แนวทางพัฒนาการดำเนินงานแนะแนวในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา นครพนมเขต 2

Sarawut Thawon; Akkharawat  Buppataweesak; Nawee  Udorn

doi:10.60027/iarj.2026.e296068

Authors

Sarawut Thawon Faculty of Education, Nakhon Phanom University, Thailand https://orcid.org/0009-0007-4106-8756
Akkharawat Buppataweesak Faculty of Education, Nakhon Phanom University, Thailand https://orcid.org/0000-0002-9807-4766
Nawee Udorn Faculty of Education, Nakhon Phanom University, Thailand https://orcid.org/0000-0001-6151-2614

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e296068

Keywords:

Needs, Development Guideline, Guidance Performance

Abstract

Background and Aims: School guidance operations provide a framework for improving guidance services and strengthening learning and life goal guidance systems in educational institutions. The focus is on enhancing the understanding and efficiency of guidance practices to meet learners’ needs in contemporary society. This research aimed to 1) to study the current conditions and the desired conditions of guidance performance, 2) to assess the priority needs for developing guidance operations, 3) to develop guidance performance, and 4) to evaluate the guidelines for developing guidance operations in schools under the Nakhon Phanom Primary Educational Service Area Office 2.

Methodology: This research is Research & Development (R&D) Research. The sample consisted of 265 school administrators and teachers from primary schools under Service Area Office 2 in Phanom Province, selected through the sample size using percentage criteria, derived by stratified random sampling. The research instrument was a five-point Likert scale questionnaire and interviews with three interviewees, with a reliability coefficient of 0.97. Data were analyzed using percentage, mean, standard deviation, and priority needs index.

Results: The research found that 1) the current conditions of the guidance operations were found to be at a high level, with an average score of 4.12, while the desired conditions were also at a high level, with an average score of 4.46. 2) The overall essential needs for guidance operations showed a PNI_Modified index of 0.083, which is higher than the overall average in three areas: educational guidance, personal adjustment guidance, and career guidance, respectively. 3) The development of guidelines for improving guidance operations under Nakhon Phanom Primary Educational Service Area Office 2 consists of 5 main guidelines, consisting of 15 sub-guidelines. 4) The evaluation of the developed guidelines indicated that their overall appropriateness was at a high level, with an average score of 4.31; the highest average scores were found in the areas of personal and social information guidance and counseling, and information services. In addition, the overall feasibility was also at a high level, with an average score of 4.50.

Conclusion: The current conditions of the guidelines for developing guidance operations in schools under the Nakhon Phanom Primary Educational Service Area Office 2 indicate that the educational guidance dimension is at the lowest level, and it is also the area with the highest essential needs. Therefore, school administrators should promote and support teachers in receiving appropriate and effective development in guidance practices, as well as encourage them to implement educational guidance processes through diverse methods so that students receive educational guidance services that enhance their knowledge and understanding for pursuing higher levels of education.

References

กรมส่งเสริมการเรียนรู้. (2566). เอกสารการดำเนินงานด้านการแนะแนวและให้คำปรึกษากรมส่งเสริมการเรียนรู้.

เกรียงไกร นครพงศ์. (2564). แนวทางการพัฒนาการดำเนินงานแนะแนวของโรงเรียนรัตนราษฎร์บำรุง [การค้นคว้าอิสระปริญญาโทไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

เจตนา พงษ์พยุหะ. (2566). รูปแบบการบริหารงานแนะแนวในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยนเรศวร.

เจษฎา บุญมาโฮม. (2558). หลักการแนะแนวและการพัฒนาผู้เรียน (พิมพ์ครั้งที่ 4). สไมล์พรินติ้งแอนด์กราฟิกดีไซน์.

เชวงศักดิ์ เอี่ยมสำอางค์. (2567). หลักการและแนวคิดทางการแนะแนว. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(3), 371–385.

นักรบ หมี้แสน, สุธีรา นิมิตรนิวัฒน์, และศศิธร อนันตโสภณ. (พ.ศ. 2567). การแนะแนว: ศาสตร์เพื่อการพัฒนาช่วยเหลือผู้เรียน. วารสารวิชาการโรงเรียนนายเรือด้านสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ และศึกษาศาสตร์, 11(1), 35–46.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10, แก้ไขเพิ่มเติม). สุวีริยาสาส์น.

ปนัดดา สิงห์โต. (2563). แนวทางการบริหารงานแนะแนวในโรงเรียนขยายโอกาส สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 2. วารสารวิจัยวิชาการ, 4(3), 31–74. https://doi.org/10.14456/jra.2021.68

ประกาศสำนักงานนายกรัฐมนตรี. (พ.ศ. 2562). เรื่อง การประกาศแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561–2580). ราชกิจจานุเบกษา.

มนตรี อินตา. (2562). การประเมินความต้องการจำเป็นในการพัฒนางานบริการแนะแนวในโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จังหวัดเชียงใหม่ [รายงานวิจัย]. กองทุนวิจัยมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่. ChiangMai Rajabhat University Intellectual Repository.

รัตนวัชร์ เพ็ญรัตนหิรัญ. (2563). การประเมินความต้องการจำเป็นในการพัฒนางานบริการแนะแนวในโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานจังหวัดเชียงใหม่. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี, 31(2), 110–131.

วิไลวรรณ จงวิไลเกษม. (2564). โซเชียลมีเดียสื่อยุคดิจิทัล ประโยชน์มีมากแต่โทษก็ไม่น้อย. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.).

https://www.thaihealth.or.th/?p=264062

เศรษฐา ทวีสิน. (2566). คำแถลงนโยบายของคณะรัฐมนตรี. คณะรัฐมนตรีและราชกิจจานุเบกษา.

สาคร มหาหิงค์. (2561). การบริหารงานแนะแนวในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 4. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 18(3), 78–89.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 2. (2567). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ ปี พ.ศ. 2567 สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 2. กลุ่มนโยบายและแผน.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2559). หลักการบริการแนะแนวและการให้คำปรึกษาเชิงจิตวิทยาเบื้องต้น สำหรับครูและผู้บริหารการศึกษา.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560–2564).

สุทัศน์ เดชกุญชร. (2561). รูปแบบการบริหารจัดการงานแนะแนวการศึกษาที่มีประสิทธิผลสำหรับสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน จังหวัดปทุมธานี [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ.

อาทิตยา ไสยพร. (2566). บทบาทครูแนะแนวในยุคที่นักเรียนพึ่งพาตัวเองได้. Educathai. https://www.educathai.com/knowledge/articles/658

Jones, A. J. (1995). Principles of guidance and pupil personnel work. McGraw-Hill.

Yuksel-Sahin, F. (2009). The evaluation of counseling and guidance services based on teacher views and their prediction based on some variables. International Journal of Instruction, 2(1), 59–76.