สภาพการบริหารกิจการคณะสงฆ์ สังกัดมหานิกายหนตะวันออก เขตปกครองคณะสงฆ์ภาค 9

บทคัดย่อ

พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาของชาติไทยมาแต่โบราณ บรรดาศิลปวัฒนธรรมขนบธรรมเนียมประเพณี จริยธรรมและคุณธรรมอันหล่อหลวมรวมเป็นเอกลักษณ์ของไทยล้วนมีรากฐานที่สำคัญมากจากพระพุทธศาสนาพระพุทธศาสนานับเป็นมรดกล้ำค่าคู่บ้านคู่เมืองไทยเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวทางจิตใจทำให้เกิดเอกภาพและความมั่นคงในชาติ สามารถดำรงความเป็นไทยอยู่ได้ด้วยดีตลอดมา การบริหารของคณะสงฆ์ในประเทศไทยในยุคปัจจุบันมีสังฆราชเป็นผู้ทรงอำนาจสูงสุดการบริหารของคณะสงฆ์ยุคนี้เป็นไปตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505 แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2535 และ พ.ศ. 2561 บทความนี้มีวัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อวิเคราะห์สภาพการบริหารคณะสงฆ์ สังกัดมหานิกายหนตะวันออก เขตปกครองคณะมหานิกายหนตะวันออก ภาค 9 การวิจัยแบ่งเป็น 3 ขั้นตอน ดังนี้ (1) การศึกษาเอกสาร มีวัตถุประสงค์เพื่อนำผลที่ได้จากการศึกษาเอกสารการบริหารคณะสงฆ์มาใช้เป็นบริบทในการสร้างแบบสอบถามศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ ในการบริหารงานคณะสงฆ์ (2) การสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ เป็นการนำผลการวิจัยในขั้นตอนที่ 1 มาออกแบบประเด็นการวิจัยเพื่อศึกษาสภาพการบริหารของคณะสงฆ์ กลุ่มเป้าหมายข้อมูลเป็นผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 7 ท่าน/รูป และ (3) การวิเคราะห์สภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ กลุ่มตัวอย่างเป็นพระสงฆ์ในเขตปกครองภาค 9 จำนวน 261 รูป วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนาส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์แบบอุปนัย ผลการวิจัยสภาพปัจจุบันในการบริหารคณะสงฆ์ ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด และสภาพที่พึงประสงค์ใน การบริหารของคณะสงฆ์ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุดรายการประเมินเรียงจากลำดับมากไปหาน้อยของสภาพปัจจุบันระดับมากที่สุดลำดับสูงที่สุดคือด้านการศาสนศึกษา รองลงมาได้แก่ด้านการปกครอง ด้านการศึกษาสงเคราะห์ระดับมาก ด้านการเผยแผ่ ด้านการสาธารณูปการ และด้านการสาธารณสงเคราะห์ ตามลำดับและรายการประเมินของสภาพที่พึงประสงค์ระดับมากที่สุดทุกด้านเรียงจากลำดับ มากไปหาน้อยคือด้านการศึกษาสงเคราะห์ รองลงมาได้แก่ด้านการปกครองและ ด้านการศาสนศึกษา ด้านการสาธารณูปการ และด้านการเผยแผ่และด้านการสาธารณสงเคราะห์ ตามลำดับ