พระสงฆ์ไทย : การใช้สิทธิทางการเมือง

ผู้แต่ง

  • พระครูปริยัติโพธิธรรม โพธิธรรม นักศึกษา รป.ด. (รัฐประศาสนศาสตร์) มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม https://orcid.org/0000-0002-0409-1902

DOI:

https://doi.org/10.14456/iarj.2022.20

คำสำคัญ:

พระสงฆ์ไทย , สิทธิทางการเมือง

บทคัดย่อ

จากการที่พระสงฆ์ออกมาใช้สิทธิทางการเมือง ผู้เชี่ยวชาญบางท่านก็เห็นว่าควร บางท่านก็เห็นว่าไม่ควร ผู้เขียนได้ศึกษาถึงประเด็นต่าง ๆ จึงกลายเป็นปรากฏการณ์ที่ว่า พระสงฆ์ไม่ควรยุ่งเกี่ยวแต่ต้องอยู่กับการเมือง จะเห็นได้ว่าสิทธิทางการเมืองที่สามารถเข้าถึงได้นั้น ได้แก่ (1) การให้คำปรึกษาแก่ตัวแสดงทางการเมือง (2) อำนวยความสะดวกสถานที่การจัดกิจกรรมทางการเมือง (3) การแสดงความคิดทางการเมืองสนับสนุนหรือโต้แย้งรัฐบาล (4) การศึกษาวิชาเกี่ยวกับการเมืองการปกครอง (5) การสอนวิชาเกี่ยวกับวิชาการเมืองการปกครอง (6) การเป็นพระธรรมทูตที่เกี่ยวกับทางการเมือง (7) การลงชื่อเสนอกฎหมาย (8) การรณรงค์ให้ประชาชนเข้าใจและมีส่วนร่วมทางการเมือง (9) เป็นผู้เยี่ยวยาและบำบัดจิตผู้ได้รับผลกระทบทางการเมือง

        สิทธิที่ไม่สามารถเข้าถึง ได้แก่ (1) การใช้สิทธิเลือกตั้ง (2) การเป็นแกนนำประท้วง (3) การร่วมชุมนุมประท้วง (4) การลงสมัครรับเลือกตั้ง (5) การเป็นหัวคะแนนทางเมือง (6) การเป็นผู้สนับสนุนนักการเมือง (7) การเป็นเครื่องมือทางการเมือง และ (8) การยื่นถอดถอนผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง

        สรุปได้ว่ายังมีคำถามที่ตามมาว่า พระสงฆ์ควรมีสิทธิในการที่จะมีส่วนร่วมในการให้คำแนะนำ การเลือกตั้ง พรรคหรือแม้กระทั่งตัวของนักการเมือง โดยใช้หลักมัชฌิมาปฏิปทา ไม่มีอคติต่อฝ่ายใด อาศัยหลักกรรมคือทำดี ดี ทำชั่ว ชั่ว เป็นต้น ส่วนประเด็นที่ยังมีพระสงฆ์บางกลุ่มออกมาร่วมชุมนุมนั้น รัฐหรือมหาเถรสมาคามก็ควรมองจุดยืนว่า การกระทำนั้นเป็นแบบสันติวิธีเพื่อเรียกร้องอะไร การเรียกร้องนั้นมีประโยชน์แก่ประชาชนหรือไม่อย่างไร

เอกสารอ้างอิง

กรมการศาสนา กระทรวงวัฒนธรรม. (2557). ความรู้ศาสนาเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 2, กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

กฤษฎา ศุภวรรธนะกุล. (2563). ท้องในวัยรุ่น ‘ปัญหา’ ของวัยรุ่น หรือ ‘ปัญหา’ ของผู้ใหญ่. อุดรธานี: มูลนิธิภิวัฒน์สาธารณสุขไทย.

เกษฎา ผาทอง และธีรภัทร์ เสรีรังสรรค์. (2561). พระพุทธศาสนากับการเมืองในสังคมไทย. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์ (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 8 (1), 195-197.

จำนงค์ ทองประเสริฐ. (2550). ปรัชญาศาสนาประยุกต์. กรุงเทพฯ : ดวงแก้ว.

