การพัฒนาหลักสูตรเสริมสร้างศักยภาพผู้นำกิจกรรมทางกายในการดูแลสุขภาพ ผู้สูงอายุตำบลปงแสนทอง อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาและแนวทางการพัฒนาศักยภาพผู้นำกิจกรรมทางกายในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ 2) พัฒนาและตรวจสอบร่างหลักสูตรเสริมสร้างศักยภาพผู้นำกิจกรรมทางกายในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ และ 3) ทดลองใช้หลักสูตรเสริมสร้างศักยภาพผู้นำกิจกรรมทางกายในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ ผู้ให้ข้อมูลหลัก ได้แก่ คนในชุมชนตำบลปงแสนทอง อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง จำนวน 12 คน ผู้ทรงคุณวุฒิที่มีแนวปฏิบัติที่ดี จำนวน 7 คน ผู้ทรงคุณวุฒิสำหรับตรวจสอบความเหมาะสมและความเป็นไปได้ จำนวน 5 คน และผู้นำกิจกรรมทางกาย จำนวน 20 คน เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ คำถามสนทนากลุ่ม แบบประเมินหลักสูตร ประเมินกิจกรรม และแบบประเมินศักยภาพผู้นำ สถิติที่ใช้ ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลวิจัยพบว่า 1) ปัญหาและแนวทางการพัฒนาผู้นำ ได้แก่ ขาดความรู้ความเข้าใจ ขาดกิจกรรมส่งเสริมขาดการนำกิจกรรม และขาดการสื่อสารกับผู้สูงอายุ แนวทางการพัฒนาผู้นำ ได้แก่ ตระหนักรู้ในตน นำกิจกรรมได้ดีกับชุมชน 2) หลักสูตรที่พัฒนาขึ้น มุ่งให้เกิดศักยภาพของผู้นำ เน้นปฏิบัติจริงกับชุมชน หลักสูตรมี 8 องค์ประกอบ ได้แก่ หลักการ จุดมุ่งหมาย กลุ่มเป้าหมาย โครงสร้างกิจกรรม การดำเนินกิจกรรม ระยะเวลา สื่อและแหล่งเรียนรู้ และการวัด การประเมินผล หลักสูตรมีความเหมาะสมและความเป็นไปได้ โดยรวมอยู่ระดับมาก และ 3) ผลการใช้หลักสูตรฯ พบว่า ผู้นำกิจกรรมทางกายได้เรียนรู้จากการปฏิบัติจริง เกิดชิ้นงาน ได้แก่ ชุดกิจกรรมออกกำลังกายส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ โดยประยุกต์ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น และศักยภาพของผู้นำกิจกรรมทางกาย โดยภาพรวมอยู่ระดับมาก
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ความคิด ข้อวิพากษ์ในวารสารเป้นสิทธิของผู้เขียน สมาคมสุขศึกษา พลศึกษา และสันทนาการแห่งประเทศไทยไม่จำเป็นต้องเห็นชอบด้วยเสมอไป เพื่อให้เกิดความหลากหลายในความคิดและความสร้างสรรค์
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงสาธารณสุข. (2565). การประเมินสมรรถภาพทางกายเพื่อลดความเสี่ยงต่อการหกล้มในผู้สูงอายุ. กรุงเทพฯ: กรมอนามัย.
การสนทนากลุ่ม. (2565). ปัญหาสุขภาพของผู้สูงอายุในตำบลปงแสนทอง อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง. สนทนากลุ่มเมื่อวันที่ 7 สิงหาคม พ.ศ. 2565.
กำจร หลุยยะพงศ์. (2553). การสื่อสารกับวาทกรรมอัตลักษณ์ผู้สูงอายุในสังคมไทย. ปริญญานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ครรชิต พุทธโกษา. (2554). คู่มือการพัฒนาชุมชนแห่งการเรียนรู้ ฉบับสมบูรณ์. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.
