การประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (SROI) ของโครงการการยกระดับผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นสู่เชิงพาณิชย์ เพื่อการพัฒนาศักยภาพการแข่งขันของชุมชนตำบลเขื่อนผาก อำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่
คำสำคัญ:
การประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน , การยกระดับผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นสู่เชิงพาณิชย์, การพัฒนาศักยภาพการแข่งขัน , ชุมชนตำบลเขื่อนผากบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (SROI) และเสนอแนวทางพัฒนาศักยภาพการแข่งขันของชุมชนตำบลเขื่อนผาก อำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่ ทำการเก็บรวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง คือ 1) สมาชิกวิสาหกิจชุมชนและ 2) นักวิชาการโครงการการยกระดับผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นสู่เชิงพาณิชย์ ผ่านการสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างและการสนทนากลุ่มย่อยตามลำดับ ผลการศึกษาพบว่าโครงการนี้มีค่า SROI เท่ากับ 1.23 หมายความว่าทุก 1 บาทที่ลงทุน สร้างผลตอบแทนทางสังคมมูลค่า 1.23 บาท แสดงให้เห็นว่าโครงการนี้มีความคุ้มค่าในการลงทุน สามารถช่วยเพิ่มรายได้ให้สมาชิกชุมชน ลดค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็น รวมทั้งส่งเสริมการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและภูมิปัญญาท้องถิ่นผ่านการพัฒนาผลิตภัณฑ์ นอกจากนี้ ผู้วิจัยได้เสนอแนวทางการพัฒนาศักยภาพการแข่งขันของชุมชนตำบลเขื่อนผาก 7 ประการ ได้แก่ 1) การพัฒนาผลิตภัณฑ์และมาตรฐานผลิตภัณฑ์ 2) การพัฒนาทักษะการเงินและการบัญชี 3) การส่งเสริมการตลาดเชิงประสบการณ์ 4) การพัฒนาศักยภาพบุคลากร 5) การประยุกต์ใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยี 6) การพัฒนาเครือข่ายพันธมิตร และ 7) การพัฒนาอย่างยั่งยืน เราหวังว่าการศึกษาผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุนและแนวทางพัฒนาศักยภาพการแข่งขันจะช่วยให้การดำเนินการของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนตำบลเขื่อนผากเกิดการพัฒนาอย่างเป็นรูปธรรมและมีความยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กองทุนประชากรแห่งสหประชาชาติ ประจำประเทศไทย. (2562). รายงานการวิเคราะห์ผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุนในโครงการความร่วมมือใต้-ใต้และไตรภาคีระหว่าง UNFPA และรัฐบาลไทย. จาก https://thailand.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/UNFPA%20SROI%20BK%20Thai%20Re02%20N6_1.pdf.
จารึก สิงหปรีชา, เทิดศักดิ์ ญาโน, ทศพร คิวประสพศักดิ์ และ ไชยวัฒน์ กลิ่นลำภู. (2565). โครงการประเมินความคุ้มค่าของสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565. จาก https://www.hrdi.or.th/public/files/operations/worthwhile/2565FinalReportWorthWhile.pdf.
ชลิดา ทิพย์มงคล. (2566). การพัฒนาบุคลากรที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการทำงานของ บริษัท มิตซุย พรีซิสชั่นไทย จำกัด. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา.
ชิชญาสุ์ ช่างเรียน, อลงกรณ์ สุขจีรเดช และวรรษมน ใจกระจ่าง. (2565). การประเมินผลลัพธ์ทางสังคมชุดโครงการไม้ผลคุณภาพในจังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารวิทยาการจัดการและการบัญชี, 1(2), 1–14. จาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/JMSA_FMS_URU/article/view/1830/1437.
ดนวัต สีพุธสุข, วีณา ลีลาประเสริฐศิลป์, วิลาสินี ธนพิทักษ์ และบัณฑิต ทองสงฆ์. (2567). การประเมินผลตอบแทนทางสังคม (SROI) ผ่านการท่องเที่ยวชุมชน เสริมพลังความเป็นไปได้ในการแก้ปัญหาครัวเรือนยากจน. วารสารพิพัฒนสังคม, 1(2), 51–70. จาก https://so15.tci-thaijo.org/index.php/jsdrp/article/view/992/645.
ทัศนีย์ นาคเสนีย์, รุจิรา แสงแข, และอมรพิมล พิทักษ์. (2565). ผลตอบแทนทางสังคมจากการดำเนินธุรกิจวิสาหกิจชุมชนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงกีฬาในการจัดงานวิ่งจอมบึงมาราธอน กรณีศึกษา ศูนย์การเรียนรู้อยู่เย็นเป็นสุข วิถีไทยรามัญ. วารสารลวะศรี, 6(1), 88–105. จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/lawasrijo/article/view/257982/175486.
นิชาวดี ตานีเห็ง. (2562). การสร้างแบรนด์และการสื่อสารการตลาดแบบบูรณาการผลิตภัณฑ์จักสานจากเตยหนามสู่การแข่งขันเชิงพาณิชย์ภายใต้แนวคิดเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ชุมชนพงบูโล๊ะ ตำบลสะเตงนอก อำเภอเมือง จังหวัดยะลา (รายงานการวิจัย). ยะลา: คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.
ศิริพร เสาะแสวง. (2560). การศึกษาประสิทธิภาพการปฏิบัติงานการเงินและบัญชี คณะเทคโนโลยีสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี. ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
พรพิมล อริยะวงษ์. (2564). การประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (SROI) เพื่อสร้างความยั่งยืนของกลุ่มทอผ้ากี่กระตุกไหล่หินตะวันตก อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง. วารสารด้านการบริหารรัฐกิจและการเมือง, 10(2), 147–166.
