ความรอบรู้ด้านสุขภาพเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้าและพฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้า ของนิสิตนักศึกษามหาวิทยาลัยในเขตกรุงเทพมหานคร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้าและพฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้า 2) เปรียบเทียบความแตกต่างของความรอบรู้ด้านสุขภาพเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้าและพฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้า จำแนกตามระดับชั้นปี และ 3) ศึกษาความสัมพันธ์ของความรอบรู้ด้านสุขภาพเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้ากับพฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้า กลุ่มตัวอย่าง คือ นิสิตนักศึกษา ชั้นปีที่ 1-4 ที่กำลังศึกษาหลักสูตรศึกษาศาสตรบัณฑิต ครุศาสตรบัณฑิต (หลักสูตร 4 ปี) สาขาวิชาสุขศึกษา สาขาวิชาพลศึกษา สาขาวิชาสุขศึกษาและพลศึกษา ในเขตกรุงเทพมหานคร จำนวน 466 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบวัดความรอบรู้
ด้านสุขภาพเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้าและพฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา เปรียบเทียบความแตกต่างด้วยโดยทดสอบค่าเอฟ และทดสอบความสัมพันธ์โดยสถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน ผลการวิจัย พบว่า 1) นิสิตนักศึกษากลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีความรอบรู้ด้านสุขภาพเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้าอยู่ในระดับพอใช้ (=103.92, S.D.=14.17) และมีพฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าอยู่ในระดับพอใช้ได้ (=53.45, S.D.=10.89) เมื่อเปรียบเทียบความรอบรู้ด้านสุขภาพเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้าและพฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้า จำแนกตามระดับชั้นปี พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความรอบรู้ด้านสุขภาพเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้าและพฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าไม่แตกต่างกัน นอกจากนี้ความรอบรู้ด้านสุขภาพเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้า
มีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับปานกลางกับพฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้า (r=.454, p < .01) ผลการวิจัยครั้งนี้ สามารถนำไปเป็นข้อมูลสำหรับการออกแบบโปรแกรมหรือพัฒนาหลักสูตรอบรมระยะสั้นเพื่อสร้างเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้าเพื่อให้นิสิตนักศึกษามีความรอบรู้ด้านสุขภาพเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้าเพิ่มมากขึ้นจนสามารถปฏิบัติพฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าและนำปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้ รวมถึงสามารถนำองค์ความรอบรู้ด้านสุขภาพไปประยุกต์ใช้ในการประกอบอาชีพครูกลุ่มสาระสุขศึกษาและพลศึกษาในอนาคตได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ความคิด ข้อวิพากษ์ในวารสารเป้นสิทธิของผู้เขียน สมาคมสุขศึกษา พลศึกษา และสันทนาการแห่งประเทศไทยไม่จำเป็นต้องเห็นชอบด้วยเสมอไป เพื่อให้เกิดความหลากหลายในความคิดและความสร้างสรรค์
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. (2567). แนวทางปฏิบัติเพื่อควบคุมการสูบบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้าในสถาบันอุดมศึกษาและสถานศึกษาในสังกัด. สืบค้นเมื่อ 6 ธันวาคม 2567, สืบค้นจาก https://www.mhesi.go.th/index.php/news-and-announce-all/pr/announcement- news/10299-2024-05-29-04-29-52.html
กองงานคณะกรรมการควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ กรมควบคุมโรค (2566). รายงานประจำปี 2566. สืบค้นเมื่อ 6 ธันวาคม 2567, สืบค้นจากhttps://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1528320240129105408.pdf
กองงานคณะกรรมการควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2567). ข้อมูลวิชาการเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้า. สืบค้นเมื่อ 3 กุมภาพันธ์ 2568, สืบค้นจาก https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1589020240719032342.pdf.
กองสุขศึกษา กระทรวงสาธารณสุข ร่วมกับสถาบันวิจัยพฤติกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. (2557). คู่มือประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควร. สืบค้นเมื่อ 5 เมษายน 2567, สืบค้นจาก https://hed.hss.moph.go.th/guideline/
เกษศิรินทร์ พุฒโชติ และสารทริยา ตระกูลศรีชัย. (2564). ภัยคุกคามของบุหรี่ไฟฟ้า. สืบค้นเมื่อ 10 กุมภาพันธ์ 2567, สืบค้นจาก https://trc.or.th/ebook/ecigthreats/mobile/index.html?_gl=1*192e52g*_ga*MTcyO
ขนิษฐา สนเท่ห์, ช่อทิพย์ แตงพันธ์ และสุพัตรา เชาว์ไวย. (2568). ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษาในระดับอุดมศึกษา จังหวัดขอนแก่น. วารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น, 17(2), 111-123.
