การจัดการขยะของเทศบาลตำบลโกสุมพิสัย อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การจัดการขยะยังคงเป็นปัญหาซึ่งรัฐบาลให้ความสำคัญในการแก้ไขอย่างต่อเนื่องโดยประชาชนส่วนใหญ่ไม่มีการคัดแยกขยะมูลฝอยและทิ้งขยะมูลฝอยรวมกันทุกประเภท ประชาชน ผู้ก่อให้เกิดขยะส่วนใหญ่ไม่ให้ความสำคัญ ขยะชุมชนยังบริโภคกันอย่างฟุ่มเพื่อย นำเข้าขยะสู่ครัวเรือนโดยไม่จำเป็น ประชาชนยังมีจิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อมในระดับต่ำ ไม่รับผิดชอบและไม่มีวินัยในการรักษาความสะอาด ไม่เห็นความสำคัญในการลดและคัดแยกขยะชุมชนเพื่อนำไปใช้ประโยชน์และเพื่อการกำจัด (1) เพื่อศึกษาระดับการจัดการขยะของเทศบาลตำบลโกสุมพิสัย อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม (2) เพื่อเปรียบเทียบการจัดการขยะของเทศบาลตำบลโกสุมพิสัย อำเภอ โกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม จำแนกตาม เพศ อายุ ระดับการศึกษา อาชีพ และระยะเวลาที่อาศัยอยู่ในเขตเทศบาล (3) เพื่อศึกษาข้อเสนอแนะแนวทางการพัฒนาการจัดการขยะของเทศบาลตำบลโกสุมพิสัย อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม

ระเบียบวิธีการวิจัย: ใช้การวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง คือ ประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งในเขตเทศบาลตำบลโกสุมพิสัย อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม จำนวน 380 คน สุ่มตัวอย่าง โดยการใช้สูตร ของทาโร ยามาเน่ สุ่มตามสัดส่วน และสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม มีค่าความเชื่อมมั่น .757 และสถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ความถี่ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบ t-test และ ANOVA

ผลการวิจัย: ผลการวิจัยพบว่า ระดับการจัดการขยะมูลฝอยตามหลัก 3R ของเทศบาลตำบล โกสุมพิสัยอยู่ในระดับ “มาก” โดยมีค่าเฉลี่ยรวม 4.04 (S.D. = 0.71) เมื่อจำแนกเป็นรายด้านพบว่า การนำกลับมาใช้ใหม่ (Recycle) มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด (\bar{x} = 4.14) รองลงมาคือการลดการใช้ (Reduce) (\bar{x} = 4.01) และการใช้ซ้ำ (Reuse) (\bar{x} = 3.96) แสดงว่าประชาชนมีพฤติกรรมด้านการคัดแยกและ รีไซเคิลเข้มแข็งที่สุด แต่การใช้ซ้ำยังคงต้องได้รับการส่งเสริมเพิ่มเติม ผลการเปรียบเทียบพบว่า เพศ อายุ และระยะเวลาที่อาศัยอยู่ในเขตเทศบาล ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Sig. > 0.05) ขณะที่ระดับการศึกษา อาชีพ และรายได้มีผลแตกต่างกันในบางด้านของการจัดการขยะ โดยเฉพาะผู้ที่มีระดับการศึกษาสูงและมีอาชีพที่มั่นคงมักมีพฤติกรรมจัดการขยะที่ดีกว่า

สรุปผล: การจัดการขยะของเทศบาลตำบลโกสุมพิสัยมีความเข้มแข็งและอยู่ในระดับมาก โดยเฉพาะด้าน Recycle ที่ได้รับความร่วมมือสูงสุดจากประชาชน อย่างไรก็ตาม ด้าน Reduce และ Reuse ยังต้องได้รับการส่งเสริมเพื่อสร้างความสมดุลของทั้งสามด้าน แนวทางการพัฒนาอาจมุ่งเน้นที่การ บูรณาการนโยบายสาธารณะ การสร้างแรงจูงใจ และการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน เช่น ครัวเรือน โรงเรียน วัด และตลาด เพื่อให้ระบบการจัดการขยะมีความยั่งยืนมากขึ้นในระยะยาว