การวิเคราะห์กลวิธีการแปลสำนวนในวรรณกรรมแปลจากวรรณกรรมจีนสมัยใหม่

Prissana   Fongsrun; Samniang  Fahkrajang

doi:10.60027/iarj.2026.e292277

Authors

Prissana Fongsrun Suan Dusit University, Thailand https://orcid.org/0009-0001-7026-7769
Samniang Fahkrajang Suan Dusit University, Thailand https://orcid.org/0009-0006-3172-0045

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e292277

Keywords:

Chinese Idioms, Thai Idioms, Translation Strategies, Modern Chinese Literature, Translated Chinese Literature

Abstract

Background and Aims: Idioms are a cultural heritage that reflects the wisdom and context of each nation. Translated literature, in particular, plays a role in transmitting foreign beliefs and cultures to Thai literature, which has continued to enjoy popularity. Contemporary Chinese literature, in particular, has been widely translated. Therefore, the researcher is interested in studying the translation techniques of Chinese idioms in Thai-language translations. The objective is to collect Chinese idioms that appear in translated literature and analyze the translation techniques by comparing them with the original text. This aims to study the formats, methods, and accuracy of appropriately transferring idioms and cultures from Chinese to Thai.

Methodology: In this research, the researcher has established a framework and guidelines for operations consistent with the study objectives, divided into three main steps: 1) data selection, which covers the selection of Chinese literature and Chinese idioms used in the analysis; 2) data collection by compiling documents, related research, translation characteristics, and idioms from the original Chinese version compared to the Thai translation; and 3) data presentation, which includes the interpretation of idioms, analysis of translation strategies, and displaying the results in tabular form for clarity and systematicity.

Results: It was found that there are 6 types of translation strategies in literature translated from modern Chinese literature: translation strategies by translating expressions word for word, translation strategies by paraphrasing expressions, translation strategies by using Thai expressions with comparisons, translation strategies by using Thai expressions instead of words, translation strategies by adding Thai expressions to expand meaning, and translation strategies by omitting expressions.

Conclusion: Considering the translation strategies of idioms in literature translated from modern Chinese literature, the most common translation strategy was paraphrasing the idioms, followed by the translation strategy of directly translating the idioms word for word, and the translation strategy of using Thai idioms with comparison.

References

กนกพร นุ่มทอง. (2552). การศึกษาการแปลวรรณกรรมจีนเรื่องไซ่ฮั่นในสมัยรัชกาลที่ 1. วารสารมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 16(2), 86–97.

การุณันทน์ รัตนแสนวงษ์. (2548). ทักษะการใช้ภาษาไทยเพื่อการสื่อสาร. ศูนย์เทคโนโลยีทางการศึกษา ฝ่ายเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยศรีปทุม.

ขนิษฐา โคตรเศรษฐี. (2538). การสร้างแบบฝึกภาษาไทยเรื่องสุภาษิตไทยสำหรับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยบูรพา.

คณะกรรมการวิชาภาษาไทยเพื่อการสื่อสาร ศูนย์วิชาการบูรณาการ หมวดวิชาศึกษาทั่วไป. (2549). ภาษาไทยเพื่อการสื่อสาร. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

จินดาพร พินพงทรัพย์. (2545). การศึกษาส่วนคำที่ประกอบด้วยตัวอักษรมากกว่า 4 ตัว (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ฉิน หยงหลิน. (2526). สำนวนจีนและสำนวนไทย: การศึกษาเปรียบเทียบ (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

เฉิน ยี้ เมิ่ง. (2566). การแปลสำนวนจีนเป็นภาษาไทย: กรณีศึกษาละครชุดจีน เรื่อง “ปรมาจารย์ลัทธิมาร” (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ชัญญพร ปริญญาวุฒิชัย. (2543). การศึกษาเปรียบเทียบสำนวนที่มีตัวเลขในภาษาจีนและภาษาไทย (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

เชวง จันทรเขตต์. (2528). การแปลเพื่อการสื่อสาร [Translation for communication]. กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพาณิชย์.

ดวงตา สุพล. (2531). ทฤษฎีและกลวิธีการแปล = Theory and strategies of translation (พิมพ์ครั้งที่ 2). ภาควิชาภาษาอังกฤษ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ทิพา เทพพอัครพงศ์. (2542). การแปลเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 2). โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ประเทือง คล้ายสุบรรณ์. (2517). สำนวนไทย. วิทยาลัยครูพระนครศรีอยุธยา.

