รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษามัธยมศึกษาในเขตตรวจราชการที่ 12 สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน

Chanida  Yotsapol; Kritkanok  Duangchatom; Pongphop  Phoojomjit

doi:10.60027/iarj.2026.e283903

Authors

Chanida Yotsapol Rajabhat Maha Sarakham University, Thailand https://orcid.org/0009-0005-9541-7216
Kritkanok Duangchatom Rajabhat Maha Sarakham University, Thailand https://orcid.org/0009-0007-3540-0783
Pongphop Phoojomjit Rajabhat Maha Sarakham University, Thailand https://orcid.org/0009-0006-2791-0057

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e283903

Keywords:

Development Model, Ethical Leadership, Secondary School Administrators

Abstract

Background and Aims: School administrators serve as key leaders in managing education at the institutional level and play a critical role in shaping educational outcomes. Therefore, they need to possess the necessary potential, competencies, and characteristics that facilitate effective educational management. One of these indispensable qualities is "ethical leadership." Therefore, the objectives of this research are as follows: 1) to study the components and indicators of ethical leadership of secondary school administrators. 2) to study the current situation, desirable conditions, and needs assessment of secondary school administrators. 3) Create a model for ethical leadership development of secondary school administrators. 4) to study the results of using the model for ethical leadership development of secondary school administrators.

Methodology: The research was divided into four phases: Phase 1: studied components and indicators of ethical leadership of school administrators. The key informant group was 9 experts to confirm the components and indicators. Phase 2: studied the current situation, desirable conditions, and needs assessment of ethical leadership of secondary school administrators. The sample group consisted of 375 school administrators and teachers. The research tool was a questionnaire with a reliability of .93. Data were analyzed by means and standard deviation Phase 3: create a model for ethical leadership development of secondary school administrators. The key informant group was 6 experts to study best practices and 9 experts to confirm the model by connoisseurship. Phase 4: studied the results of using the model for ethical leadership development of secondary school administrators. The target groups were 20 school administrators in the official inspection region 12, under the office of the basic education commission.

Results: 1. The components and indicators of ethical leadership of secondary school administrators consisted of 4 components, including 1) respect, 2) responsibility, 3) justice, and 4) good citizenship. 2. The overall current condition is at a high average level. The overall desirable condition was at the highest mean level. The needs assessment was ranked from highest to lowest as follows: 1) good citizenship, 2) justice, 3) responsibility, and 4) respect. 3. The development model consists of four modules as follows: Module 1, good citizenship, Module 2, justice; Module 3, responsibility; and Module 4, respect. The overall assessment results indicate that the appropriateness, feasibility, and benefits of the model are at the highest level. 4. The results from using the model: 1) the evaluation of ethical leadership levels among school administrators revealed that all aspects showed significant improvements, with the overall average rating reaching the highest level. 2) Satisfaction with the application of the development model was rated at the highest average level. 3) The evaluation of the appropriateness of the user manual for the development model indicated that the overall appropriateness achieved the highest average rating.

Conclusion: The leadership of school administrators in the modern era requires the integration of universal principles and Buddhist teachings to cultivate a strong sense of moral consciousness for personal development and to guide the organization toward achieving its educational objectives. The components consist of the following: 1) good citizenship, 2) justice, 3) responsibility, and 4) Respect.

References

กระทรวงศึกษาธิการ. (2550). แนวทางปฏิรูปการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ. กรุงเทพฯ: ที.เอส.บี. โปรดักส์.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2554). แผนการศึกษาแห่งชาติ (พ.ศ. 2555–2579). สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

ชัยเสฏฐ์ พรหมศรี. (2557). ภาวะผู้นําร่วมสมัย. กรุงเทพฯ: ปัญญาชน.

ชุติมา รักษ์บางแหลม, เอกรินทร์ สังข์ทอง, ชวลิต เกิดทิพย์, & ชิดชนก เชิงเชาวน์. (2559). ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรม: หนทางสู่การขับเคลื่อนภาวะผู้นำในสถาบันศึกษา. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์, 8(1), 168–180.