จำนงค์ ทองประเสริฐ. (2556). พระพุทธศาสนากับสังคมและการเมือง. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ธรรมะไทย. (2565). การเผยแผ่พระพุทธศาสนาสู่สังคมโลก. [Online] สืบค้นเมื่อวันที่ 11 เมษายน 2565 จาก http://www.dhammathai.org/thailand/missionary/.

นิธิ เอี่ยวศรีวงศ์ (2561). ความเหลื่อมล้ำทางการเมือง. มติชนออนไลน์, วันที่ 15 ตุลาคม 2561. [Online] สืบค้นเมื่อวันที่ 11 เมษายน 2565 จาก https://www.matichon.co.th/article/news_1177141

นิธิ เอี่ยวศรีวงษ์. (2543). พระพุทธศาสนาในความเปลี่ยนแปลงทางสังคมไทย. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโกมลคีมทอง.

ปรีชา ช้างขวัญยืน (2540). ทรรศนะทางการเมืองของพระพุทธศาสนา. กรุงเทพฯ : โครงการตาราคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พระครูวินัยธรจักรี ศรีจารุเมธีญาณ, สัญญา เคณาภูมิ และวิทยา เจริญศิริ. (2559). บทบาทพระสงฆ์ไทยในสังคมยุคโลกาภิวัตน์. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 4 (1), 275 – 287.

พระเทพเวที (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). (2531). กรณีสันติอโศก. กรุงเทพฯ: เปรียญธรรมสมาคม

พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช),(2553) พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด. [Online] สืบค้นเมื่อ 16 เมษายน 2565 จาก https://th.wikipedia.org/wiki/พระธรรมทูต

พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2554). การเผยแผ่เชิงรุก. กรุงเทพฯ: สามลดา.

พระปลัดเกษฎา ผาทอง พระราชรัตนาลงกรณ์ และสัญญา เคณาภูมิ. (2559). ยุทธศาสตร์การพัฒนาประชาธิปไตยและกระบวนการประชาสังคมไทยภายใต้กระบวนทัศน์หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา. วารสารธรรมทรรศน์, 16 (2), 255-273.

พระปลัดเกษฎา ผาทอง. (2561). บทบาทพระสงฆ์และข้อจำกัดทางการเมืองในสังคมไทย. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 6 (1), 393 – 403.

พระไพศาล วิสาโล. (2554). บทปุจฉา-วิสัชนา “พระกับการเมือง”. (วันที่ 2 สิงหาคม 2554). [Online] สืบค้นเมื่อ 10 เมษายน 2565 จาก. http://www.visalo.org/QA/Q540802.htm 2

พระมหาจักรพันธ์ จกฺกวโร. (2565). บทบาทพระสงฆ์กับการพัฒนา. มหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทายาลัย, [online] สืบค้นเมื่อวันที่ 13 เมษายน 2565 จาก https://mcutak.com/default.asp?content=contentdetail&id=27639

พระมหาไพรวัลย์ วรวณฺโณ. (2563). “ปมการแสดงออกทางการเมืองของพระสงฆ์”. ไทยรัฐออนไลน์. [Online] สืบค้นเมื่อ 10 เมษายน 2565 จาก https://www.thairath.co.th/news/politic/ 1975548.

พระมหาหรรษา ธมฺมหาโส. (2558). บทบาทพระสงฆ์กับการพัฒนาพลเมืองของรัฐตามระบอบประชาธิปไตย''. มหาวิทยาลัยจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย.

พระมหาอนุชา สิริวณฺโณ (พละกุล) (2556). การศึกษาพระสงฆ์กับการพัฒนาท้องถิ่น : กรณีศึกษาวัดเทพปูรณาราม ตำบลท่าพระ อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการพัฒนาสังคม) คณะพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์

พระเมธีธรรมาภรณ์ (ประยูร ธมฺมจิตฺ โต). (2535). พระพุทธศาสนากับประชาธิปไตย. กรุงเทพฯ: คณะกรรมการศาสนาเพื่อการพัฒนา.

พระราชกวี (เกษม ลักษณะวิลาศ). (2545). ประวัติการได้มาซึ่ง…สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์กรมการศาสนา.