ประเทือง คล้ายสุบรรณ์. (2534). สำนวนไทย (พิมพ์ครั้งที่ 3). สุทธิสารการพิมพ์.

ประเทือง ทินรัตน์. (2543). การแปลเชิงปฏิบัติ = Practical translation. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

พิริยา สุรขจร. (2544). สำนวนจีนและสำนวนไทยที่มีคำเกี่ยวกับสัตว์: การศึกษาเปรียบเทียบ (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

มัทธนี ตุลยาทร. (2533). 716 สำนวนไทย. สุวิริยาสาส์น.

มัทธนี ตุลยาทร. (2536). สำนวนไทย. สุวิริยาสาส์น.

รมัณยา ทิพย์มณเฑียร. (2559). การแปลสำนวนภาษาอังกฤษจากซีรีส์แนววัยรุ่นเป็นภาษาไทย (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2503). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2493 (พิมพ์ครั้งที่ 5). โรงพิมพ์รุ่งเรืองธรรม.

เรืองอุไร อินทรประเสริฐ, & สมหมาย ทัติวงษ์. (2525). สำนวนโวหารไทย. สำนักพิมพ์ศูนย์ส่งเสริมวิชาการ.

ลลิดา วิษณุวงศ์, & จตุวิทย์ แก้วสุวรรณ์. (2566). การศึกษาการแปลสำนวนสุภาษิตในนวนิยายจีนเรื่อง “หงเกาเหลียงจยาจู๋” ฉบับแปลไทย. วารสารจีนศึกษา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 16(1), 56–83.

วรรณิดา ถึงแสง. (2545). การศึกษาเปรียบเทียบสำนวนจีนกับสำนวนไทยที่มีคำบอกอวัยวะ "ตา" (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ศิริลักษณ์ ทวีกิจรุ่งทวี. (2567). การแปลสำนวนจากนวนิยายภาษาไทยของ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช เป็นภาษาอังกฤษ (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

สมบูรณ์ เจตน์จำลอง, & โสพิศลดา แสงตระการกิจ. (2560). กลวิธีการแปลสำนวนในบทบรรยายภาพยนตร์ภาษาอังกฤษเป็นภาษาไทย: กรณีศึกษาเรื่อง The social network (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา.

สมพร มันตะสูตร แพ่งพิพัฒน์. (2540). การเขียนเพื่อการสื่อสาร. โอเดียนสโตร์.

สุพรพงศ์ สุวรรณรัตน์. (2550). สำนวนไทยในรามเกียรติ์ (พิมพ์ครั้งที่ 2). ฝ่ายเทคโนโลยีทางการศึกษา สำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี.

สุมาลี ศรีปานเงิน. (2543). การศึกษาเปรียบเทียบสำนวนจีนที่มีคำว่า xin กับสำนวนไทยที่มีความหมายตรงกัน (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

เสรี สมชอบ. (2542). การแปลเบื้องต้น = Introduction to translation. ภาควิชาภาษาต่างประเทศ คณะมนุษยศาสตร์ สถาบันราชภัฏอุบลราชธานี.

อัจฉรา ไล่ศัตรูไกล. (2543). จุดมุ่งหมาย หลักการ และวิธีการแปล = Nature and methods of translation (พิมพ์ครั้งที่ 2). สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

อุรา เด่นวิภัยเลิศล้ำ. (2548). การศึกษาเปรียบเทียบสำนวนที่มีคำว่า เงิน ทอง และของมีค่าในภาษาจีนกับในภาษาไทย (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Bell, R. T. (1991). Translation and translating: Theory and practice. Longman.

Huang, H. (2007). The Spread and Influence of Ancient Chinese Novels in Thailand. (PhD thesis). Zhejiang University.

Ma, G. (1998). Fānyì xué gàiyào [An outline of translation studies]. Beijing: China Translation & Publishing Corporation.

Newmark, P. (1980). Approaches to translation. Oxford: Pergamon Press.

Newmark, P. (1988). A textbook of translation. Prentice Hall.

Newmark, P. (1995). A textbook of translation. Phoenix ELT.

Nida, E. A. (1964). Toward a science of translating: With special reference to principles and procedures involved in Bible translating. E. J. Brill.

Nida, E. A., & Charles, T. (1982). The theory and practice of translation (2nd photomechanical reprint). United Bible Society.

Rabin, C. (1958). The linguistics of translation. Manchester: Manchester University Press.