ทิศนา แขมมณี. (2553). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นุชนาฎ ยูฮันเงาะ. (2562). การเสริมพลังอำนาจชุมชนเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้ต้องขังหลังพ้นโทษ. วารสารสังคมภิวัฒน์, 10(2), 101–116.
บุญชม ศรีสะอาด. (2553). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 8). กรุงเทพฯ: สุวีริยสาสน์.
ปิยะธิดา ปัญญา. (2565). สถิติสำหรับการวิจัย. มหาสารคาม: ตักสิลาการพิมพ์.
พินทุสร โพธิ์อุไร. (2562). แนวคิดว่าด้วยการเสริมพลังชุมชนเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพ. วารสารพัฒนาสังคม, 21(2), 64–77.
มิ่งขวัญ คงเจริญ. (2555). การพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างพลังอำนาจชุมชนเพื่อเสริมสร้างจิตสำนึกของความเป็นพลเมืองดีในวิถีชีวิตประชาธิปไตย. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
วิเชียร วิทยอุดม. (2558). ภาวะผู้นำ (ฉบับแนวใหม่) (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ: ธนธัชการพิมพ์.
วีณา เที่ยงธรรม และคณะ. (2558). การพัฒนาศักยภาพชุมชน: แนวคิดและการประยุกต์ใช้ (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล.
สำนักงานเทศบาลเมืองเขลางค์นคร. (2567). ข้อมูลศูนย์ผู้สูงวัย. สืบค้นเมื่อ จากhttps://www.kelangnakorn.go.th/kelang/?cat=193
สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดลำปาง. (2563). รายงานสถานการณ์ทางสังคมจังหวัด ลำปาง ประจำปี 2563. ลำปาง: หน่วยงานผู้จัดทำ.
สุเวศ กลับศรี. (2556). การพัฒนากิจกรรมลูกเสือเพื่อสร้างภาวะผู้นำของเยาวชนไทย. ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎี บัณฑิต, มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล.
อภิญญา เวชยชัย. (2555). การเสริมพลังอำนาจในการปฏิบัติงานสังคมสงเคราะห์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
อัศวิน หนูจ้อย, ชไมพร ดิสถาพร และสนอง โลหิตวิเศษ. (2560). การพัฒนาศักยภาพผู้นำชุมชนให้เป็นผู้นำชุมชนแห่งการเรียนรู้. วารสารวิชาการอุตสาหกรรมศึกษา, 11(1), 119–130.
อาพัทธ์ เตียวตระกูล. (2560). การพัฒนาผู้นำกิจกรรมทางกายโดยใช้กระบวนการเรียนรู้แบบจิตตปัญญาศึกษาเพื่อส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ. รายงานการวิจัย, มหาวิทยาลัยนเรศวร.
Kieffer, C. H. (1984). Citizen empowerment: A developmental perspective. In J. Rappaport, C. Swift, & R. Hess (Eds.), Studies in empowerment: Steps toward understanding and action (pp. 9–36). Binghamton, NY: Haworth Press.
Lee, J. A. B. (1996). The empowerment approach to social work practice. In F. J. Turner (Ed.), Social work practice: Interlocking theoretical approaches (pp. 192–208). New York: Free Press.
Nonaka, I., & Takeuchi, H. (2011). The wise leader. Harvard Business Review, 89(5), 50–58.
Rovinelli, R. J., & Hambleton, R. K. (1977). On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Journal of Educational Research, 71(1), 49–60.
Taba, H. (1962). Curriculum development: Theory and practice. New York: Harcourt, Brace & World.
Tyler, R. W. (1950). Basic principles of curriculum and instruction. Chicago: University of Chicago Press.
Tyler, R. W. (1986). Educational evaluation: New roles, new means. Chicago: University of Chicago Press.
Whitmore, E. (1988). Participation, empowerment, and welfare. Canadian Review of Social Policy, 22, 51–60.