การส่งเสริมสมรรถนะวิชาชีพการสาธารณสุขสำหรับนักศึกษาสาขาวิชาสาธารณสุขชุมชนผ่านการปฏิบัติจริงในชุมชน

Chisapath  Choothong; Duangjan  Kaewkongpan

doi:10.60027/iarj.2026.e292155

Authors

Chisapath Choothong Faculty of Science, Lampang Rajabhat University, Thailand https://orcid.org/0000-0003-2937-4084
Duangjan Kaewkongpan Faculty of Science, Lampang Rajabhat University, Thailand https://orcid.org/0000-0003-2937-4084

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e292155

Keywords:

Public Health Professional Competence, Community Practice, Community Health Students

Abstract

Background and Objectives: Competency refers to a behavioral characteristic that arises from the integration of knowledge, skills, attitudes, and personal traits, all of which contribute to effective and efficient performance. This research aimed to 1) study the professional public health competency of community health students through community practice, 2) study mentors' opinions on the practices of community health students, and 3) assess the satisfaction of community health students with their community practice experiences.

Research Methodology: The population comprised 56 second- and third-year community health students from the Faculty of Science at Lampang Rajabhat University during the second semester of the 2024 academic year. The research instruments included 1) a practical skills assessment form; 2) a community health professional competence assessment form for community practice; 3) a mentor opinion questionnaire; and 4) a student satisfaction questionnaire for community health students participating in community practice. Data analysis utilized descriptive statistics to present mean and standard deviation values. Content analysis involved summarizing key points and organizing data from focus group discussions. Both descriptive statistics and content analysis were conducted.

Results: The study revealed that 1) Community Public Health students demonstrated a professional public health competence, indicating the highest level (𝑥̅ = 4.55, S.D.=0.50). 2) Mentors' opinions regarding the practical experiences of community public health students indicated the highest level (𝑥̅ = 4.79, S.D.=0.49), and 3) community public health students reported reflecting the highest level (𝑥̅ = 4.50, S.D.=0.64).

Conclusion: Community practice contributes to the development of professional competence among community public health students, enhancing their ability to engage with communities and increasing their satisfaction with experiential learning.

References

กนกวรรณ เอี่ยมชัย, อารีรัตน์ เกษประทุม, ศิริพร บุญมาก, สุรีย์รัตน์ พงษ์ประยูร, และสุนิสา ใจเสน. (2567). การจัดการเรียนรู้ผ่านการปฏิบัติการอย่างมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสมรรถนะการบริหารจัดการสุขภาพชุมชนของภาคีเครือข่าย: กรณีศึกษาเขตสุขภาพที่ 1. วารสารวิจัยการพยาบาลและสุขภาพ, 25(1), 111–129.

กาญจนา สานุกูล, กาญจนา จัตุพันธ์, และภัทรินทร์ หอมปลื้ม. (2563). ความพร้อมของนักศึกษาฝึกงานหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูงสาธารณสุขศาสตร์ (เทคนิคเภสัชกรรม) วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จ.ขอนแก่น. ใน การประชุมหาดใหญ่วิชาการระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 8 (วันที่ 22 มิถุนายน 2560). มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.

ขจรศักดิ์ บัวระพันธ์. (2554). การวิจัยเชิงคุณภาพไม่ใช่เรื่องยากอย่างที่คิด. นครปฐม: สถาบันนวัตกรรมการเรียนรู้ มหาวิทยาลัยมหิดล.

จิตราภรณ์ สายสุพันธุ์. (2567). การวิเคราะห์องค์ประกอบสมรรถนะของนักวิชาการสาธารณสุขที่ปฏิบัติงานในหน่วยบริการปฐมภูมิ เพื่อป้องกันการแพร่ระบาดโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ในจังหวัดชลบุรี (วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยบูรพา, คณะสาธารณสุขศาสตร์.

ชลิตา มิ่งขวัญ. (2563). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้จากการปฏิบัติการในชั้นเรียนเพื่อส่งเสริมความสามารถในการออกแบบเว็บสำหรับการฝึกอบรมออนไลน์ของนักศึกษาปริญญาตรี คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร (วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร, คณะศึกษาศาสตร์.

ชาติ ไทยเจริญ, และนันธิยา ไทยเจริญ. (2563). กระบวนการเรียนรู้ตามสภาพจริง: ประสบการณ์จากการนำมาใช้ในการสอนนักศึกษาพยาบาล. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9, 4(34), 259–270.

ดรุณี รุจกรกานต์. (2541). การจัดการเรียนการสอนทางการพยาบาล. ขอนแก่น: ศิริภัณฑ์ออฟเซ็ท.

