Management of the Dual Vocational Education System in Institutions under the Office of the Vocational Education Commission, Nakhon Ratchasima Province

อิทธิพล  คงบรรทัด; พรหมินทร์   ศรีหมื่นไวย; สมเดช  สาวันดี

doi:10.60027/iarj.2026.e288484

ผู้แต่ง

อิทธิพล คงบรรทัด วิทยาลัยนครราชสีมา https://orcid.org/0009-0000-9360-9250
พรหมินทร์ ศรีหมื่นไวย วิทยาลัยนครราชสีมา https://orcid.org/0009-0008-9237-0522
สมเดช สาวันดี วิทยาลัยนครราชสีมา https://orcid.org/0009-0001-3454-2030

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e288484

คำสำคัญ:

การบริหารการศึกษา, ระบบทวิภาคี, ผู้บริหารสถานศึกษา

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบระดับความคิดเห็นของผู้มีส่วนเกี่ยวข้องต่อการบริหารการศึกษาระบบทวิภาคีของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษาจังหวัดนครราชสีมาจำแนกตามระดับชั้น และสถานะ และเพื่อศึกษาแนวทางการส่งเสริมการบริหารการศึกษาระบบทวิภาคีของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษาจังหวัดนครราชสีมา

ระเบียบวิธีการศึกษา: กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหาร ครู ผู้ประกอบการ นักเรียนนักศึกษา จำนวน 379 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ โดยมีค่า IOC ระหว่าง 0.80 -1.00 มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.90 และแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง สถิติใช้การวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที (t-test) ค่าเอฟ (F-test) และการทดสอบความแตกต่างเป็นรายคู่ โดยวิธีการของเชฟเฟ่ (Scheffe’s Method)

ผลการศึกษา: ผลการวิจัยพบว่า 1. การบริหารการศึกษาระบบทวิภาคีของสถานศึกษาจามความคิดเห็นของผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง โดยรวมอยู่ในระดับ มาก เมื่อพิจารณาตามระดับชั้นและสถานะ โดยภาพรวมแตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2. แนวทางการพัฒนาการบริหารการศึกษาระบบทวิภาคีของสถานศึกษา พบว่า การพัฒนาการศึกษาระบบทวิภาคีควรมุ่งเน้นการเสริมสร้างทักษะที่จำเป็นสำหรับตลาดแรงงาน ออกแบบแผนการเรียนที่สอดคล้องกับความต้องการของภาคอุตสาหกรรม และตรวจสอบคุณภาพก่อนนำไปใช้ นอกจากนี้ ควรพัฒนาครูและบุคลากรอย่างต่อเนื่อง พร้อมกำหนดการนิเทศการสอนเป็นประจำ ในด้านการฝึกอาชีพ ควรจัดทำสัญญาฝึกงาน ปฐมนิเทศและปัจฉิมนิเทศเพื่อเตรียมความพร้อม กำหนดให้ครูฝึกเป็นผู้เชี่ยวชาญและผ่านการประเมินมาตรฐาน อีกทั้งส่งเสริมการประเมินผลการฝึกงานและจัดสวัสดิการที่เหมาะสมแก่ผู้เรียน สุดท้าย ควรมีระบบวัดผลที่ชัดเจนเพื่อนำไปพัฒนาผู้เรียนอย่างต่อเนื่อง ตลอดจนจัดระบบประกันคุณภาพทุกระดับและประเมินความพึงพอใจของสถานประกอบการเพื่อปรับปรุงการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพสูงสุด

สรุปผล: การบริหารการศึกษาระบบทวิภาคีของสถานศึกษาอยู่ในระดับมาก โดยมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญตามระดับชั้นและสถานะ แนวทางการพัฒนาควรมุ่งเน้นการเสริมทักษะที่ตลาดแรงงานต้องการ ออกแบบแผนการเรียนให้สอดคล้องกับภาคอุตสาหกรรม และพัฒนาครูอย่างต่อเนื่อง ควรมีระบบฝึกอาชีพที่เข้มงวด มีการประเมินผลที่ชัดเจน และจัดระบบประกันคุณภาพเพื่อพัฒนาผู้เรียนและเพิ่มประสิทธิภาพการเรียนการสอน

เอกสารอ้างอิง

จอมพงศ์ มงคลวนิช. (2561). การบริหารองค์การและบุคลากรทางการศึกษา. ทวีพริ้นท์ (1991) จำกัด.

ธนภัทร แสงจันทร์. (2564). รูปแบบการบริหารอาชีวศึกษาระบบทวิภาคีที่มีประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. สิกขา วารสารศึกษาศาสตร์, 8(2), 132 – 145.

นภาพร เหล่าพิชิต. (2562). การจัดการศึกษาระบบทวิภาคีของสถานศึกษาอาชีวศึกษาจังหวัดสุรินทร์. ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

บุญชม ศรีสะอาด. (2553). การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 8. กรุงเทพฯ : สุวีริยาสาส์น.

ปารวี แก้วมณีชัย. (2567). การบริหารจัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี ของสถานศึกษาสังกัดสถาบันการอาชีวศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 1. วารสารวิจัยและนวัตกรรมการอาชีวศึกษา, 8(1), 116-21.

ฝ่ายวิชาการ กาญจนาภิเษกวิทยาลัย ช่างทองหลวง. (2567). การจัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี. งานอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี ฝ่ายวิชาการ กาญจนาภิเษกวิทยาลัย ช่างทองหลวง. สืบค้นจาก http://www.goldsmith.ac.th/files/1010150885526_12090615152729.pdf

ฝ่ายวิชาการวิทยาลัยสารพัดช่างชุมพร. (2567). การจัดการศึกษาระบบทวิภาคี. งานอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี ฝ่ายวิชาการวิทยาลัยสารพัดช่างชุมพร. สืบค้นจาก http://www.edu.ru.ac.th/coved/pdf/vo_ed/การจัดการศึกษาระบบทวิภาคี.pdf

ภาตะวัน บุญจี๊ด. (2565). แนวทางการพัฒนาการจัดการศึกษาระบบทวิภาคีของวิทยาลัยอาชีวศึกษาเอกชนแห่งหนึ่งในอำเภอศรีราชา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. ศึกษามหาบัณฑิตสาขาวิชาการบริหารการศึกษา, คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา.

สมนึก บัวแก้ว และกิตติ รัตนราษี (2564). แนวทางการพัฒนาการบริหารจัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคีในอาชีวศึกษาจังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารราชพฤกษ์, 19(1), 129-139.

สํานักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2559). รายงานประจําปี 2559. กรุงเทพฯ : คณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. (2566). การจัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี. กรุงเทพฯ : สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา.

สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษาจังหวัดนครราชสีมา. (2567). รายงานประจำปี สอศ. 2567. สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษาจังหวัดนครราชสีมา. นครราชสีมา.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2559). รายงานการวิจัยเพื่อจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายการพัฒนาการศึกษาเพื่อสร้างความเป็นพลเมือง. กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

สุทธิรักษ์ ทัศบุตร. (2566). การบริหารจัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคีของสถานศึกษา ในสถาบันการอาชีวศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 4. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ, 17(1), 34 – 45.

อุษา พรหมรินทร์. (2561). การปฏิบัติตามจรรยาบรรณวิชาชีพครูของครูในสถานศึกษาของรัฐ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 2. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.

Gunderson, M. M. (2004). A study of the influence vocational education has on students ' ultimate academic success. Florida: University of Central Florida, Orlando, Florida.

Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and psychological measurement, 30(3), 607-610.