ดาวรุวรรณ ถวิลการ. (2561). ภาวะผู้นําเชิงจริยธรรมของผู้บริหารกับการเสริมสร้างภาพลักษณ์ของสถานศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 41(3), 1–15.

ธีระ รุญเจริญ. (2550). การบริหารโรงเรียนยุคปฏิรูปการศึกษา. กรุงเทพฯ: ธนาเพรส.

ประชุม โพธิกุล. (2550). ความกล้าทางจริยธรรมของผู้นำทางการศึกษา. กรุงเทพฯ: สถาบันพัฒนาผู้บริหารการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ.

ภูดิศ พัดพิน. (2555). การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษาตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (ปริญญานิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์.

รัตติกรณ์ จงวิศาล. (2559). ภาวะผู้นำ: ทฤษฎี การวิจัย และแนวทางสู่การพัฒนา (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

รัตนวดี โชติกพนิช. (2554). จริยธรรมและจรรยาบรรณในวิชาชีพครู (CU 503). ภาควิชาหลักสูตรและการสอน คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

วิโรจน์ สารรัตนะ. (2561). ภาวะผู้นำสำหรับศตวรรษที่ 21. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 20(1), 1–18.

สมาน อัศวภูมิ. (2550). การใช้วิจัยพัฒนารูปแบบในวิทยานิพนธ์ระดับปริญญาเอก. ใน เอกสารประกอบการสอนวิชาสัมมนาการศึกษาระดับปริญญาเอก (หน้า 50–53). อุบลราชธานี: มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี.

สัมฤทธิ์ กางเพ็ง. (2557). ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรม: แนวคิด ทฤษฎี และการวิจัย. มหาสารคาม: อภิชาตการพิมพ์.

สิน งามประโคน. (2563). ภาวะผู้นำเชิงพุทธของผู้บริหารในยุคชีวิตวิถีใหม่. คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สิริกร ไชยราช. (2562). การพัฒนารูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำครูในการจัดการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานศึกษาธิการภาค 11 (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

สิวลี ศิริไล. (2550). คุณธรรมและจริยธรรมวิชาชีพ. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.

สุเทพ ปาลสาร. (2560). ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมและความหลากหลาย. สืบค้นจาก http://elsuthep.blogspot.com

สุวิมล ว่องวาณิช. (2558). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: วี.พริ้นท์ (1991).

หงษา วงค์จำปา. (2560). การพัฒนาภาวะผู้นำทางจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองบัวลำภู เขต 1 (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.

Anderson, T. P. (1997). Using models of instruction. In C. R. Dills & A. J. Romiszowski (Eds.), Instructional development paradigms. Englewood Cliffs, NJ: Educational Technology Publications.

Brown, M. E. (2007). Misconceptions of ethical leadership: How to avoid potential pitfalls. Organizational Dynamics, 36(2), 140–155.

Daft, R. L. (2008). The leadership experience (4th ed.). Mason, OH: Thomson South-Western.

Eisner, E. (1976). Education connoisseurship and criticism: Their form and function in educational evaluation. Journal of Aesthetic Education, 10(3), 135–150.

Josephson Institute of Ethics. (2009). Ethical leadership outcomes student leader learning outcomes (SLLO) project. Retrieved from http://www.ethicaledge.com

Joyce, B., Weil, M., & Showers, B. (2011). Models of teaching. Boston, MA: Allyn & Bacon.

Karakose, T. (2007). High school teachers’ perceptions regarding principals’ ethical leadership in Turkey. Asia Pacific Education Review, 8(3), 464–437.

Mendonca, M., & Kanungo, R. N. (1996). Ethical dimensions of leadership. Sage Publications.

National Centre for Ethics in Health Care. (2005). Integrated ethics: Connecting ethics with quality. U.S. Department of Veterans Affairs, Veterans Health Administration.

Northouse, P. G. (2007). Leadership: Theory and practice (4th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.