การศึกษาความสามารถในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์เรื่องลำดับและอนุกรมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ด้วยการสอนผ่านการแก้ปัญหา

Pongsupa Thupthein; Songchai Ugsonkid; Chanon Chuntra

doi:10.60027/iarj.2026.e291376

Authors

Pongsupa Thupthein Kasetsart University, Bangkok, Thailand https://orcid.org/0009-0009-0938-805X
Songchai Ugsonkid Kasetsart University, Bangkok, Thailand https://orcid.org/0009-0005-2520-8638
Chanon Chuntra Kasetsart University, Bangkok, Thailand https://orcid.org/0009-0006-0559-1278

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e291376

Keywords:

Problem Solving Ability, Teaching Through Problem Solving (TTP), Sequences and Series

Abstract

Background and Aims: Mathematical problem-solving ability is an essential skill in learning mathematics, and it should be continuously developed and fostered in students. Teaching through problem solving (TTP) provides opportunities for students to actively engage in learning through real-world problem situations, encouraging them to analyze and understand problems and collaboratively develop logical solution strategies. This approach also enables students to explain the steps taken in solving problems, leading to accurate and well-reasoned conclusions. The purpose of this study was to examine the mathematical problem-solving ability of Grade 11 students in the topic of sequences and series by using TTP.

Methodology: The target group for this study consisted of 23 Grade 11 students from Rattanathibate School, Nonthaburi Province, during the second semester of the 2024 academic year. These students were under the instruction of the researcher. The research instruments included TTP lesson plans on sequences and series, and a mathematical problem-solving ability test on the same topic. Data analysis involved frequency, mode, arithmetic mean, and percentage, with the results presented in tables, single bar graphs, and multiple bar graphs.

Results: The students demonstrated mathematical problem-solving abilities in the topic of sequences and series. After participating in problem-based learning, they achieved an average score of 18.70 out of a total of 24 points, which is equivalent to 77.92%. This performance is assessed at a proficient level (13–18 points).

Conclusion: The students were able to appropriately select concepts and formulas related to sequences and series, assign and substitute variables, and logically explain the problem-solving processes, which led to correct answers.

References

จีรวรรณ สีแตง. (2566). การพัฒนาอัตลักษณ์ทางคณิตศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โดยใช้การจัดการเรียนรู้ด้วยการอภิปรายทางคณิตศาสตร์ตามแนวปฏิบัติการสอน 5 ขั้น เรื่อง ทศนิยม (วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร).

ชมนาด เชื้อสุวรรณทวี. (2561). การเรียนการสอนคณิตศาสตร์ Mathematics Instruction. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

เชิดศักดิ์ ภักดีวิโรจน์. (2556). ผลการจัดการเรียนรู้เชิงรุก เรื่อง ทักษะกระบวนการทางคณิตศาสตร์ที่มีต่อความสามารถในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ การคิดอย่างมีวิจารณญาณ และความเชื่อมั่นในตนเองของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 (ปริญญานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ).

ทรงชัย อักษรคิด. (2555). การแก้ปัญหาและการตั้งปัญหาทางคณิตศาสตร์. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ คณะศึกษาศาสตร์ ภาควิชาการศึกษา สาขาวิชาการสอนคณิตศาสตร์.

ปรีชา เนาว์เย็นผล. (2544). กิจกรรมการเรียนการสอนคณิตศาสตร์โดยใช้การแก้ปัญหาปลายเปิดสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 (ปริญญานิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต, สาขาคณิตศาสตร์ศึกษา). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, กรุงเทพฯ.

วิชชุดา วิศววิลาวัณย์ & จันทรา, ช. (2558). การจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานที่มีต่อความสามารถในการแก้ปัญหาและความสามารถในการให้เหตุผลทางคณิตศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 เรื่อง “ทักษะและกระบวนการทางคณิตศาสตร์” (วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต). คณะศึกษาศาสตร์, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2546). การศึกษาวิทยาศาสตร์คณิตศาสตร์และเทคโนโลยี. กรุงเทพฯ: องค์กรรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์.

สิริพร ทิพย์คง. (2544). การแก้ปัญหาคณิตศาสตร์ (Problem Solving). กรุงเทพมหานคร: คุรุสภาลาดพร้าว.

สิริพร ทิพย์คง. 2545. หลักสูตรและการสอนคณิตศาสตร์. กรุงเทพมหานคร: พัฒนาคุณภาพ.

อัมพร ม้าคนอง. (2553). ทักษะและกระบวนการทางคณิตศาสตร์: การพัฒนาเพื่อพัฒนาการ. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์ตำราและเอกสารวิชาการ.

Becker, J. P., & Shimada, S. (1997). The open-ended approach: A new proposal for teaching mathematics. Reston, VA: National Council of Teachers of Mathematics.

Curcio, F. R., & Artzt, A. F. (2003). Assessing students' mathematical problem solving. In F. R. Curcio (Ed.), Teaching mathematics through problem solving: Grades 6–12 (pp. 39–54). Reston, VA: National Council of Teachers of Mathematics.

Hiebert, J. (2003). Signposts for teaching mathematics through problem solving. In F. R. Curcio (Ed.), Teaching mathematics through problem solving: Grades 6–12 (pp. 53–61). Reston, VA: National Council of Teachers of Mathematics.

Krulik, S., & Rudnick, J. (1993). Reasoning and problem solving: A handbook for elementary school teachers. Boston: Allyn & Bacon.

National Council of Teachers of Mathematics. (1980). Problem solving in school mathematics (1980 Yearbook). Reston, VA: Author.

National Council of Teachers of Mathematics. (2000). Principles and standards for school mathematics. Reston, VA: Author.

Takahashi, A. (2021). Teaching mathematics through problem solving: A pedagogical approach from Japan. New York, NY: Routledge.