนและบริหารโครงการ. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิต.

สุวิมล ติรกานันท์. (2547). การประเมินโครงการ:แนวทางสู่การปฏิบัติ. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุวิมล ว่องวานิช. (2543). การวิจัยและพัฒนาระบบการประเมินผลภายในของสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อมาวสี อัมพันศิริรัตน์. (2560). การประเมินแบบเสริมพลัง: แนวคิดและการประยุกต์ใช้. วารสาร (เครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้), 4(1), 280-291.

ฮิโตชิ คูเบะ. (2540). การบริหารคุณภาพ (Management by quality (MBQ)) (ผู้แปล ปรีชา ลีลานุกรม,กิตติศักดิ์ พลอยพานิชเจริญ). กรุงเทพฯ: สมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี (ไทย-ญี่ปุ่น).

Asia-Pacific Programed of Education for All. (1999). Monitoring and Evaluation of Literacy and Continuing Education Program: Practitioners’ manual. Retrieved on 1 January 2020 from https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED438428.pdf

Bamberger, M., & Hewitt, E. (1986). Monitoring and Evaluating Urban Development Programs: Handbook for Program Managers and Researchers. Retrieved on 26 January 2020 from http://documents1.worldbank.org/curated/en/380361468137717922/pdf/multi-page.pdf

Cameron, K.S., & Quinn, R.E. (2002). Diagnosing and Changing Organization Culture. Massachusetts: Addison-Wesley.

Fetterman, D. M. (2001). The foundation of empowerment evaluation. Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.

Fetterman, D. M., & Wandersman, A. (2005). Empowerment Evaluation Principles in Practice. Retrieved on 25 January 2020 from https://books.google.co.th/books?hl=th&lr=&id=zYDeAFbCRLsC&o

McMillan, J.H., & Schumacher, S.S. (1997). Research in Education: A Conceptual Introduction. Longman, New York.