ภาวะผู้นำเชิงศรัทธาบารมีของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาขอนแก่น

Phasakorn  Chumpanin; Artit  Chutchaipolrut; Kasama  Chanawong

doi:10.60027/iarj.2026.e291101

Authors

Phasakorn Chumpanin Asia Graduate School, Thailand https://orcid.org/0009-0001-6676-5183
Artit Chutchaipolrut Asia Graduate School, Thailand https://orcid.org/0009-0002-0520-2448
Kasama Chanawong Asia Graduate School, Thailand https://orcid.org/0009-0004-7113-2075

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e291101

Keywords:

Leadership, Charisma Leadership, School Administrators, School Effectiveness

Abstract

Background and Aims: In the 21st century, educational administration must adapt to rapid social changes, requiring school leaders to demonstrate strong visionary and moral leadership. Charismatic leadership has emerged as a crucial factor in enhancing school effectiveness, particularly in Thai secondary education. This research aims to: (1) Study the level of charismatic leadership among school administrators. (2) Evaluate the level of school effectiveness. (3) Examine the relationship and predictive model between administrators’ charismatic leadership and school effectiveness. (4) Identify specific leadership traits that significantly affect school effectiveness within the Secondary Education Service Area Office, Khon Kaen.

Methodology: The study used a quantitative approach with a sample of 485 individuals (79 school administrators and 406 teachers), selected via stratified random sampling from 3,259 personnel. Two main questionnaires were employed: one for charismatic leadership and one for school effectiveness. Data were analyzed using descriptive statistics, Pearson correlation, and stepwise multiple regression analysis.

Results: (1) The overall level of charismatic leadership was rated high, with the highest in "vision" and the lowest in "risk-taking". (2) School effectiveness was also rated high, especially in "teacher job satisfaction", with "student academic achievement" scoring lowest. (3) There were statistically significant moderate positive correlations between all dimensions of charismatic leadership and school effectiveness, with the highest correlation in "intellectual stimulation" (r = .710). (4) Four dimensions significantly predicted school effectiveness: intellectual stimulation, risk-taking, idealized influence, and inspirational motivation, with a combined predictive power of 56% (R² = .560).

Conclusion: Charismatic leadership of school administrators, particularly the ability to intellectually stimulate, take calculated risks, uphold ideals, and inspire, plays a significant role in enhancing school effectiveness. These findings can inform leadership development programs and policy formulation to improve educational outcomes.

References

กนกอร สมปราชญ์. (2562). ภาวะผู้นำกับคุณภาพสถานศึกษา. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2559). การปรับกระบวนทัศน์ (Paradigm shift). กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.

กุหลาบ ปุริสาร. (2558). ภาวะผู้นำเชิงศรัทธาบารมีและภาวะผู้นำที่ทรงพลัง: ศาสตราจารย์ ดร. นายแพทย์กระแส ชนะวงศ์ “คุณหมอแมกไซไซ”. กรุงเทพฯ: (ระบุสำนักพิมพ์หากมี).

จันทรานี สงวนนาม. (2553). ทฤษฎีและแนวปฏิบัติในการบริหารสถานศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 3). นนทบุรี: บุ๊คพอยท์.

จิราพร หมวดเพชร. (2558). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำของผู้บริหารโรงเรียนกับประสิทธิผลของโรงเรียนเอกชน จังหวัดสงขลา (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต).

ณณัฐ ช่วยงาน. (2565). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ที่ส่งผลต่อประสิทธิผลในการบริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 2 (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี).

ณรงค์วิทย์ ตรีพงษ์รัตนกุล. (2558). ภาวะผู้นำเชิงศรัทธาบารมีที่ส่งผลต่อแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 25 (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยขอนแก่น).

ทิพวรรณ หล่อสุวรรณรัตน์. (2552). องค์การแห่งความรู้: จากแนวคิดสู่การปฏิบัติ (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์รัตนไตร.

นงลักษณ์ วิรัชชัย. (2552). วิจัยและสถิติ: คำถามชวนตอบ. กรุงเทพมหานคร: ไอคอนพริ้นติ้ง.

เนตรนภา เจตน์จำนง. (2564). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดกรุงเทพมหานคร (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสยาม).

ประภาพร ศรีตระกูล. (2550). แบบฝึกหัดและเอกสารประกอบการเรียนการสอนวิชา 217 720 ระเบียบวิธีวิจัยทางการศึกษา. ขอนแก่น: คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

ประสิทธิ์ ทองอุ่น. (2542). พฤติกรรมมนุษย์กับการพัฒนาคน. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ภารดี อนันต์นาวี. (2553). หลักการ แนวคิด ทฤษฎีทางการบริหารการศึกษา. กรุงเทพฯ: มนต์ตรี.

รัตติกรณ์ จงวิศาล. (2556). ภาวะผู้นำ: ทฤษฎี การวิจัย และแนวทางสู่การพัฒนา (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วรัทยา มณีเทพ. (2565). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 3 (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, วิทยาลัยบัณฑิตเอเชีย).

วัชระ คงแสนคำ. (2565). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงศรัทธาบารมีของผู้บริหารสถานศึกษาขนาดเล็ก (วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม).

สมจิตร ชูศรีวาส. (2562). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 1 (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด.

สมโชค โพธิ์งาม. (2550). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารโรงเรียนกับประสิทธิผลของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสระแก้ว เขต 2 (งานนิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยบูรพา.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาขอนแก่น (2564). ข้อมูลบุคลากรสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาขอนแก่น. ขอนแก่น : สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาขอนแก่น

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี ปรับปรุงใหม่ (พ.ศ. 2561–2580). กรุงเทพฯ: สำนักงาน.

สุภาพ ฤทธิ์บำรุง และ วัลลภา อารีรัตน์. (2556). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อความมีประสิทธิผลของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 30. วารสารนานาชาติด้านการศึกษาและสังคมศาสตร์, 8(2), 190–198.

เสกสรรค์ สนวา, ฉัตรณรงค์ศักดิ์ สุธรรมดี, & วิไลลักษณ์ ขาวสะอาด. (2561). คุณลักษณะของผู้นำภาครัฐสมัยใหม่. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์, 20(2, ฉบับพิเศษ), 139–411.

อัคพงศ์ สุขมาตย์, พรชัย เจดามาน, ไพฑูรย์ พิมดี, ขวัญชัย บัวระพันธ์, และโอภาส ยืนยง. (2560). ภาวะผู้นำแบบยั่งยืนในศตวรรษที่ 21 ภายใต้กรอบการศึกษาประเทศไทย 4.0. วารสารครุศาสตร์อุตสาหกรรม, 16(2), 1–7.

อารีรัตน์ จีนแส. (2560). ภาวะผู้นำแบบบารมีของผู้บริหารโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี เขต 1 (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี).

Bass, B. M. (1985). Leadership and performance beyond expectations. New York, NY: Free Press.

Cronbach, L. J. (1970). The evolution of research. Michigan, USA.

Hoy, W. K., & Ferguson, J. (1985). Theoretical framework and exploration of the organizational effectiveness of schools. Educational Administration Quarterly, 21(3), 117–134.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.