พระราชธรรมนิเทศ (พยอม กลฺยาโณ). (2536). หน้าที่ชาวพุทธและมารยาทชาวพุทธ เสียงธรรม-ธรรมะไทย. [Online] สืบค้นเมื่อวันที่ 19 เมษายน 2565 จาก http://www.dhammathai.org/sounds/phayom.php

พระอธิการภูมิสิษฐ์ ปิยสีโล และนัชพล คงพันธ์. (2564). พระสงฆ์กับการเมืองไทยในบริบทสังคมปัจจุบัน, วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 6 (2), 33-44.

ฟรังซัวส์ ฮูตาร์ท. (2524). ศาสนากับสังคมเอเชีย. กรุงเทพฯ: กองบรรณาธิการปาจารยสาร มูลนิธิ เสถียรโกเศศนาคะประทีป.

มัลลิกา ศรีวิชัย. (2557). ประวัติรัฐธรรมนูญไทย. [Online] สืบคนเมื่อ 10 เมษายน 2565 จาก http://ppakkad004.blogspot.com

รัฐธรรมนูญห่งราชอาณาจักรไทย.ฉบับที่ 20 (2560). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 134 ตอนที่ 40 ก หน้า 17 (6 เมษายน 2560).

วิจักขณ์ พานิช. (2558). พระสงฆ์-พระเครื่อง: พลังศรัทธาและพานิชย์. วารสารศิลปวัฒนธรรมออนไลน์, วันอังคารที่ 31 มีนาคม พ.ศ.2558. [Online] https://www.silpa-mag.com/on-view/article_1590

วิทยากร โสวัตร. (2563). พระสงฆ์กับการเมือง (1) :พระสงฆ์สามเณรไม่ควรมายุ่งเกี่ยวกับการเมือง?. The momentium. [Online]. สืบค้นเมื่อวันที่ 11 เมษายน 2565. จาก https://themomentum.co/buddhist-monks-and-politics-1

ศักดินา ฉัตรกุล ณ อยุธยา. (2536). รัฐกลัวการรวมตัวของแรงงานเหมือนกลัวผีที่สร้างขึ้นเองแล้วกลัวเอง. [Online] สืบค้นเมื่อ 19 เมษายน 2565 จาก https://waymagazine.org/sakdinar-interview-gig-worker/

ศิลปวัฒนธรรม. (2564).“พระสงฆ์” กับ “การเมือง” ในสยามเมื่อต้องปฏิรูปสู่รัฐสมัยใหม่ ห้วงตะวันตกล่าอาณานิคม. [Online] สืบค้นเมื่อวันที่ 11 เมษายน 2565 จาก www.silpa-mag.com/history/article_14225

สมภาร พรมทา. (2552). พระสงฆ์กับการเมือง. วารสารพุทธศาสน์ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 16 (3), 1-2.

สมศักดิ์ เงางาม และ วินัย ผลเจริญ. (2561). วาทกรรมเชิงศีลธรรมของพุทธศาสนากับการชุมนุมทางการเมืองของกลุ่ม กปปส. : ศึกษาผ่านแนวคิดของพระพุทธะอิสระ. วารสารการเมืองการปกครอง. 8 (3), 49 – 66.

สุรพศ ทวีศักษ์. (2554). พระทำไมต้องแดง : เสี้ยวประวัติศาสตร์การต่อสู้ของสงฆ์ไทยในสงครามแบ่งสี. กรุงเทพฯ: ธงธรรม.

สุลักษณ์ ศิวลักษณ์ (2564). เวทีปราศรัยออนไลน์ “ไทยไม่ทน” 8 พฤษภาคม 2564. [Online] สืบค้นเมื่อวันที่ 19 จาก https://www.thaipost.net/main/detail/102223

Phuntharikviwat, T. (1997). Thailand’s political system governs the constitutional law. [Online] Retrieved October 3, 2017, from www.bloggang.com/viewblog.php?id=khunz& date.

Sukkheeyamanon, P. & Ngamchitcharoen, W. (2017). Korean Buddhist Monk Army and its Buddhist Ethical Problems. Journal of MCU Buddhapanya Review, 2(2), 1-14.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2022-04-27

รูปแบบการอ้างอิง

โพธิธรรม พ. (2022). พระสงฆ์ไทย : การใช้สิทธิทางการเมือง. Interdisciplinary Academic and Research Journal, 2(2), 179–200. https://doi.org/10.14456/iarj.2022.20

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