ขวัญเมือง แก้วดำเกิง. (2562). ความรอบรู้ด้านสุขภาพ: ขั้นพื้นฐาน ปฎิสัมพันธ์ วิจารณญาณ. กรุงเทพฯ : บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน).
ณรงค์ชัย หัตถี และพุทธิพร พงศ์นันทกุลกิจ. (2567). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันการใช้บุหรี่ไฟฟ้าในนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย จังหวัดจันทบุรี. วารสารการพยาบาลและนวัตกรรมสุขภาพ, 1(1), 1-15.
พงษ์ศักดิ์ อ้นมอย, อาทิตยา บัวเรือง, ชนุตา พาโพนงาม, ธิรดา จันทร์รุ่งเรือง, นฤมล ลาวน้อย และอัมพวัน บุญรอด. (2565). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของเยาวชนจังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 31(2), 197-205.
พิมพ์ชนก คำชู และคณะ. (2567). ความรู้กับทัศนคติเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้าของนิสิตระดับอุดมศึกษา มหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในเขตภาคเหนือตอนล่างของประเทศไทย. วารสารการพยาบาล สุขภาพ และสาธารณสุข, 3(3), 46-54.
ลักขณา เติมศิริกุลชัย. (2568). สช. ผนึกกำลังภาคีเครือข่ายวิชาการ รัฐ หามาตรการสกัด “ปิดช่องโหว่สื่อออนไลน์บุหรี่ไฟฟ้า”. สืบค้นเมื่อ 16 พฤศจิกายน 2568, สืบค้นจาก https://www.hfocus.org/content/2025/09/35257
ศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ. (2567). บุหรี่ไฟฟ้ามหันตภัยล่าเด็กไทย. ก้าวทันวิจัยกับ ศจย. ปีที่ 16 ฉบับที่ 2. สืบค้นเมื่อ 6 ธันวาคม 2567, สืบค้นจาก https://trc.or.th/ebook/ru16vol2/mobile/index.html?_gl=1*cm03do*_ga*NzY1Mzc1
อรพิินท์์ สุทธิิสหัส, พรนภา หอมสิทธุ์ และรุ่งรัตน์ ศรีสุริยเวศน์. (2568). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษามหาวิทยาลัย. วารสารการพยาบาล, 40(3), 506-524.
อังศินันท์ อินทรกำแหง. (2560). ความรอบรู้ด้านสุขภาพ: การวัดและการพัฒนา. กรุงเทพ: สุขุมวิทการพิมพ์ จำกัด.
อุทัยวรรณ พงษ์บริบูรณ์ และรัชยา รัตนะถาวร. (2565). การสูบบุหรี่ในวัยรุ่น: แนวทางสร้างการป้องกัน. วารสารพยาบาลทหารบก, 23(1), 6-13.
Faul, F., Erdfelder, E., Buchner, A., & Lang, A.-G. (2009). Statistical power analyses using G*Power 3.1. Behavior Research Methods, 41(4), 1149–1160.
Muradi, M., Oria, L., & Azizi, T. A. (2025). Knowledge, attitude and practice about e-cigarettes among university students. Research Square.
Nutbeam, D. (2000). Health literacy as a public health goal. Health Promotion International, 15(3), 259–267.
Panahi, R., Osmani, F., Javanmardi, K., Ramezankhani, A., Dehghankar, L., Amini, R., Haeri Mehrizi, A. A., Amjadian, M., Anbari, M., & Hosseini, N. (2021). The relationship between different levels of health literacy and smoking prevention among medical sciences students. International Journal of Preventive Medicine, 12, 124.
Rovinelli, R. J., & Hambleton, R. K. (1977). On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Tijdschrift voor Onderwijs Research, 2, 49–60.
Thongsutt, T., Yusote, C., Jubprang, S., Sasisuwan, A., Poonchuay, N., Chanawong, A., Sottiyotin, T., Laopaiboonkun, S., & Muthanna, F. M. S. (2023). Factors associated with knowledge and attitude towards e-cigarettes among undergraduate students in Thailand: A cross-sectional study. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention, 24(2), 559–567.
Zhang, X., Zhang, X., Zhang, S., Ge, L., Xu, Y., Yao, D., Hu, X., Huang, Z., Zhu, T., Wang, Z., & Chen, C. (2024). The association between health literacy and e-cigarette use: Evidence from Zhejiang, China. Frontiers in Public Health, 12, 1292335. https://doi.org/10.3389/fpubh.2024.1292335