วัชนีพร เศรษฐสักโก และ สิริพงศ์ กันธิยะ. (2563). ผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน: กรณีศึกษาโรงแรมรักษ์สิ่งแวดล้อมในประเทศไทย. วารสารวิชาชีพบัญชี JAP, 16(50), 5. จาก https://doi.org/10.14456/jap.2020.7.
วิษณุ อรรถวานิช. (2566). การปรับใช้เทคโนโลยีดิจิทัลทางการเกษตรในประเทศไทย: โอกาสและความท้าทาย: งานวิจัยลำดับที่ 23/2566. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม. (2563). มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน (มผช.). กรุงเทพฯ: กระทรวงอุตสาหกรรม.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561–2580). จาก https://www.nesdc.go.th.
สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล. (2565). รายงานการพัฒนาผู้ประกอบการยุคใหม่. จาก https://www.depa.or.th.
สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย. (2566). รายงานการพัฒนาอย่างยั่งยืนสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.). ปทุมธานี: สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย.
องค์การบริหารส่วนตำบลเขื่อนผาก. (2567). จาก https://www.khuanphak.com/.
อัจฉรา ผ่องพิทยา. (ม.ป.ป.). แนวทางการยกระดับคุณภาพสินค้าบ้าน ๆ สู่มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน. กรุงเทพฯ: คณะวิศวกรรมศาสตร์และเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา.
ทิตย์ณรงค์ มณีวัฒน์. (2566). การสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างชุมชนเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารแบบมีส่วนร่วมของสถานศึกษา. วารสารวิชาการจินตาสิทธิ์, 1(4), 1-15. จาก https://so19.tci-thaijo.org/index.php/Chintasit/article/view/896.
ลี่ซือ อ้าย. (2564). การศึกษาถึงปัจจัยการตลาดเชิงประสบการณ์ (Experiential Marketing) ที่ส่งผลต่อการตัดสินใจซื้อผลิตภัณฑ์ HUAWEI ในกรุงเทพมหานคร. (การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยกรุงเทพ.
Aaker, D. A. (2014). Aaker on branding: 20 principles that drive success. New York: Morgan James Publishing.
Chaffey, D., & Ellis-Chadwick, F. (2019). Digital Marketing: Strategy and Implementation. Pearson Education.
Cruickshank, E. W., Schneeberger, K., Smith, N., Bottero, M., Cornforth, J., Dodds, F., Lingán, J., Shaw, A., & Strachan, J. R. (2011). A pocket guide to sustainable development governance. from https://www.circleofblue.org/wp-content/uploads/2012/07/PocketGuidetoSDGEdition2webfinal%E2%80%93Stakeholder-Forum.pdf.
Drucker, P. F. (2014). Innovation and entrepreneurship (1st Ed). London: Routledge.
Etzkowitz, H., & Leydesdorff, L. (2000). The dynamics of innovation: From national systems and "mode 2" to a triple helix of university-industry-government relations. Research Policy, 29(2), 109-123.
Evers, B. A. (2018). Why adopt the Sustainable Development Goals? The case of multinationals in the Colombian coffee and extractive sector. (Master’s thesis). Netherlands: Erasmus University Rotterdam.
Heale, R., & Forbes, D. (2013). Understanding triangulation in research. Evidence-Based Nursing, 16(4), 98. Form https://doi.org/10.1136/eb-2013-101494.
Hisrich, D. R., Peters, M. P., & Dean, A. S. (2008). Entrepreneurship (7th ed.). McGraw-Hill International Edition.
Kotler, P. (1997). Marketing management: Analysis, planning, implementation, and control (9th ed.). Prentice Hall.
Kotler, P., & Keller, K. L. (2016). Marketing management (15th ed.). Pearson.
Papadopoulos, N., & Heslop, L. A. (2014). Product-country images: Impact and role in international marketing. Routledge.
Porter, M. E. (2000). Location, competition, and economic development: Local clusters in a global economy. Economic Development Quarterly, 14(1), 15–34.
Porter, M. E. (2008). Competitive advantage: Creating and sustaining superior performance. Simon and Schuster.
Prahalad, C. K. (2004). The fortune at the bottom of the pyramid: Eradicating poverty through profits. Wharton School Publishing.
The SROI Network. (2012). A guide to social return on investment. Social Value Lab. from https://www.socialvaluelab.org.uk/wp-content/uploads/2016/09/SROI-a-guide-to-social-return-on-investment.pdf.
United Nations Statistics Division (UNSD). (2018). Sustainable development goals report. United Nations. from https://unstats.un.org/sdgs/files/report/2018/thesustainabledevelopmentgoalsreport2018-en.pdf.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 มหาวิทยาลัยพะเยา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ผู้นิพนธ์ต้องรับผิดชอบข้อความในบทนิพนธ์ของตน มหาวิทยาลัยพะเยาไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยกับบทความที่ตีพิมพ์เสมอไป ผู้สนใจสามารถคัดลอก และนำไปใช้ได้ แต่จะต้องขออนุมัติเจ้าของ และได้รับการอนุมัติเป็นลายลักษณ์อักษรก่อน พร้อมกับมีการอ้างอิงและกล่าวคำขอบคุณให้ถูกต้องด้วย
The authors are themselves responsible for their contents. Signed articles may not always reflect the opinion of University of Phayao. The articles can be reproduced and reprinted, provided that permission is given by the authors and acknowledgement must be given.