ทิศนา แขมมณี และคณะ. (2565). แนวคิดพื้นฐานเกี่ยวกับสมรรถนะและการศึกษาฐานสมรรถนะ. เอกสารต้นฉบับไม่ได้ตีพิมพ์.

ธีระวุฒิ วชิรมโนวาทย์, สกุล วงษ์กาฬสินธุ์, และศิริวดี วิวิธคุณากร. (2568). การพัฒนาสมรรถนะทนายความมืออาชีพของผู้ประกอบวิชาชีพทนายความในเขตศาลยุติธรรมภาค 3. Interdisciplinary Academic and Research Journal, 5(4), 29–42.

เนตรนภา พรหมมา, และพรพนา สมจิตร. (2562). ผลการฝึกงานวิชาชีพสาธารณสุขชุมชนของนิสิตสาธารณสุขศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 28(2), 346–355.

บังอร เสรีรัตน. (2565). ครูกับการพัฒนาสมรรถนะผู้เรียน. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 14(1), 1–11.

ปภาชุดา อึ้งภากรณ์. (2552). การพัฒนาสมรรถนะที่จำเป็นสำหรับหัวหน้าสถานีอนามัย (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

ประกาย จิโรจน์กุล. (2553). คู่มือการสอบใบอนุญาตประกอบวิชาชีพการพยาบาล เล่ม 2: ทบทวนสาระและตัวอย่างข้อสอบ. กรุงเทพฯ: เซนเกจ เลินนิ่ง (ประเทศไทย).

มณฑาทิพย์ ไชยศักดิ์. (2543). ระเบียบวิธีการสอนการพยาบาลในคลินิก. นนทบุรี: ยุทธรินทร์การพิมพ์.

วัลลภา บุญรอด. (2548). การพัฒนาเครื่องมือและโมเดลการวัดประสิทธิผลการเป็นพี่เลี้ยงทางการพยาบาลสำหรับโรงพยาบาลในสังกัดกองทัพบก (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วารุณี มีเจริญ, และจุฬารัตน์ ห้าวหาญ. (2565). การศึกษารูปแบบการจัดการศึกษาบุคลากรสุขภาพโดยชุมชนมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา พยาบาลของวิทยาลัยพยาบาลในสังกัดคณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก. วารสารศิลปศาสตร์ มทร.กรุงเทพ, 7(1), 1–14.

วิจารณ์ พานิช. (2558). การวัดผลประเมินผลแห่งศตวรรษที่ 21. สืบค้นจาก https://www.gotoknow.org/posts/58

สถิตพงศ์ ธนวิริยะกุล. (2556). การออกแบบการสอนเชิงปฏิบัติจริงในรายวิชาระบบยาและสุขภาพ. วารสารเภสัชกรรมไทย, 5(1), 16–23.

สุริยะ วงศ์คงคาเทพ. (2550). แนวคิดการสอนแบบบูรณาการในการพัฒนาหลักสูตรและการจัดการเรียนการสอนแบบบูรณาการ. นนทบุรี: สถาบันบรมราชชนก กระทรวงสาธารณสุข.

อุบลทิพย์ ไชยแสง, นิวัติ ไชยแสง, และอาบาดี เจ๊ะอาแดร์. (2567). ทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 และแนวทางการสร้างเสริมทักษะการเรียนรู้สำหรับนักศึกษาวิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดยะลา. วารสารวิชาการนอร์ทเทิร์น, 10(2), 44–61.

เอกพล กาละดี และวช่อผกา กิติชัยวรรณ (2564). แนวปฏิบัติการจัดการเหตุการณ์ความรุนแรงในโรงพยาบาล สำหรับโรงพยาบาลยางตลาด จังหวัดกาฬสินธุ์. การศึกษาอิสระ—วิทยาศาสตร์สุขภาพ, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช

Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.

Hamer, L. O. (2000). The additive effects of semi-structured classroom activities on student learning: An application of classroom-based experiential learning techniques. Journal of Marketing Education, 22(1), 25–34. https://doi.org/10.1177/0273475300221004

McClelland, D. C. (1993). Testing for competence rather than for intelligence. American Psychologist, 28(1), 1–14.

Millenbah, F. K., & Millspaugh, J. J. (2003). Using experiential learning in wildlife courses to improve retention, problem solving, and decision-making. Wildlife Society Bulletin, 31(1), 127–137.

Spencer, L. M., & Spencer, S. M. (1993). Competency at work: Models for superior performance. New York, NY: Wiley & Sons.